Muzułmański cmentarz poszukiwany

/ 2 zdjęć

Za nami kolejny krok na drodze ku realizacji promowanej przez Stowarzyszenie „Nasz Zamek” od 2008 r. idei odbudowy murowanego grobowca muzułmańskiego mułły z połowy XIX w., czyli tzw. „baszty tatarskiej”. W grudniu ubiegłego roku na terenie rekreacyjnym Zespołu Szkół Ogólnokształcących im. Fryderyka Chopina w Sochaczewie, w którego obrębie wznosi się ruina budowli, zostały przeprowadzone rozpoznawcze badania archeologiczne. Członkowie Stowarzyszenia zapoznali się ze sprawozdaniem z tychże prac złożonym w Delegaturze w Płocku Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie.

Doprowadzenie do niniejszych badań było jednym z priorytetów Stowarzyszenia w 2011 r., toteż niezmiernie cieszymy się, że nasze intensywne starania w tym kierunku odniosły pozytywny skutek i fakt ten uznajemy za ważny sukces naszej organizacji.

Jak informowaliśmy wcześniej (Lepsze czasy dla baszty? ; Badania sondażowe na cmentarzu muzułmańskim?), badania archeologiczne to jeden z kluczowych elementów procedury wpisu grobowca do rejestru zabytków, którą na wniosek Stowarzyszenia wszczęły w 2010 r. służby konserwatorskie. By bowiem zakończyć procedurę, należy wpierw określić precyzyjnie obszar objęty wpisem, przede wszystkim zweryfikować zasięg towarzyszącego „baszcie” muzułmańskiego cmentarza, którego istnienie potwierdzają źródła historyczne i ikonograficzne.

Próbę archeologicznego rozpoznania niewidocznych na powierzchni pozostałości nekropolii wyznawców Allaha podjęto w pierwszej kolejności przy wykorzystaniu tzw. metod nieinwazyjnych. Umożliwiają one uzyskanie wstępnych informacji o stanowiskach archeologicznych bez konieczności wbijania w ziemię przysłowiowej łopaty. W tym konkretnym przypadku zastosowano prospekcję magnetyczną z grupy metod geofizycznych. Zleceniodawcą i fundatorem badań była Delegatura w Płocku WUOZ, ich wykonawcą zaś Wiesław Małkowski, pracownik Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Istotą prospekcji magnetycznej jest pomiar zmian natężenia pola magnetycznego w celu odnotowania anomalii w jego w rozkładzie, które mogą być wywołane obecnością obiektów archeologicznych. Do przeprowadzenia badań użyto magnetometru cezowego sprzężonego z dwoma odbiornikami GPS. Opisywany zestaw urządzeń pozwala na równoległą rejestrację danych magnetycznych i wysokościowych w badanym.

We wnioskach z badań stwierdzono, że „zabudowa współczesna: pozostałości basenu, metalowe bramki, ogrodzenia oraz boisko sportowe w bardzo znacznym stopniu, nawet całkowicie, ogranicza możliwości interpretacji pozostałości struktur pochówkowych, które same w sobie są obiektami o małej podatności magnetycznej. Archeologiczne badania sondażowe nawet na niewielkiej – określonej w oparciu o prospekcję magnetyczną – powierzchni pozwoliłyby na określenie stratygrafii warstw kulturowych i wyjaśnić charakter zarejestrowanych zmian pola”. Ponadto „dla określenia charakteru warstw pod boiskiem <…> można w przyszłości zastosować prospekcję radarową z użyciem anteny wieloczęstotliwościowej”.

Członkowie Stowarzyszenia „Nasz Zamek” liczą więc na rychłe przeprowadzenie postulowanych badań sondażowych, aby ostatecznie wyjaśnić zagadki związane z przeszłością sochaczewskiej nekropolii muzułmańskiej i doprowadzić do końca procedurę wpisu do rejestru zabytków. Należy w tym kontekście przypomnieć, że badania sondażowe są również niezbędne dla właściwego zaplanowania ewentualnych ekshumacji pochówków z rejonu boiska szkolnego do zbiorowej mogiły wytyczonej bliżej „baszty”. Konieczność prac ekshumacyjnych uzgodniono w porozumieniu z dn. 9 lipca 2010 r., jakie Stowarzyszenie zawarło władzami powiatowymi i szkolnymi, będącymi odpowiednio właścicielem i administratorem opisywanego terenu. To samo porozumienie zawiera również zobowiązanie właściciela do przygotowania i złożenia wniosku o dofinansowanie prac konserwatorskich na obszarze objętym wpisem do rejestru zabytków.

W związku z faktem, że droga do odbudowy „baszty tatarskiej” po raz kolejny znacznie się skróciła już niebawem Stowarzyszenie przedstawi przygotowywane w ostatnich miesiącach projekty rekonstrukcji jednego z nielicznych na Mazowszu przykładów architektury orientalnej.

Tomasz Karolak
Społeczny Opiekun Zabytków
(Stowarzyszenie „Nasz Zamek”)

 

0
Oceń
(0 głosów)

 

Opinie i komentarze użytkowników (0)

skomentuj ten artykuł

e-Sochaczew.pl poleca filmy