Odpowiedzi na pytania o lotnisko w Sochaczewie

Tak, jak obiecaliśmy, publikujemy odpowiedzi prezesa zarządu Mazowieckiego Portu Lotniczego Sochaczew Piotra Niewiarowskiego na pytania czytelników e-Sochaczew.pl, zadane pod naszą pierwszą publikacją na temat planów uruchomienia w Bielicach lotniska proekologicznego General Aviation – TUTAJ.

Piotr Niewiarowski, prezes zarządu Mazowieckiego Portu lotniczego Sochaczew sp. z o. o.:

W pierwszych słowach dziękuję mieszkańcom Sochaczewa i redakcji za rzeczowe i merytoryczne pytania dotyczące projektu, co nie jest regułą na internetowych forach. Zanim zacznę odpowiadać, przytoczę przekierowane do spółki pytania:

1.            W jaki sposób powstanie lotniska ożywi lokalną gospodarkę?

2.            Dlaczego utworzeniem cywilnego lotniska zajmują się samorządy, a nie prywatne podmioty?

3.            Jakie będą koszty uruchomienia lotniska i kto je pokryje?

4.            Pytania o farmę fotowoltaiczną: czy panele nie będą oślepiać pilotów, czy się opłacają w Polsce, ile mamy dni nasłonecznionych, czy nie bardziej by się opłacała farma wiatrakowa, a może to niemieckie firmy wciskają nam coś, co u nich nie wypaliło?

5.            Jaki będzie stosunek kosztów utrzymania lotniska do przychodu?

Na początek ponownie podkreślę, że aktualny projekt nie przewiduje powstania w Sochaczewie dużego lotniska komunikacyjnego (Portu Lotniczego). Nazwa spółki (Mazowiecki Port Lotniczy Sochaczew Sp. z o.o.) pochodzi sprzed kilku lat, kiedy to Sochaczew rywalizował, m.in. z Modlinem o status drugiego portu lotniczego dla Warszawy.

W wielu rodzajach transportu często funkcjonują dwa rodzaje infrastruktury do obsługi pozornie tego samego rodzaju ruchu np.:

•             duże porty morskie, przystanie promowe oraz odrębnie - mariny dla małych żaglówek, jachtów i łodzi a nawet całe przystanie i ośrodki dla szkolenia adeptów sportów wodnych;

•             autostrady, drogi krajowe i lokalne oraz odrębnie ścieżki rowerowe, ośrodki doskonalenia i nauki kierowców lub tory do szybkiej jazdy.

Wynika to z innych potrzeb użytkowników oraz rozmiarów i cech technicznych użytkowanych środków transportu.

Podobna różnice istnieją pomiędzy lotniskami regionalnymi a lotniskami lokalnymi. Te drugie służą do obsługi ruchu zwanego General Aviation realizowanymi małymi samolotami i innymi statkami powietrznymi. Ten rodzaj ruchu lotniczego nie chce a często wręcz nie może korzystać z dużych lotnisk. Po tym wstępie, odpowiadam na pytania:

1.            W jaki sposób powstanie lotniska ożywi lokalną gospodarkę?

Projekt zakłada odciążenie warszawskiego lotniska Bemowo, spółka posiada podpisane listy intencyjne z kilkoma ośrodkami szkolenia lotniczego (największymi firmami z branży w Polsce). Chęć przeniesienia szkoleń deklaruje nawet Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. Ponadto, szacuje się że co czwarty przylot do Warszawy, to lot związany z biznesem. Zarówno adepci szkolenia lotniczego jak i biznes potrzebują usług noclegowych, usług związanych z dowozem do Warszawy lub obsługą spotkań na lotnisku. Sochaczew będąc miastem w pobliżu stolicy i posiadając doskonałą z nią komunikację może i powinien czerpać z tej szczególnej pozycji korzyści. Na lotnisku planowane jest też powstanie parku technologicznego oraz przewidziane miejsce dla firm z branży transportowo-logistycznej. Nie wykluczamy też niskotonażowych lotów cargo.

