Reklama

Porozumienie nie jest bożkiem mediacji

Tygodnik Echo Powiatu

21/09/2010 12:21

21. października już po raz trzeci w Polsce obchodzony będzie Międzynarodowy Dzień Mediacji. Mediacja stanowiąca pozasądowy sposób załatwiania konfliktów i sporów jest nadal wykorzystywana w niewielkim stopniu dlatego ten dzień jest to doskonałą okazją do promowania procesu mediacji w naszym kraju. Celem tych obchodów jest zwrócenie większej uwagi wielu środowisk zainteresowanych rozwiązywaniem konfliktów (sądy, prokuratura i policja, organizacje samorządowe i pozarządowe) na możliwość stałej współpracy z działającymi w Polsce ośrodkami i organizacjami mediacyjnymi. Ale przede wszystkim ludzi, którzy nie wiedzą jak rozwiązać swoje konflikty. Czym jest mediacja? Kiedy mediator może pomóc? Gdzie znaleźć mediatora? Jakimi zasadami powinien się on kierować? Na te wszystkie pytania odpowiedziała nam mediator z Powiatowego Ośrodka Interwencji Kryzysowej w Sochaczewie Katarzyna Matusiak.
Czym jest mediacja?
- Mediacja jest rozmową zazwyczaj dwojga ludzi uwikłanych w sytuacją konfliktową w obecności osoby trzeciej, którą jest mediator. Ta rozmowa jest właśnie na temat konfliktu który występuje pomiędzy nimi. Osoby te, albo zgłaszają się dobrowolnie, albo są zgłaszani przez sąd. Sędziowie mają zalecenie, aby kierować rozwodzących się rodziców dzieci małoletnich do mediacji, by uzgodnili razem jak najlepiej zadbać o dobro ich dziecka, ustalić wspólny plan opieki nad dzieckiem, terminy spotkań z rodzicem nie mieszkającym z dzieckiem. To że oni przestają być małżonkami poprzez uzyskanie wyroku rozwodowego nie zwalnia ich w żaden sposób z bycia rodzicem i pełnia roli rodzicielskiej wobec dziecka. Jeśli się rozstaja to dobrze by było, żeby mieli świadomość, że to oni mogą wspólnie decydować z którym z rodziców i ile czasu spędza ich dziecko. Dość często przychodzą ojcowie, którzy mówią, iż ewidentnie od chwili rozstania z matką dziecka mają utrudniane kontakty z dzieckiem. W samym procesie mediacji ważna jest, postawa mediatora by starał się zachować bezstronność i neutralność, co do osób i co do istoty sprawy z którą oni przychodzą. Mediacja ma pomóc skonfliktowanym stronom w osiągnięciu dobrowolnego, obustronnie satysfakcjonującego rozwiązania konfliktu.
W jakich rodzajach spraw karnych można skorzystać z mediacji?
- Jeżeli jest wyrządzona szkoda, uszczerbek na zdrowiu, zniszczenie mienia, kradzież. Ofiara zostaje poinformowana, że może porozmawiać ze sprawcą w obecności mediatora (sprawca też musi wyrazić zgodę). Cała koncepcja mediacji karnych wywodzi się z idei sprawiedliwości naprawczej, której celem podstawowym jest naprawienie wyrządzonej szkody, gdyż samo ukaranie sprawcy nie przyniesie tak wymiernych skutków jak możliwość naprawy czy zadośćuczynienia tego co przestępcą zrobił. Ma to również ukazać, że ofiara przestępstwa jest człowiekiem, że zrobiono mu krzywdę, że przez to co się stało on stracił zaufanie do społeczeństwa. Mediacja jest zalecana zwłaszcza wtedy gdy sprawcę i pokrzywdzonego łączy znajomość, pokrewieństwo, sąsiedztwo, kontakty zawodowe. Mediacja sama w sobie jest zwrócona „ku przyszłości”, tak samo w sprawach rodzinnych, po rozwodzie ludzie nadal są rodzicami, na pewno w przyszłości będą musieli pewne sprawy omówić, jest to zwrot ku relacja które nie przestają istnieć.
Czego można spodziewać się od mediatora?
- Mediator formułuje całą procedurę rozmowy, buduje jej strukturę i pomaga skupić uwagę na poszczególnych kwestiach do omówienia. Zawsze w sytuacji sporu ludzie przeżywają negatywne emocje, a rolą mediator jest pomoc w nawiązaniu dialogu między ludźmi. Każda ze stron przychodzi powiedzieć co czuje, czego by chciała, jakie jej potrzeby są niezaspokojone, co się jej nie podoba, przeszkadza w obecnej sytuacji. Szukamy razem z dwiema stronami konfliktu wyjścia z sytuacji kryzysowej. Mediator nie może narzucić żadnego rozwiązania. Gospodarzami spotkań mediacyjnych są strony konfliktu, to do nich należą decyzje.
