Jak rozmawiać z nastolatkiem?-cz.5 poradnika mądrego rodzica

Rozmowa z nastolatkiem nie jest łatwa, a jeśli w grę wchodzi trudny temat – sprawa jest jeszcze trudniejsza. Młody człowiek często wyprowadza rodzica z równowagi, a to cynicznie się uśmiecha, a to komentuje, a to wykłóca się o byle co i nie przyznaje do winy – nawet jeśli został przyłapany na gorącym uczynku. Jeszcze nie doszliście do sedna problemu, a z rozmowy nici. Trzaśnięcie drzwiami i dziecko zniknęło w swoim pokoju. Twój spokój i dobre chęci też poszły w kąt i masz ochotę sprać tego dzieciaka jak nigdy dotąd. Kiedy emocje opadną myślisz: co ja robię nie tak? Przecież chcę dla niego dobrze, chcę uchronić go przed popełnieniem błędu i przykrymi konsekwencjami.

Nastolatek, jest bardzo wyczulony na krytykę, pilnuje swojej prywatności i uważa, że wie najlepiej co dla niego dobre, dlatego w rozmowie z dorastającym dzieckiem trzeba uważać nie tylko na to co się mówi, ale też jak się mówi. To, że dziecko zachowuje się prowokująco, wcale nie znaczy, że musimy odpowiedzieć mu tym samym. Przygotuj się do rozmowy. Jeśli chcesz wprowadzić zmiany, jeśli niepokoi Cię zachowanie syna czy córki powiedz o tym. Dziecko musi wiedzieć, że traktujesz je poważnie. Jeśli dotychczasowe próby porozumienia spełzły na niczym – nie poddawaj się, nie trać kontaktu, podejmuj nowe działanie, ale nie za wszelką cenę. Pomiędzy trudnymi rozmowami zachowuj się normalnie, daj dziecku odetchnąć. Niech wie, że wasza więź pozostaje nienaruszona. Mimo, że macie różne zdania – kochasz swoje dziecko niezmiennie.

Jak rozmawiać? Jeśli jakieś zachowanie nastolatka jest dla Ciebie nie do przyjęcia (późne powroty do domu, wielogodzinne maratony przed komputerem, wagary, używki) – reaguj. Przede wszystkim:

- powiedz o jakie zachowanie Ci chodzi,

- jakie uczucia przeżywasz, kiedy on/ona zachowuje się w nieakceptowany przez Ciebie sposób,
- dlaczego to zachowanie jest niewłaściwe,
- jakie konsekwencje dla Was ma to zachowanie,
- jakiej zmiany oczekujesz od syna/córki,
- co się stanie jeśli (jakie konsekwencje młody czlowiek poniesie) nie zastosuje tych zmian.
Kiedy rozmawiać? Jeśli chcesz z nastolatkiem przeprowadzić ważną rozmowę:
- znajdź właściwy, spokojny moment ( nie wtedy, kiedy zatrzasnął Ci drzwi przed nosem, nie wtedy, kiedy przyjechała babcia, lub siedzi z kolegą nad matmą)
- zajmuj się tylko konkretną sprawą (nie wyciągaj wszystkich dokonań dzieciaka od początku świata – Ty też tego nie znosisz)
- mów o tym, co czujesz w związku z omawianą sprawą (pokaż się od ludzkiej strony, nie zawsze  musisz wszystko wiedzieć i rozumieć, szczerość zawsze procentuje)
- SŁUCHAJ UWAŻNIE CO TWOJE DZIECKO MA DO POWIEDZENIA ( nie przerywaj, nie komentuj)
- zadbaj o to, by każdy z Was mógł przedstawić swój punkt widzenia i wyrazić opinię ( czas ma znaczenie, nie poganiaj, jeśli masz niewiele czasu, nie zaczynaj rozmowy)
- pozwól na zmianę stanowiska (swojego i rozmówcy, może się zdarzyć w trakcie rozmowy, że któreś z Was zmieni zdanie, to normalne)
- bądź gotowy do kompromisów – koncentruj się na rozwiązaniu problemu, a nie na tym, kto ma racjęJeśli rozmowa zabrnęła w ślepy zaułek, nie męczcie się nawzajem. Umówcie się na dokończenie rozmowy. Może czas pozwoli inaczej spojrzeć na problem. Ważne, żebyście do tego rzeczywiście wrócili.
Jak nie rozmawiać? Czego unikać podczas rozmowy z nastolatkiem?
- nie wygłaszaj kazań lub wykładów ( a już na pewno nie mów o szkodliwości palenia jeśli sam palisz)
- nie szantażuj (dziecko to szybko wychwyci – będzie Ci to wypominać przy każdej okazji)
- nie używaj gróźb (zwłaszcza takich, których nie jesteś w stanie spełnić, nastolatek przestanie Cie traktować poważnie – chyba, że już dawno przestał)
- nie narzucaj gotowych rozwiązań
- nie zwalniaj z wykonywania codziennych obowiązków
- nie ponoś konsekwencji za nastolatka ( nie spłacaj jego długów, nie usprawiedliwiaj wagarów, nie sprzątaj za niego)
- nie oczekuj natychmiastowej zmiany i podporząkowania (to proces, który wymaga czasu i cierpliwości)
Ważne:

1.       Przed rozmową z dzieckiem spróbuj wczuć się w jego sytuację i postaraj się zrozumieć to, co się z nim dzieje  i pamiętaj, że sięganie po zachowania ryzykowne może się wiązać z realizowaniem różnych potrzeb psychologicznych, np.  potrzebą obniżenia napięcia, chęcią zdobycia akceptacji. Zachowania ryzykowne sygnalizują, że jakieś ważne potrzeby dziecka zostały niezaspokojone i/lub z czymś sobie nie radzi.   Pamiętaj, że Twój syn/córka ma także zalety, wystarczy poszukać.

pedagog Ewa Kajetaniak

wszelkie pytania i sugestie prosimy kierować na adres: zik.pcpr@powiatsochaczew.pl.