Przy takim wykorzystaniu, lotnisko staje się nie tylko centrum komunikacyjnym dla tej części biznesu, która używa własnych statków powietrznych ale też samo staje się terenem prowadzenia intensywnej działalności gospodarczej i usług tylko po części związanych z obsługą ruchu lotniczego. To będzie miało wpływ i może na całe lata ukształtować kierunek rozwoju lokalnej gospodarki.

2.            Dlaczego utworzeniem cywilnego lotniska zajmują się samorządy, a nie prywatne podmioty?

Warto zauważyć, że lotniska, drogi, kolej, oczyszczalnie ścieków i wiele innych obiektów nie są maszynkami do „robienia pieniędzy” tylko katalizatorami oraz warunkiem rozwoju. Ważne jest aby wielkość i jakość (a co za tym idzie koszty inwestycji i funkcjonowania) nie były „na wyrost”. Z tego też powodu, przed realizacją inwestycji, powstają opracowania aby oszacować aktualne i przewidzieć przyszłe potrzeby w odniesieniu do takiej infrastruktury. Nie należy rozpatrywać istnienia lotnisk jako samodzielnych bytów gospodarczych. Tworząc lotnisko Sochaczewskie, na samym początku Gmina otrzyma je od Skarbu Państwa - podchodząc w myśl filozofii wolnego rynku - Gmina powinna je kupić. Wiemy jednak, że nie jest to możliwe. Jednak z drugiej strony pozostawienie byłego lotniska, wartego fortunę, aby dalej niszczało jest największym marnotrawstwem. Rada Ministrów wytypowała kilkanaście zbędnych wojsku obiektów lotniskowych w celu przekazania ich samorządom i tylko samorządom. Trudno sobie wyobrazić aby takim majątkiem miał zostać obdarowany prywatny podmiot. Warunkiem jest założenie i utrzymanie lotniska cywilnego. Aby pomóc gminom utrzymać te lotniska, dopuszcza się wykorzystanie części terenu na nie kolidującą z funkcją lotniskowa działalność gospodarczą. Nie każda gmina w Polsce ma taką szansę a z tych co ją mają nie każda umie ją wykorzystać. Lotnisko to nie tylko infrastruktura znajdująca się w jego granicach, ale również chroniona i niezabudowywana przez dziesiątki lat przestrzeń w jego otoczeniu - to właśnie czyni je bezcennymi. Zwykle nie ma możliwości ich odtworzenia w innej, bliskiej lokalizacji.

Odpowiadając na pytanie, rozwiązania prawne nie pozwalają przekazać lotnisk podmiotom prywatnym. Istnieje obawa, że przedsiębiorca prywatny znajdzie bardziej dochodowy sposób wykorzystania terenu niż prowadzenie lotniska z którego korzysta całe lokalne otoczenie.

3.            Jakie będą koszty uruchomienia lotniska i kto je pokryje?

Koszty uruchomienia nie będą znane, dopóki Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie określi warunków funkcjonowania takiego lotniska. Warunki te będą określone w dokumencie o nazwie: „Zgoda na założenie lotniska”. W tym dokumencie zostaną określone wymagana takie jak: kategoria ochrony przeciw-pożarowej, służby ochrony lotniska, sposób kontroli dostępu (ochrona) i wiele innych. Mają one istotny wpływ na koszty inwestycji. Szacujemy jednak, że koszt przygotowania infrastruktury do uruchomienia lotniska cywilnego kategorii 2B w procedurze ograniczonej certyfikacji nie przekroczy kilku mln zł. Najdroższym elementem jest remont pasa startowego. Jego czynną długość można etapować, zwiększając ją w miarę pozyskiwania środków finansowych. Środki te mogą pochodzić z kilku źródeł, w tym z funduszy unijnych. Wbrew obiegowym opiniom, na tego typu lotniska można je pozyskać. Pamiętajmy, że aktualnie w Sochaczewie funkcjonuje lądowisko na którym prowadzone są szkolenia do cywilnych uprawnień lotniczych - co oznacza, że pas startowy nadaje się do użytkowania w ruchu General Aviation przynajmniej w części.