Jak wygląda i ile trwa mediacja?
- Posiedzenie mediacyjne powinno trwać mniej więcej dwie godziny. W procesie mediacji można wyodrębnić dwa etapy: spotkania wstępne oraz wspólne posiedzenia mediacyjne. W trakcie wstępnego spotkania informacyjnego mediator przedstawia stronom zasady mediacji, diagnozuje dany problem do mediacji oraz odpowiada na pytania stron tak, aby uczestnicy mogli podjąć decyzję o jej rozpoczęciu. Kiedy taką decyzję podejmą, uczestnicy wspólnie z mediatorem ustalają termin właściwego wspólnego spotkania mediacyjnego
Czy ugoda zawarta przed mediatorem ma skutki prawne?
- Jeżeli strony podczas posiedzeń mediacyjnych wspólnie wypracują porozumienie które satysfakcjonuje obydwie strony to zawsze informuję, że ta ugoda może zostać spisana. Jeżeli sprawa jest skierowana przez sąd istniej obowiązek spisania ugody. Wówczas do sądu zostają przedstawione następujące dokumenty protokół z mediacji oraz porozumienie, które zawarły strony stanowiące załączniki do protokołu. Dokumenty te są przez sąd badane pod względem prawnym. Jeżeli wszystko jest zgodnie z literą prawa sąd ugodę zatwierdza pod warunkiem że obie strony zgodnie wnioskowały o takie zatwierdzenie.
Jakie są zalety mediacji?
- Zaletą jest jej dobrowolność i możliwość skorzystania z mediacji w każdym momencie konfliktu. Jednak najlepiej przyjść na rozmowę na samym początku sporu, bo potem trudniej jest się ze sobą porozumieć. Porozumienie samo w sobie nie jest istotą mediacji, jeśli ludzie nawet nie dojdą do żadnych wspólnych ustaleń, to przynajmniej mieli szanse wysłuchać siebie nawzajem.
W jakich sprawach mediator nie pomoże?
- Mediacja nie jest terapią. Jeżeli w trakcie wstępnych spotkań lub podczas wspólnych już posiedzeń okazuje się że strony nie radzą sobie z emocjami trudno jest im słuchać co mówi druga strona to informuję, że trudno będzie teraz w tym momencie ustalić cokolwiek na drodze mediacji, może dobrze by było skorzystać z konsultacji psychologa gdyż do mediacji zawsze można wrócić. Mediator nie prowadzi terapii par. Jeżeli w domu występuje gorąca przemoc fizyczna psychiczna wtedy mediacji nie powinno podejmować się, podobnie jest jeśli u jednej ze stron konfliktu występują zaburzenia psychiczne bądź uzależnienia od środków psychoaktywnych.
Co gdy mediacja nie skończy się porozumieniem?
- Ważny jest fakt przyjścia na spotkanie mediacyjne, pokazania dobrej woli i dania sobie szansy chociażby powiedzenia o swoich potrzebach. Zdarza się też, że mediacja pokazuje, że ktoś wcale nie jest gotowy do pracy nad porozumieniem, że za dużo jest w nim poczucia krzywdy, gniewu, goryczy czy wręcz nienawiści do drugiej strony, aby umieć je przezwyciężyć. Choć w takich przypadkach na ogół mediacja nie kończy się ugodą, to jednak cenne jest uświadomienie sobie przez obie strony przyczyn i okoliczności takiego stanu rzeczy.
Gdzie, w jakich godzinach można spotkać się z mediatorem?
- Pracuję w Powiatowym Ośrodku Interwencji Kryzysowej w Sochaczewie, ośrodek znajduje się przy ul. Ziemowita 8/10. Możliwość spotkania i porozmawiania istnieje w dni : poniedziałki 14.00-19.00, wtorki 08.00-14.00, środy i czwartki 12.30-19.00 i w piątki 08.00-14.00. Mediacje w naszym ośrodku są bezpłatne.
26 września POIK organizuje festyn „Urodziny u rodziny” na terenie szkoły w Kozłowie Biskupim będzie można skorzystać z konsultacji interwentów ośrodka.
Przypominamy także, że 21 października w Prokuraturze Rejonowej w Sochaczewie (ul. 1 Maja 7) zorganizowany będzie dyżur prokuratorów, którzy będą udzielali informacji na temat idei i uregulowań prawnych związanych z instytucja mediacji w sprawach karnych.
mb