Nekropolia osobistości

W tym roku, jak w żadnym innym, przez większość miesięcy oczy mieszkańców skierowane były na najstarszą sochaczewską nekropolię. Stało się tak za sprawą osuwisk do jakich na jej terenie doszło w czerwcu. Tym bardziej warto przypomnieć, jak ważne to miejsce dla Sochaczewa.

Cmentarz parafii św. Wawrzyńca w Sochaczewie przy ul. Traugutta powstał około roku 1830 na ziemi wydzielonej z majątku Czerwonka. Założył go najprawdopodobniej  generał August Radwan. Obecnie sąsiadują na nim współczesne i zabytkowe mogiły. Tym drugim warto poświęcić szczególną uwagę.  Wśród historycznych nagrobków dominują grobowce utrzymane w stylu klasycystycznym. Są też trzy kaplice grobowe. 

Cmentarz przy ul. Traugutta stał się miejscem spoczynku wielu szanowanych osobistości związanych z Sochaczewem i jego okolicami. Jednym z najbardziej znanych punktów nekropolii jest położona w jej centralnej części kaplica grobowa Tomickich herbu Łodzia. Powstała w pierwszej połowie XIX wieku. Wewnątrz możemy obejrzeć epitafia: generała wojsk polskich Jana Tomickiego (uczestnika wojen napoleońskich i Powstania Listopadowego), jego córki Marii, żony Tekli oraz syna Władysława. Na uwagę zasługuje fakt, że przedstawiający Władysława Tomickiego medalion  wykonał z marmuru Bolesław Syrewicz. Ten znany warszawski rzeźbiarz jest autorem wielu nagrobków, które podziwiać można m. in. na Powązkach. Kolejna kaplica - prawosławna, jest młodsza. Jej powstanie szacowane jest na rok 1914. Zdaniem znawcy tematyki cmentarza przy ul. Traugutta, sochaczewskiego historyka Aleksandra Grzegorza Turczyka, w podziemiach kaplicy pochowano kiedyś dwie rosyjskie arystokratki. 

Oprócz tego na cmentarzu parafii św. Wawrzyńca pochowano m. in. oficera Korpusu Inżynierów Byłych Wojsk Polskich Józefa Uszyńskiego (jego nagrobek jest najstarszym na cmentarzu), pierwszego starostę sochaczewskiego, właściciela majątku Czerwonka Włodzimierza Ignacego Garbolewskiego, działacza społecznego Kazimierza Hugo-Badera. Nie można zapominać o setkach żołnierzach armii Poznań i Pomorze, w tym majorze Feliksie Kozubowskim, którzy zginęli podczas kampanii wrześniowej 1939 roku. Na cmentarzu znajduje się grób Edwarda i Zofii Butrymowiczów, cenionych plastyków, Piotra Czerwińskiego - działacza ruchu robotniczego, księdza prałata Zygmunta Dejcińskiego i infułata Franciszka Łupińskiego proboszczy sochaczewskiej parafii, groby należące do znanej sochaczewskiej rodziny Kobków. Rzadziej wspominane nagrobki należą m. in. do  malarza Józefa Heirotha czy dziennikarki Krystyny Krzyżakowej. Przy ul. Traugutta znajdują się również mogiły nawiązujące do najbardziej mrocznych wydarzeń z dziejów Sochaczewa. Przykładem może być tu małżeństwo Vorbichlerów. Albert Vorbichler podczas okupacji hitlerowskiej pełnił funkcję zastępcy starosty sochaczewskiego. Słynął z wyjątkowej nienawiści do ludności polskiej.

Wymieniliśmy tylko cześć z historycznych grobów mieszczących się na cmentarzu parafii św. Wawrzyńca. Wiele więcej na ten temat można przeczytać w książce Aleksandra Grzegorza Turczyka Cmentarz parafialny św. Wawrzyńca w Sochaczewie.

Agnieszka Poryszewska



 



0
Oceń
(0 głosów)

 

Autor tego artykułu: Tygodnik Ziemia Sochaczewska wyłączył możliwość komentowania.

e-Sochaczew.pl poleca filmy