4.            Pytania o farmę fotowoltaiczną: czy panele nie będą oślepiać pilotów, czy się opłacają w Polsce, ile mamy dni nasłonecznionych, czy nie bardziej by się opłacała farma wiatrakowa, a może to niemieckie firmy wciskają nam coś, co u nich nie wypaliło?

 Farma wiatrowa na lotnisku lub w jego pobliżu to ewidentne zagrożenie operacji lotniczych a to kłóciłoby się z warunkami przekazania terenu lotniska od Skarbu Państwa na rzecz Gminy Sochaczew. Pamiętajmy, że warunkiem przekazania jest założenie i utrzymanie lotniska cywilnego. Lotniska z farmą wiatrową w jego granicach nie będzie można wpisać do Rejestru Lotnisk Cywilnych. Lotniska z farmami fotowoltaicznymi już działają w Niemczech a ich zdjęcia można było obejrzeć pod artykułem opublikowanym na e-Sochaczew. Kolejne projekty powstają w Czechach, Polsce i innych krajach Europy.

Farmy działają niezależnie od tego, czy dzień jest słoneczny czy zachmurzony można to łatwo sprawdzić uruchamiając kalkulator z ogniwem fotowoltaicznym nawet przy słabym oświetleniu. Same panele mają za zadanie absorbować (pochłaniać) energię słoneczną a nie ją odbijać - to nie są lustra. Poziom absorpcji energii słonecznej jest w kolejnych generacjach paneli coraz większy co oznacza, że odbita część promieniowania jest coraz mniejsza. Pas startowy jest usytuowany na osi wschód-zachód zaś panele „patrzą” na południe. Oślepianie pilotów nie jest więc zagrożeniem zaś osobiście znam takich, którzy lądowali pomiędzy panelami i to potwierdzają.

Trudno mi rozstrzygać na ile farmy fotowoltaiczne są opłacalne i kto promuje takie rozwiązania, ale pewnym jest, że ustawa o odnawialnych źródłach energii została kilka tygodni temu podpisana przez Prezydenta RP i jest zgodna z kierunkami rozwoju branży energetycznej w Europie. W związku z tym w nowym RPO dla woj. mazowieckiego przeznaczono ok. 300 mln euro na przechodzenie na gospodarkę niskoemisyjną, w tym na odnawialne źródła energii.

5.            Jaki będzie stosunek kosztów utrzymania lotniska do przychodu?

Koszty funkcjonowania lotniska (tak jak wspomniałem w punkcie 3 - przy okazji kosztów uruchomienia), również zależą od warunków określonych przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w tzw. „zgodzie na założenie lotniska”. Dla przybliżenia rzędu potrzebnej kwoty mogę powiedzieć, że lotnisko turystyczne k/ Kołobrzegu, które prowadzi moja firma, czynne przez 7 miesięcy w roku to koszt poniżej 0,5 mln zł rocznie. Jednakże Sochaczew i Kołobrzeg mimo, że będą obsługiwać ruch nieregularny General Aviation będą się znacząco różnić. Sochaczew to głównie biznes i szkolenia, zaś Kołobrzeg to niemal wyłącznie ruch związany turystyką.

Lotnisko w Sochaczewie będzie osiągać przychody z opłat za:

•             starty i lądowania od przylatujących z zewnątrz,

•             zryczałtowanych opłat od stałych użytkowników: szkół lotniczych, ośrodków szkolenia, firm zajmujących się przeglądami technicznymi, firm świadczących usługi Air Taxi,

•             z wynajmu powierzchni pod farmę fotowoltaiczną i inną działalność gospodarczą.

Szacunki oparte na doświadczeniu w zarządzaniu małymi lotniskami, potwierdzają bilansowanie się kosztów i przychodów w Sochaczewie.