Czy mundurki powrócą do szkół?

Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiada uporządkowanie zasad dotyczących ubioru i wyglądu uczniów w polskich szkołach. Jak zapowiedziała minister Barbara Nowacka, celem planowanych zmian jest wprowadzenie jasnych i czytelnych reguł, które zakończą wieloletni chaos interpretacyjny.

Obecnie wiele szkół samodzielnie próbuje regulować kwestie wyglądu uczniów. Jednak brak jednoznacznych przepisów sprawia, że nauczyciele często nie mają narzędzi do egzekwowania przyjętych zasad.

Zdaniem Barbara Nowacka, szefowej Ministerstwa Edukacji Narodowe, sytuacja w szkołach przypomina dziś „wolną amerykankę”. W jednych placówkach obowiązują restrykcyjne regulaminy, w innych praktycznie nie ma żadnych ograniczeń. W efekcie pojawiają się konflikty pomiędzy szkołami a rodzicami uczniów, które niekiedy trafiają aż do kuratoriów oświaty. Tam bardzo często rozstrzygnięcia zapadają na korzyść rodziców, ponieważ obowiązujące prawo nie daje szkołom jednoznacznej podstawy do ingerowania w wygląd uczniów.

Ministerstwo wskazuje jednak, że pewne granice powinny istnieć przede wszystkim ze względów bezpieczeństwa oraz podstawowych norm społecznych. Jako przykłady podawane są m.in. bardzo nisko opuszczone spodnie, które mogą powodować dyskomfort podczas zajęć, czy duże i ciężkie kolczyki stanowiące potencjalne zagrożenie w trakcie lekcji wychowania fizycznego. W takich sytuacjach nauczyciele powinni mieć możliwość reagowania bez obawy o późniejsze spory prawne.

Jednocześnie  ministerstwo podkreśla, że szkoła nie powinna ingerować w wygląd uczniów tam, gdzie nie ma to związku z bezpieczeństwem ani z funkcjonowaniem społeczności szkolnej. Oznacza to, że kwestie takie jak kolor włosów czy indywidualny styl pozostaną prywatną sprawą ucznia. Minister Nowacka zaznaczyła, że młodzi ludzie mają prawo do wyrażania siebie poprzez wygląd, a szkoła nie powinna tego ograniczać bez wyraźnego powodu.

Dyskusja o zasadach ubioru ponownie ożywiła temat szkolnych mundurków. Z sondażu SW Research dla tygodnika „Wprost” wynika, że opinie Polaków w tej sprawie są podzielone. Wprowadzenie jednolitych strojów popiera 37,8 procent badanych, natomiast 39,2 procent jest temu przeciwnych. Aż 23 procent respondentów nie ma jednoznacznego zdania.

Historia mundurków w Polsce, po zmianie ustrojowej, jest stosunkowo krótka. Obowiązek ich noszenia w szkołach podstawowych i gimnazjach wprowadzono w roku szkolnym 2007/2008, jednak przepis został zniesiony już rok później. Co ważne, nawet w okresie obowiązywania regulacji szkoły samodzielnie ustalały wygląd stroju, dlatego w praktyce często ograniczał się on jedynie do kamizelki lub koszulki z logo placówki.

Równolegle kuratoria oświaty przypominają, że statuty szkół nie mogą nadmiernie ingerować w wygląd uczniów. Zgodnie z obowiązującym prawem placówki mogą określać zasady ubierania się lub wprowadzać jednolity strój, jednak regulacje dotyczące fryzur czy elementów wyglądu mogą być uznane za naruszające prawa ucznia wynikające m.in. z Konstytucji oraz Konwencji o prawach dziecka.