Dzieje Sochaczewa.

W cyklu poświęconym historii miasta chcemy czytelnikom w krótki i łatwo dostępny sposób przybliżyć ciekawostki dotyczące historii miasta i okolicy. Będą to informacje dotyczące dziejów sięgających czasów prehistorycznych, średniowiecza, historii nowożytnej i najnowszej. Chcemy Państwu w swego rodzaju historycznej pigułce udostępnić informacje, które często trzeba wygrzebywać w opasłych opracowaniach i materiałach historycznych. Nie każdy to lubi. Z kolei będąc mieszkańcem Sochaczewa, czy powiatu sochaczewskiego dobrze znać najbardziej istotne fakty. Powie ktoś: to już było, są ważniejsze rzeczy. Zgoda! Warto jednak uświadomić sobie, że otaczająca nas codzienna rzeczywistość wykreowana jest przez przeszłość. Kto nie zna przeszłości, nie może zrozumieć rzeczywistości. Naprawdę warto mieć wiedzę o naszych lokalnych bohaterach, czy wybitnych jednostkach zapisanych na kartach historii Polski, a związanych z Sochaczewem. Warto wiedzieć, skąd pochodzi nazwa Sochaczew, co oznacza termin Ziemia Sochaczewska.

W niniejszym cyklu dzieje Sochaczewa i okolicy będą przedstawione wyrywkowo. Będziemy się skupiać na osobnych problemach. Ktoś, kto chciałby zdobyć gruntowną wiedzę na temat naszej lokalnej historii musi sięgnąć głębiej, do prac Aleksandra Grzegorza Turczyka, Leszka Nawrockiego, Bogusława Kwiatkowskiego, Pawła Fijałkowskiego i innych. Nie można zapomnieć o sztandarowej pozycji badającej przeszłość Sochaczewa wydanej ponad 40 lat temu pod redakcją Stanisława Russockiego.  Szczęśliwie się składa, że w naszym mieście są badacze, którzy swoje wysiłki skupili na trudnej i mozolnej pracy, krok po kroku odtwarzającej przeszłość miasta i okolicznych ośrodków. Nie jest to łatwe. Wystarczy wspomnieć, że większość bezcennych źródeł przepadła, a samo miasto było wielokrotnie niszczone.  Zatem zapraszamy do poznania ciekawostek związanych z dziejami Sochaczewa i okolicy…

SOCHACZEW – NAZWA MIASTA

Skąd pochodzi nazwa naszego miasta? To kluczowe pytanie dotyczące dziejów Sochaczewa. Musimy od razu zdradzić - nie wiadomo. Przynajmniej do końca. Jak duża część problemów historycznych nie da się go roztrzygnąć jednoznacznie. Możemy jedynie poruszać się w kręgu trudnych do weryfikacji  hipotez, w kręgu ustaleń naukowców zajmujących się badaniami onomastycznymi, badającycmi pochodzenie nazw terenowych lub imion ludzkich lub tzw. wiedzy ludowej, najmniej pewnej, ale najbardziej rozpowszechnionej. Warto zwrócić uwagę, że w czasach kiedy powstawały nazwy terenowe najczęsciej pochodziły one od cech terenu na którym się znajdowały, funkcji jakie pełniły, imion lub nazwisk założycieli. Są to nazwy słowiańskie, rzadko pochodzenia obcego. Nazwa Sochaczew wpisuje się w tę specyfikę i nie znajduje analogii na obszarze ziem polskich. Jest oryginalna. Możemy na terenie Polski znaleźć różne miejscowości o nazwie Brzozów, Rybno, Giżyce, Kamion – Sochaczew jest tylko jeden.

Przez lata dominowała wersja, którą powtarzano nam w szkołach, że nazwa Sochaczew pochodzi od sochy – znanego od wczesnego średniowiecza drewnianego narzędzia rolniczego służacego do orki. Pomysł ten nie jest poparty żadnym naukowym dowodem, a całe założenie opiera się na podobieństwie nazwy miasta i narzędzia. Nawet jeżeli przyjmniemy prawdopodobieństwo takiej etymologii, to zgodzić się wypada, że byłaby to nazwa odpowiednia raczej dla osady rangi wsi, której ludność zajmowałaby się uprawą roli lub wytwarzaniem tego typu narzędzi. Nie ma na to dowodów, a każdy sochaczewianin zgodzi się zapewne z faktem, że nasz gród od początku dziejów odgrywał kluczową rolę w okolicy. Musiał więc mieć walory obronne, strategiczne, komunikacyjne i gospodarcze, które dawałyby mu przewagę nad innymi punktami osadniczymi okolicy. Dziś przyjmuje się, że nazwa naszego miasta pochodzi prawdopodobnie od funkcji handlowych jakie oferował Sochaczew. Językoznawcy zwracają uwagę na fakt, że w dawnej polszczyźnie „sochaczami” określano ludzi dostarczających mięso na lokalne targi, a „sochaczki” to miejsce gdzie ów handel się odbywał. Inni zwracają uwagę, że dawni Polacy „sochaczami” określali suche gałęzie drzew. Nazwa miałaby więc charakter topograficzny, nawiązujący do specyfiki terenu na którym położona była osada (podobne nazwy to chociażby Brzozów, Wyszogród, Piaski i in.). Oczywiście przedstawione wyżej pomysły nie roztrzygają problemu. Każdy może sam odpowiedzieć, która z wersji jest mu najbardziej bliska. Mogą też być inne hipotezy. Dwie ostatnie wersje wydają się jednak najbardziej prawdopodobne. Nazwa Sochaczew pochodziłaby więc od funkcji handlowych jakie przyszłe miasto pełniło wobec miejscowości położonych w promieniu kilkudziesięciu kilometrów. Wydaje się to logiczne i nie jest sprzeczne z tym co wiemy o początkach miasta.

W tekście oparto się na pracy: A.G.Turczyk, Z Ziemi Sochaczewskiej, Sochaczew 2002.

Opracował: P. Marcin Szymański.                                                                                                                                             

 

 

 



0
Oceń
(0 głosów)

 

Opinie i komentarze użytkowników (0)

skomentuj ten artykuł

e-Sochaczew.pl poleca filmy