Muzeum Kolei Wąskotorowej na trasie VII Ogólnopolskiego Rajdu Pieszego "Szlakiem Bitwy nad Bzurą 1939 im. gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby"

Dnia 6 września 2025 r. Wojskowe Koło PTTK przy Klubie 25 Brygady Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego razem z Oddziałem Łódzkim PTTK im. Jana Czeraszkiewicza i 7 batalionem kawalerii powietrznej zorganizowali kolejny Ogólnopolski Rajd Pieszy "Szlakiem Bitwy nad Bzurą 1939 im. gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby". Tegoroczny rajd przeprowadzony został przy wsparciu i pomocy Miasta Sochaczew, Stowarzyszenia Muzealna Grupa Historyczna im. II batalionu 18 pułku piechoty, Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą w Sochaczewie i Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie – filii Stacji Muzeum w Warszawie. Patronat honorowy nad rajdem, tak samo jak w latach poprzednich, objęło Wielkopolskie Muzeum Niepodległości w Poznaniu oraz jego oddział – Muzeum Armii "Poznań". W tym roku trasa rajdu przebiegała po miejscach "Traktu Pamięci Bohaterów Bitwy nad Bzurą" w Sochaczewie.

Głównym celem rajdu jest popularyzacja tradycji i historii oręża Wojska Polskiego, a w szczególności propagowanie wiedzy o bitwie nad Bzurą, wydarzeniu będącym największą bitwą Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej podczas wojny obronnej Polski w 1939 r., a także upamiętnienie bohaterstwa żołnierzy biorących udział w bitwie nad Bzurą, przypomnienie postaci, miejsc, walk toczących się wzdłuż rzeki Bzury w okresie od 9 do 22 września 1939 r. i uczczenie pamięci wszystkich poległych w kampanii wrześniowej 1939 r.

W związku z obchodzonymi w tym roku 80. rocznicą zakończenia II wojny światowej oraz 80. rocznicą wyzwolenia Sochaczewa rajd rozpoczął się przy kwaterach wojennych żołnierzy Wojska Polskiego na cmentarzu parafii rzymskokatolickiej pw. św. Wawrzyńca przy ul. Traugutta, na których pochowano ok. 400 żołnierzy i ofiar cywilnych. Pochowani w tym miejscu służyli w II batalionie 18 pułku piechoty i 44 dywizji rezerwowej, którzy walczyli w obronie Sochaczewa. Następnie uczestnicy rajdu udali się na trasę pieszą poprowadzoną wzdłuż rzeki Bzury w kierunku mostu im. mjr. Feliksa Kozubowskiego, bohaterskiego dowódcy II batalionu 18 pułku piechoty. W dniach 12-15 września 1939 r. mjr Kozubowski, stojąc na czele swego batalionu, do końca dowodził obroną Sochaczewa. Poległ rankiem 15 września nad brzegiem Bzury, nieopodal mostu. W trakcie wędrówki uczestnicy zatrzymali się również przy pomniku obrońców Ojczyzny oraz zwiedzili ruiny Zamku Książąt Mazowieckich.
'
Następnie grupa zwiedziła Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, gdzie m.in. obejrzała wystawę stałą "Pole Bitwy 1939-1945" oraz skansen sprzętu bojowego. Rajd został zakończony w dzielnicy Sochaczewa – Trojanowie – na samodzielnym cmentarzu wojennym. To największy samodzielny cmentarz żołnierzy Wojska Polskiego poległych w Bitwie nad Bzurą we wrześniu 1939 r. Spoczywa na nim ponad 3600 żołnierzy z armii "Poznań" i "Pomorze". Po zapaleniu "świateł pamięci" i oddaniu hołdu poległym żołnierzom nastąpiło oficjalne zakończenie rajdu, w trakcie którego wręczono zdobyte przez uczestników kolejne stopnie Odznaki Turystyczno-Krajoznawczej PTTK "Szlakiem Bitwy nad Bzurą 1939 im. gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby" oraz Medal Pamiątkowy wzorowany na Medalu "Za udział w wojnie obronnej 1939" o tej samej nazwie. Tam też nastąpiło rozwiązanie konkursu o Bitwie nad Bzurą 1939 r. i wręczenie nagród.

Na koniec dla chętnych uczestników dodatkowo zorganizowane zostało zwiedzenie wraz z przewodnikiem Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie – filii Stacji Muzeum w Warszawie, gdzie znajduje się jedna z największych w Europie kolekcji wąskotorowych pojazdów szynowych.

Zapraszamy wszystkich chętnych, którzy lubią uprawiać turystykę militarną i historyczną, na kolejną edycję Ogólnopolskiego Rajdu Pieszego "Szlakiem Bitwy nad Bzurą 1939 im. gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby" we wrześniu 2026 r., która zostanie poprowadzona "Traktem Pamięci Bohaterów Bitwy Nad Bzurą" w okolicach Sochaczewa.

Marcin Reczycki
…
komandor rajdu

Fot. Marcin Reczycki, Tomasz Karolak