Bezpieczne korzystanie z fajerwerków oraz ekologiczne i humanitarne alternatywy

Coraz więcej miast i osób prywatnych zaczyna rezygnować z tradycyjnych fajerwerków. I trudno się dziwić – za kilkoma minutami efektu „wow” kryje się realna szkoda dla środowiska, zwierząt i często także dla ludzi. W trosce o bezpieczeństwo osób, które jednak je odpalają, tych stojących w pobliżu oraz dla dobra zwierząt i środowiska, warto przypomnieć sobie podstawowe zasady bezpiecznego korzystania z materiałów pirotechnicznych.

Warto pamiętać, że prawo zakazuje używania fajerwerków w miejscach publicznych z wyjątkiem dwóch dni w roku: 31 grudnia i 1 stycznia. „Próbne” odpalanie petard czy zużywanie resztek w innych terminach jest niezgodne z przepisami.

Bezpieczne używanie fajerwerków – podstawowe reguły

Podczas korzystania z materiałów pirotechnicznych pamiętajmy, że:

• Fajerwerki to nie zabawka – ich odpalanie zawsze wiąże się z ryzykiem i powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem osób dorosłych.

• Trzeba uważnie przeczytać instrukcję i bezwzględnie stosować się do zaleceń producenta. Nagły wybuch petardy może spowodować poparzenia twarzy i rąk, a nawet poważne urazy – utratę palców, dłoni czy uszkodzenie wzroku.

• Miejsce pokazu należy dobrać tak, aby nie stwarzać zagrożenia dla ludzi ani mienia – trzeba upewnić się, że na torze lotu ładunku nie ma drzew, budynków czy linii energetycznych.

  Reklama

• Należy zachować bezpieczny dystans – odległość ta jest wyraźnie wskazana w instrukcji.

• W stanie nietrzeźwym oraz w sytuacjach, w których łatwo narazić innych na niebezpieczeństwo, absolutnie nie powinniśmy odpalać petard.

• Huk petard to ogromny stres dla zwierząt, szczególnie psów – zadbajmy, by nasze czworonogi były zabezpieczone i nie były wystawione na bezpośrednie działanie hałasu.

• Jeśli dojdzie do wypadku, niezwłocznie wezwijmy odpowiednie służby: straż pożarną, pogotowie ratunkowe.

Jak fajerwerki szkodzą środowisku?

Zanieczyszczenie powietrza i smog

Podczas wystrzałów do atmosfery trafiają duże ilości pyłów zawieszonych (PM10, PM2.5) oraz tlenków siarki, azotu i metali ciężkich (m.in. bar, stront, miedź, ołów – odpowiedzialne za kolory).

Zaśmiecanie przestrzeni

Po kilku minutach zabawy pozostają:

• plastikowe i kartonowe korpusy baterii,

• papierowe „korki”,

• metalowe resztki prowadnic i drutów,

• niewypalone lub częściowo wypalone ładunki.

Metale ciężkie i chemia w glebie i wodzie

Kolory fajerwerków to efekt spalania soli metali. Opadające resztki (pył i fragmenty ładunków) osiadają na glebie i mogą być spłukiwane do wód powierzchniowych.

Fajerwerki a zwierzęta – ukryte cierpienie

Psy i koty

Nagłe, głośne wybuchy to dla zwierząt domowych:

• panika, ucieczki, wyrywanie się z obroży,

• drżenie, dyszenie, ślinotok, długotrwały stres,

• ukrywanie się, czasem autoagresja (wylizywanie do krwi),

• ryzyko ucieczki i zaginięcia – co roku schroniska zgłaszają „wysyp” psów po sylwestrze.

Zwierzę nie rozumie, że to „tylko zabawa” – odbiera huk jak realne zagrożenie życia.

Zwierzęta dzikie

Dla dzikich zwierząt, szczególnie ptaków, noc sylwestrowa może być kwestią życia i śmierci:

• Ptaki zrywają się nagle z miejsc nocowania, lecą w panice w ciemności, zderzają się z budynkami, liniami energetycznymi, drzewami. Zdarzają się masowe padnięcia ptaków na ulicach po nocy z fajerwerkami.

  Reklama

• Sarny, dziki, zające uciekają na oślep, mogą wpadać na drogi i powodować kolizje.

• Zwierzęta w gospodarstwach reagują lękiem, potrafią niszczyć ogrodzenia, ranić się podczas prób ucieczki.

Stres u zwierząt, zwłaszcza powtarzający się co roku, ma również konsekwencje długoterminowe: zaburzenia rozrodu, obniżona odporność, gorsza kondycja.

Nowoczesne alternatywy dla fajerwerków

Na szczęście jest coraz więcej ciekawych, efektownych i jednocześnie dużo bezpieczniejszych form świętowania.

Pokazy dronów świetlnych

To obecnie najefektowniejsza alternatywa dla fajerwerków:

• synchronizowane drony wyposażone w diody LED tworzą na niebie figury, napisy, efekty 3D,

• brak huku, brak ładunków wybuchowych, brak śmieci po pokazie,

• efekt wizualny jest dłuższy niż klasyczne fajerwerki.

Wymaga to profesjonalnej firmy, ale jest idealne dla miast, gmin i większych imprez.

Mapping 3D i pokazy laserowe

Świetnym rozwiązaniem są:

• mappingi na fasadach budynków – animacje rzucane projektorami na ratusz, kościół, kamienice, domy, bloki

• pokazy laserowe – wiązki światła zsynchronizowane z muzyką.

  Reklama

Trzeba pamiętać o odpowiednim ustawieniu sprzętu, aby nie razić ludzi i nie świecić w niebo w sposób zagrażający np. pilotom – ale dobrze przygotowany pokaz jest bezpieczny i efektowny.

Ciche fajerwerki / pokaz świetlny bez huku

Istnieją tzw. fajerwerki „silent” lub „low noise” – z mocno zredukowanym hukiem, stawiające na efekt świetlny. To pewien kompromis:

• nadal mamy efekty świetlne,

• hałas jest istotnie mniejszy,

• wciąż jednak jest to pirotechnika (chemia, śmieci, pewne ryzyko).