Młodzieszyńskie cmentarze z okresu I wojny światowej

/ 5 zdjęć
+0

Na terenie Gminy Młodzieszyn znajduje się wiele cmentarzy i grobów wojennych- reliktów obu ostatnich wojen. Obszar dzisiejszej gminy stał się terenem zaciekłych walk zarówno podczas I jak i II wojny światowej.

Historia działań II WŚ, szczególnie Bitwy nad Bzurą we wrześniu 1939 r. na naszym obszarze, jest społeczeństwu znana i dostatecznie upamiętniona.
Dzieje I WŚ pozostają jeszcze mało odkryte i słabo przebadane.

Po zakończeniu Operacji Łódzkiej, w grudniu 1914 r., wojska niemieckie ze składu 9 Armii dowodzonej przez gen. Mackensena w ciężkich walkach zdobyły Łowicz, Rybno i Iłów.
Po dojściu do linii rzek Bzury i Rawki ofensywa niemiecka została powstrzymana.
Wojska rosyjskie ze składu 2 Armii gen. Smirnowa umocniły się na wschodnich brzegach wymienionych rzek.
Rozpoczęły się walki pozycyjne, o charakterze zbliżonych do frontu zachodniego, które prowadzono tutaj przez blisko 8 miesięcy. W okresie od końca grudnia 1914 r., do 15 lipca 1915 r. miejscowości położone wzdłuż biegu dolnej Bzury znalazły się bezpośrednio na linii frontu pozycyjnego. Teren gminy Młodzieszyn stał się polem walki i bezpośrednim zapleczem dla wojsk niemieckich. W toku działań wojennych, wsie położone na linii frontu zostały całkowicie wysiedlone i zniszczone. Gospodarstwa i domostwa Kamiona, Witkowic, Mistrzewic przestały istnieć, żołnierze niemieccy rozebrali domy i zabudowania gospodarcze, wykorzystując pozyskany w ten sposób materiał do budowy polowych umocnień, okopów i transzei.
Przez cały okres działań dywizje ze składu 9 Armii, starały się przełamać front rosyjski i wyprowadzić natarcie w celu zdobycia Warszawy. Mimo zaangażowania sił 2 Korpusów piechoty, wspartych zmasowaną artylerią, próby wyrzucenia Rosjan z pozycji nad Bzurą, nie uzyskały powodzenia. Działania ustały dopiero 15 lipca 1915 r., kiedy Rosjanie wykonując rozkaz gen. Aleksiejewa -dowódcy wojsk Frontu Północno-Zachodniego odmaszerowali na linię Pruszków- Błonie.

W obliczu ciężkich strat w ludziach po obu stronach frontu zaistniał problem organizacji miejsc pochówku poległych żołnierzy. Po ciężkich atakach powstawać zaczęły , masowe groby żołnierskie leżące bezpośrednio na polu bitwy. Najczęściej jednak, cmentarze zakładano w okolicy polowych lazaretów, w pobliży frontu. Na terenie gminy Młodzieszyn lazarety polowe miesiły się między innymi na terenie majątku Ruszki, w młodzieszyńskiej cukrowni i leśniczówce w Nowej Wsi. We wszystkich wypadkach, w niewielkim oddaleniu od wymienionych punktów powstały cmentarze wojskowe.

Ogólnie w młodzieszyńskiej gminie przetrwały do dziś cmentarze w Kamionie, Młodzieszynie, Ruszkach i Stefanowie. Cmentarze w Mistrzewicach i Nowej Wsi uległy zniszczeniu w trakcie II WŚ i w czasach późniejszych.

Ze względu na brak dokumentów, liczba pochowanych tutaj żołnierzy nie jest dziś możliwa do oszacowania. Ogólnie w walkach nad dolną Bzurą i Rawką poległo ok. 70.000 żołnierzy obu stron ( dla porównania w Bitwie nad Bzurą 1939 r. – ok. 20.000 żołnierzy WP i ok. 8000 Niemców). Liczba poległych na terenie gminy Młodzieszyn może wynosić od kilku do kilkunastu tysięcy. Dodać należy, że wśród oddziałów niemieckich i rosyjskich walczyło wielu wcielonych do obcych formacji żołnierzy narodowości polskiej. Mówili po polsku i pochodzili z Mazowsza, Podlasia, Mazur, Wielkopolski czy Pomorza a nawet z Syberii, gdzie formowano pułki syberyjskie- oddziały składające się min. z wysiedlonych w tamte rejony Polaków.

