Stefan Kątski. Historia nieznanego artysty.

W piątek 11 czerwca 2021 roku w Sali 25 obrazów Muzeum Historycznego w Sanoku mieszczącego się w Zamku Królewskim odbyła się uroczystość otwarcia wystawy prac pochodzących z montrealskiej kolekcji Stefana Kątskiego, urodzonego w Sanoku przed 123 laty. Starania o sprowadzenie kolekcji do sanockiego muzeum podjął Związek Rodu Kątskich.

Niewiele osób w Sochaczewie pamięta odsłonięcie pamiątkowej tablicy we wnętrzu  Domu Kultury w Chodakowie poświęconej wyśmienitemu kompozytorowi, pianiście  Antoniemu Kątskiemu (1816- 1899). Jego brat Apolinary Kątski –  skrzypek, kompozytor i pedagog muzyczny w 1861 założył Instytut Muzyczny w Warszawie. 

 Nieprzychylny los skazał na zapomnienie na pokolenia te niezwykłe postaci.

Podobnie stało się z żyjącym później  Stefanem Kątskim (1898- 1978)

 Studiował początkowo w pracowniach Józefa Mehoffera, Wojciecha Weissa, Ignacego Pieńkowskiego i Józefa Pankiewicza. Dołączył do grupy skupionej w tzw Komitecie Paryskim  zwanej też kapistami, pod kierunkiem prof. Józefa Pankiewicza kierującego od 1925 roku, paryską filią Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Jego kolegami z tego okresu byli m.in. Jan Cybis, Józef Czapski, Zygmunt Waliszewski oraz Piotr Potworowski.

W roku 1931 Kątski powrócił do Polski.

We wrześniu 1939 roku Stefan Kątski jako oficer piechoty wziął udział w kampanii obronnej. Następnie, drogą przez Rumunię przedostał się do Francji a potem do Wielkiej Brytanii, gdzie służył w I Korpusie Polskich Sił Zbrojnych. (źródło: Stefan Kątski,1898--1978, Historia nieznanego artysty. Autor: Robert Antoń,  Wydawnictwo Rutheus 2019)

Po zakończonej wojnie i demobilizacji 1948 roku, Kątski ze Szkocji udał się na emigrację do Kanady.

Stefan Kątski na początku swojej działalności artystycznej, prócz malarstwa, wyspecjalizował się w konserwacji i renowacji starych płócien oraz polichromii sakralnych. W malarstwie najbardziej oddawał się jednak koloryzmowi, pozostając do końca życia wierny malarskiemu nurtowi postimpresjonizmu. (źródło Wikipedia)

Szczegółową relację z uroczystego otwarcia wystawy można prześledzić na stronie ZWIĄZKU RODU KĄTSKICH pod linkiem:

 Uroczyste otwarcie wystawy – Stefan Kątski (1898-1978). Malarstwo

Niezwykłym elementem prezentacji zaproszonych gości było uhonorowanie obecności na otwarciu  Artysty Malarza mieszkającego w Sochaczewie - Przemko Stachowskiego, który przybył na uroczystości wraz z żoną Jolantą.

We wspomnianej na wstępie uroczystości odsłonięcia tablicy pamiątkowej w sochaczewskim Domu Kultury w 2016 roku Przemko Stachowski był kuratorem wystawy związanej z tym wydarzeniem. Nawiązał wtedy kontakt ze Związkiem Rodu Kątskich w osobie Roberta Antonia - niestrudzonego pasjonata historii Rodu, który pragnie  przywrócić pamięć i miejsce wielkich, wybitnych przodków w  świadomości Polaków.

  Robert Antoń nie omieszkał wtedy odwiedzić w 2016 wraz z  innymi przedstawicielami Rodu miejsce odbywających się  w Sochaczewie uroczystości odsłonięcia tablicy poświęconej muzykowi Antoniemu Kątskiemu. Od tamtej pory kontakt z sochaczewskim Artystą  jest bardzo żywy. 

 Z perspektywy czasu, niestety nie można tego powiedzieć o działaniach Domu Kultury w Sochaczewie. Poprzestano na tablicy pamiątkowej. Tutaj Antoni Kątski, uczeń Beethovena, rówieśnik Chopina pozostaje nadal ... nieznany i zapomniany.

A.Z.