Żelazowa Wola w nowej odsłonie

Żelazowa Wola po nowemu
Dworek w Żelazowej Woli to nie tylko miejsce narodzin znakomitego artysty, ale również jeden z najcenniejszych zabytków pałacowo – parkowych w Polsce. Dwór powstał najprawdopodobniej w drugiej połowie XVIII wieku, gdy budowano podobne dwory w pobliskim Strzyżewie dla rodu Zembrzuskich, czy w Brochowie dla Lasockich. Park otaczający go jest dziełem profesora Franciszka Krzywdy Polkowskiego. To, co wyróżnia ogród, to bardzo oryginalna kompozycja - drzew, krzewów, kwiatów oraz małej architektury ogrodowej. Niezwykle malowniczego obrazu dopełnia płynąca przez park rzeka Utrata. Park rozciąga się na 7 hektarach powierzchni, wielość gatunków drzew, krzewów, roślin sprawia, że ma on charakter niemal ogrodu botanicznego.
W celu powiększenia terenu Muzeum Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli oraz stworzenia możliwości rozwoju tego szczególnego miejsca wg obowiązujących standardów turystyki zagranicznej, za zgodą Ministra Kultury, jesienią 2005 roku Instytut Fryderyka Chopina dokonał zakupu sąsiedniej działki w Żelazowej Woli. Jednocześnie wykonano prace związane z wymianą pokrycia dachu na Domu Urodzenia F. Chopina, instalację systemu gaśniczego wraz z instalację przeciwpożarową oraz impregnacją więźby dachowej dworu.
Niezależnie przeprowadzono badania dendrologiczne drzew oraz aktualizację inwentaryzacji drzewostanu wraz z jego analizą i wytycznymi do pielęgnacji drzew dla parku. Opracowano także ekspertyzy stanu technicznego budynku. Rok później sporządzono projekt budowlano-wykonawczy wzmocnienia fundamentów dworku. Roboty budowlane przy budynku rozpoczęto pod koniec listopada 2006 r.
Do końca marca 2007 r., w ramach remontu dworu, wykonano wymianę wszystkich instalacji sanitarnych i elektrycznych, skucie starych tynków i ułożenie nowych, skucie tynków zewnętrznych. Dodatkowo wykonano instalację audio oraz system monitoringu, który jest związany z wykonywanym projektem monitoringu całego parku i wszystkich obiektów znajdujących się na jego terenie. W końcu kwietnia 2007 r. zakończono generalną modernizację dworu.
Na początku roku 2008 Instytut uzyskał pozwolenie na budowę I etapu inwestycji tj. zaplecza ogrodniczo-gospodarczego parku, które znajdzie się na dokupionej od strony wschodniej działce budowlanej.
Nowe obiekty kubaturowe swoim charakterem wpisują się w kontekst kulturowy i przyrodniczy parku. Modernistyczna forma, współczesne materiały, tj. beton architektoniczny, drewno klejone oraz kamień, służą kształtowaniu parterowych, mocno przeszklonych od strony parku obiektów. Architektura projektowanych budynków nawiązuje do budynków zabytkowych. Nowe będą zbudowane z materii istniejących na miejscu: ściany z granitowych głazów, słupy i konstrukcja stropów z drewna klejonego, transparentne szkło w drewnianych ramach. Całość będzie miała kolorystykę naturalnych materiałów: kamienia, olchowego klejonego lub naturalnego drewna, szkła minimalnie barwionego w masie.
FUNKCJA OBIEKTÓW
BUDYNEK A – (po prawo od wejścia) nowo projektowany budynek usługowy. To strefa wejściowo-recepcyjna wraz z placem przedwejściowym w rejonie obecnej kasy, pozwalającym na jednoczesne przyjęcie dużej liczby zwiedzających. Budynek wejściowo-recepcyjny rozwiązano jako parterowy pawilon ogrodowy. Wejście do niego to aneks placu wydzielony słupami z kamieni, z których wykonano ogrodzenie. Ścianę budynku tworzy istniejące ogrodzenie, druga ściana jest otwarta na park. Kawiarnię i czasową ekspozycję zaprojektowano jako wydzieloną z budynku oranżerię.
BUDYNEK B (po lewej, przy wejściu, istniejący budynek administracji) - przewiduje się na parterze aranżację istniejących pomieszczeń administracyjnych na pomieszczenia ochrony i administracji, natomiast na poddaszu - aranżację istniejących pokoi gościnnych.
BUDYNEK C – nowo projektowany budynek użyteczności publicznej. W strefie reprezentacyjno-gościnnej z wejściem, od strony istniejącego parkingu poprzez nowe przejście dla pieszych, do hallu wejściowo-recepcyjnego, za którym zlokalizowano salę koncertową. Po przeciwnej stronie hallu projektuje się salę konsumpcyjną restauracji na 40 osób. Szklane ściany budynku pozwalają na wgląd do parku od strony ulicy i parkingu. Ściana północna jest pełna, kamienna, jak część ogrodzenia. Ściana południowa z kolei lekka - otwiera kuluary na park. Ściana pudła sali koncertowej dwubarwna z granitowych otoczaków.
BUDYNEK D - istniejący budynek gospodarczy przeprojektowano na kuchnię z zapleczem. Poprzez częściowe przeszklenie dachu wprowadzono część sali konsumpcyjnej na antresolę tak, aby wykorzystać istniejący balkon jako kameralną salkę. Do przebudowanego budynku gospodarczego przylega nowa kubatura: restauracji, hallu i sali wielofunkcyjno-koncertowej. Istotnym elementem koncepcji jest wprowadzenie przed istniejący adaptowany budynek drewnianego trejażu, pod którym zaaranżuje się letni ogródek zadaszony markizą z płótna żaglowego, który jest łącznikiem pomiędzy starym budynkiem a nowym.
BUDYNEK E i F – nowo projektowane zaplecze ogrodniczo-gospodarcze parku, umiejscowione na dokupionej działce. Plac gospodarczy utworzony przez szklarnię (usytuowaną od strony parku), budynek magazynowo-garażowy i budynek administracyjno-techniczny. Istniejący budynek gospodarczo-usługowy - wyburzony.
Budynki projektuje się jako parterowe niepodpiwniczone. Ściany warstwowe z granitowych głazów na elewacji. Budynki łączą trejaże drewniane. Z działki tej jest połączenie z parkiem od strony wschodniej, służące m.in. do obsługi koncertów na estradzie.
BUDYNEK G – nowo projektowane zadaszenie estrady wraz z zapleczem sceny. Zadaszenie nad sceną „na wodzie" jest sezonowe, z płótna rozpinanego na konstrukcji z klejonego drewna. Za murem akustycznym zlokalizowano zaplecze sceny, niewidoczne od amfiteatru. (Na razie w fazie projektu).
BUDYNEK H - modernizacja istniejącej hydroforni. W miejscu istniejącego budynku zaprojektowano nowy, nawiązujący formą i materiałami do pozostałych budowli.
BUDYNEK I – nowo projektowany budynek sanitariatów ogólnodostępnych, nawiązujący formą i użytymi materiałami do pozostałych budynków.
Dworek w Żelazowej Woli stał się własnością Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Stało się to możliwe dzięki decyzji wojewody mazowieckiego Jacka Kozłowskiego. 4 marca nastąpiło podpisanie aktu darowizny Dworku w Żelazowej Woli Instytutowi. Zakończenie wszystkich prac planowane jest na jesień tego roku.