Grobami żołnierzy I wojny światowej, położonymi nad Bzurą i Rawką w latach 80-tych opiekowali się harcerze Hufca ZHP Sochaczew, następnie członkowie Muzealnej Grupy Rekonstrukcji Historycznej im. II/ 18 pp z Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą w Sochaczewie
Przez blisko 15 lat owocnej współpracy z Urzędem Gminy w Młodzieszynie i panią wójt Joanną Szymańską, udało się zorganizować kilkadziesiąt akcji porządkowych, konserwacyjnych i remontów na terenie cmentarzy wojskowych z okresu I i II WŚ.
Starania o właściwe utrwalanie historii regionu jest jednym z priorytetów p. wójt Szymańskiej, dzięki temu współpraca z Muzeum Ziemi Sochaczewskiej od lat przebiega wyjątkowo pomyślnie.
Poprzez wzgląd na ograniczone środki budżetowe, młodzieszyńska gmina co roku ubiega się o środki na remonty i rewitalizację grobów wojennych z Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, stara się także zainteresować instytucje i fundacje działające na rzecz utrwalania dziedzictwa narodowego.
W listopadzie 2009 roku p. wójt Szymańska wystosowała pismo do Kanclerza Niemiec p. Angeli Merkel, w którym poruszyła problem cmentarzy z okresu I wojny światowej na terenie gminy Młodzieszyn. W odpowiedzi p. Kanclerz, dziękowała za wieloletnie starania i opiekę nad grobami wojennymi, poinformowała też o przekazaniu sprawy polsko- niemieckiej Fundacji „Pamięć”. Fundacja ta organizuje min. akcje porządkowo-remontowe w porozumieniu z Komisją Polsko-Niemiecką w Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Prace te prowadzą w ramach obozów, wspólnie żołnierze Wojska Polskiego i Bundeswehry.

Dnia 5 kwietnia br. , Kierownik Biura Fundacji „ Pamięć” p. Iza Gruszka zaaranżowała spotkanie w/s organizacji polsko-niemieckiego obozu wojskowego na terenie gminy Młodzieszyn. W spotkaniu z władzami Gminy Młodzieszyn p. wójt Joanna Szymańską, p. sekretarz Zofią Fabisiak i przedstawicielem Muzeum ZSiPBnB Jakubem Wojewodą, udział wzięli Pan Matthias Groß, starszy sierżant z z jednostki w Haagenow (5. Kompanie/
Panzergrenadierbataillon 401)- szef grupy żołnierzy Bundeswehry, płk. (emerytowany) Gotthard Stieb- pełnomocnik Niemeickiego Ludowego Związku Opieki nad Grobami Wojennymi ds. współpracy z Bundeswehrą.

Podczas spotkania i prospekcji terenowej na cmentarzach znajdujących się w młodzieszyńskiej gminie, ustalono, iż obóz wojskowy odbędzie się w dniach 25.06- 01.07. 2011 r., a jego celem będą prace remontowo- porządkowe na cmentarzu w Młodzieszynie.
Do Młodzieszyna przybędzie wtedy 12 grupa żołnierzy z miejscowości Haagenow oraz 12 żołnierzy z jednostki wojskowej w Kazuniu. Przy pracach nie zabraknie także członków Muzealnej Grupy Rekonstrukcji Historycznej im. II / 18 pp.

Ta pierwsza wspólna akcja daje w przyszłości szansę na rewitalizację także innych cmentarzy z okresu I WŚ na terenie Gminy Młodzieszyn. Być może stanie się przyczynkiem dla przywrócenia pamięci o historii regionu a także uatrakcyjnienie turystycznej oferty gminy pod kątem historycznym. Nadmienić należy, iż w Urzędzie Marszałkowskim województwa mazowieckiego, w marcu br., ukształtował się zespół roboczy do wyznaczenia i organizacji „Szlaku Frontu Wschodniego I Wojny Światowej”. Ten samochodowy szlak przebiegał będzie poprzez 8 województw ściany wschodniej i obejmie także powiat sochaczewski.
Jakub Wojewoda


 

0
Oceń
(0 głosów)

 

Opinie i komentarze użytkowników (0)

skomentuj ten artykuł

e-Sochaczew.pl poleca filmy