Szkoła czy przedszkole?

W tym roku o wysłaniu do szkoły dzieci urodzonych w 2006 i 2007 roku decydują jeszcze sami rodzice. Pociechy urodzone w 2008 roku będą już odgórnie objęte obowiązkiem szkolnym. O gotowości najmłodszych do rozpoczęcia przygody edukacyjnej rozmawialiśmy z Katarzyną Wiśniewską i Leną Brożyną – psychologami z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Sochaczewie.

Czym jest dojrzałość szkolna dziecka?
K.W.- Najogólniej można powiedzieć, że jest to gotowość dziecka do rozpoczęcia nauki w szkole, uzależniona od poziomu jego ogólnego rozwoju, od osiągnięcia takiego stopnia funkcjonowania fizycznego, umysłowego jak i emocjonalno-społecznego, który pozwoli mu sprostać obowiązkom szkolnym.

Rodzice 5-latków często wahają się, czy ich dziecko poradzi sobie z rzeczywistością szkolną?
K.W.- Bardzo dobrze, że rodzice mają wątpliwości, ponieważ to oznacza, że znają swoje dziecko i świadomie podejmują decyzje o jego dalszej drodze życiowej. Uważny rodzic będzie wiedział, że jego dziecko świetnie liczy, zna litery, ale ma trudności np. z nawiązywaniem kontaktów z dziećmi czy stosowaniem się do poleceń. To może zaniepokoić, a codzienna obserwacja daje nam ogromną wiedzę o naszej pociesze. Zaniepokojony rodzic to mądry, odpowiedzialny opiekun, któremu zależy na jak najlepszej przyszłości dla swego dziecka.

Dojrzałość szkolna badana jest u dzieci w wieku 5 i 6 lat?
K.W. – Każde dziecko, niezależnie od wieku powinno rozpoczynać edukację szkolną pod warunkiem spełniania określonych wymagań, które ma uzyskać w obowiązkowym przygotowaniu przedszkolnym. Dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym rozwijają się w bardzo różnym tempie, a o powodzeniu w roli ucznia decyduje poziom ogólnego rozwoju oraz stopień motywacji do podjęcia nauki.

Jakie cechy dziecka 6 - letniego przemawiają za rozpoczęciem nauki?
K.W. – Jeśli mówimy o dojrzałości emocjonalnej, to przede wszystkim kontrolowanie własnych emocji i nie uzewnętrznianie ich w sposób gwałtowny. Dziecko przeżywa zróżnicowane emocje i okazuje uczucia adekwatnie do sytuacji. Dojrzały maluch łatwo rozstaje się z rodzicem, odczuwa więź ze swoją Panią i grupą, jest pewne siebie i wie, jakie rzeczy potrafi zrobić. Potrafi skoncentrować się na zadaniu przez kilka minut, nawet jeśli jest ono postrzegane jako mniej interesujące. Proszę mi uwierzyć, że jest wiele dzieci, które nie umieją skupić się na 10-15 minut. Szkoła postawi zadanie koncentracji na 30 minut i więcej. Warto zwrócić uwagę, czy nasze dziecko prawidłowo reaguje na niepowodzenia i uwagi przekazywane przez osoby dorosłe oraz rówieśników.

Jakie umiejętności powinien posiadać zatem maluch?
L.B. – Dziecko gotowe do podjęcia nauki w szkole powinno m.in.: posiadać wiedzę ogólną o sobie i swoim otoczeniu (np. jak ma na imię, jak się nazywa, ile ma lat, gdzie mieszka), posługiwać się przyborami szkolnymi (ołówkami, kredkami, nożyczkami, lepić z plasteliny). Dobrze jeśli dziecko potrafi przeliczać elementy, klocki, dodawać do dziecięciu. Dziecko powinno przejawiać zainteresowanie czytaniem i pisaniem, ale nie musi jeszcze wykonywać tych czynności. Powinno rozpoznawać dźwięki z otoczenia, układać historyjki obrazkowe, wskazywać części ciała, rozpoznawać określenia nad, pod, obok.

Obecnie to rodzice decydują, czy dziecko w wieku 6 lat pójdzie do szkoły. To ogromna odpowiedzialność.
L.B. – Rodzice nie są pozostawieni sami sobie, ponieważ mogą skorzystać z rozmowy z nauczycielami, którzy obserwują dziecko przez kilka godzin w przedszkolu. Także Poradnia służy pomocą, gdyż przeprowadzamy badania dzieci pod kątem ich dojrzałości szkolnej - badania psychologiczne, logopedyczne i pedagogiczne. Pomocne są one rodzicom przy podjęciu ostatecznej decyzji. Zainteresowanie jest spore. Niekiedy rodzice zgłaszają się sami, a czasem po rozmowie z nauczycielem uczącym dziecko.

Obecnie jest dowolność zapisu młodszego dziecka do szkoły?
K.W.- Teraz o wysłaniu do szkoły dzieci urodzonych w 2006 i 2007 roku decydują rodzice, natomiast pociechy urodzone w 2008 roku będą już objęte obowiązkiem szkolnym. Obecnie dzieci 5-letnie są zobligowane do odbycia rocznego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego. Mają one szansę rozwoju i zetknięcia się z grupą rówieśników oraz nowymi zadaniami. To, co będzie się dalej działo z tymi dziećmi jest już indywidualną sprawą i trzeba tu bardzo ostrożnych decyzji. Jeśli dziecko ma problem z opanowaniem pewnych umiejętności czy to w zakresie sprawności motorycznej, dojrzałości umysłowej czy poprawnej artykulacji to jest dobry moment na objęcie dziecka specjalistyczną pomocą. Program zajęć przedszkolnych zawiera wiele treści stymulujących ogólny rozwój dzieci a przy tym daje doskonałą okazję do rozwoju emocjonalnego i psychospołecznego. Bardzo ważny jest również kontakt z grupą rówieśniczą. Dla dzieci 6 – letnich, które nie podejmą nauki w szkole pozostanie obowiązek przygotowania przedszkolnego.

W Poradni są prowadzone konsultacje, udzielacie Panie wskazówek jak pracować z dziećmi?
L.B. – Po dogłębnej diagnozie rozmawiamy z rodzicami i przekazujemy szczegółowe wyniki przeprowadzonych badań. Niekiedy kierujemy dzieci na dalsze badania diagnostyczne do lekarzy specjalistów. Po diagnozie wskazujemy jak można pracować z dzieckiem w domu lub jaki rodzaj terapii jest wskazany dla ucznia. Dzięki temu można podjąć intensywną pracę w domu, szkole oraz w poradni. Im dziecko jest młodsze tym ma większą chęć do pracy i można poprzez zabawę wprowadzić wiele pozytywnych zmian w jego rozwoju.
K.W. – Obecnie mamy wiele zgłoszeń dzieci 6-letnich, które są zapisywane na diagnozę dojrzałości szkolnej, na konsultację logopedyczną czy konsultację psychologiczną. Okres wakacji jest jeszcze czasem, w którym można wiele rzeczy wypracować czy utrwalić. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna mieści się w przy ul. J. Piłsudskiego 51 w Sochaczewie, na tyłach Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Praktycznego, wejście od ul. Głowackiego. Kontakt telefoniczny do Poradni (46) 862 52 19.

Dziękuję za rozmowę
ES