Ewidencja Działalności Gospodarczej z problemami

W ostatnim dniu marca wprowadzono bardzo istotne zmiany w Ewidencji Działalności Gospodarczej osób fizycznych. Osoby fizyczne rozpoczynające działalność gospodarczą muszą wprawdzie, tak jak to tej pory, zgłosić się do Urzędu Miasta, ale obecnie wypełniają nowe wnioski – w szczególności wniosek o nazwie EDG-1. Nowe przepisy wprowadzające m.in. owe wnioski zostały przygotowane przez Ministerstwo Gospodarki w ramach programu „jedno okienko” i zastąpił dotychczasowe „lokalne okienko przedsiębiorczości”.
Poza medialną nazwą programu największą wprowadzoną zmianą jest zastąpienie dotychczas obowiązujących w urzędach wniosków (opracowanych przez pracowników urzędu), przez wnioski opracowane przez Ministerstwo Gospodarki. Są to zupełnie nowe wnioski tzw. „połączone” bądź „zintegrowane”. Oznacza to, że ten sam wniosek jest przeznaczony do urzędu miasta bądź gminy, do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego bądź Centrali Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz do Urzędu Statystycznego. W teorii przepisy miały spowodować, iż przedsiębiorca miał się zgłaszać w celu założenia działalności gospodarczej tylko do urzędu miasta. W praktyce często przedsiębiorca musi zgłosić się jednak zarówno do Urzędu Skarbowego, np. przed rozpoczęciem działalności, aby wybrać formę opodatkowania, jak też w niektórych przypadkach do ZUS, a czasem nawet do Urzędu Statystycznego (w szczególności dotyczy to umów spółki cywilnej, których nie rejestruje Urząd Miasta). O szczegóły należy pytać we właściwym Urzędzie Skarbowym, Inspektoracie ZUS, placówce KRUS i Urzędzie Statystycznym. Urząd Miejski jest tylko miejscem, w którym składa się wnioski, natomiast tak jak do tej pory sam wydaje tylko zaświadczenie o wpisie do ewidencji bądź decyzję o wykreśleniu wpisu ale nadal nie nadaje: ani numeru NIP, ani numeru REGON, nie rozlicza podatków, nie zajmuje się też przyjmowaniem składek na ubezpieczenie społeczne, a jedynie przekazuje wniosek do innych urzędów.
Należy to podkreślić, gdyż większość przedsiębiorców została w tej mierze wprowadzona w błąd przez media. Tak więc w niektórych przypadkach wystarczy samo zgłoszenie do UM, ale w większości trzeba udać się do kilku urzędów.
Wracając do wniosków - zostały one opublikowane w rozporządzeniu z 24 marca 2009 r. a więc zaledwie na 6 dni przed terminem wejścia nowego prawa w życie, a dopiero 30 marca można było zapoznać się z kopiami owego rozporządzenia znajdującymi się w internecie. Poprzednio, ale też w marcu, na stronach Ministerstwa Gospodarki ujawniono jedynie projekty owego wniosku. Projekty te jednak nie były identyczne z obecnie obowiązującym wnioskiem, co oznacza, że nawet sami urzędnicy zajmujący się działalnością gospodarczą nie mieli czasu, by zapoznać się z nowymi wnioskami, a tym bardziej przygotować do sprawnego realizowania nowych przepisów.
Właśnie mijają 4 miesiące od wprowadzenia nowych przepisów, w związku z tym można pokusić się o pierwsze uwagi dotyczące nowego wniosku (uwagi są zgłaszane przez klientów ratusza): jest on bardzo nieczytelny, skomplikowany, źle opracowany, chaotyczny, podstawowy wniosek EDG-1 na siłę został skoncentrowany na dwóch stron formatu A-4, posiada bardzo mało miejsca na wpisanie danych, posługuje się niejasnym językiem, obejmuje większą ilość danych niż do tej pory. Należy też wspomnieć, że obecnie, aby wypełnić prawidłowo wniosek, należy zapoznać się z trzystronicową instrukcją do niego dołączoną, a poprzednio żadna instrukcja do wypełnienia wniosku nie była potrzeba.
Wbrew zapewnieniom Ministerstwa Gospodarki, że jest to najprostszy możliwy wniosek. Przedsiębiorcy mieli przychodzić do urzędu z wydrukowanymi, prawidłowymi wnioskami, w praktyce okazało się to nierealne. Np. do dnia dzisiejszego złożono około 500 wniosków, z których tylko jeden był całkowicie bezbłędny, gdyż został spisany ze wzorów przygotowanych przez pracowników UM w Sochaczewie. Wyraźnie widać, że wniosek został przygotowany przez ministerstwo w pośpiechu, bez konsultacji z praktykami. W tym miejscu należy wspomnieć, że pracownicy Urzędu Miejskiego przewidując obecne problemy zgłaszali do Ministerstwa Gospodarki błędy i wady wniosku, gdy był on w fazie projektu – jednakże nie spotkały się one z zainteresowaniem ze strony wspomnianego ministerstwa.
Wniosek oparto w szczególności na dotychczasowym wniosku NIP-1 obowiązującym w Urzędach Skarbowych, natomiast całkowicie zignorowano regulujące miejską Ewidencję Działalności Gospodarczej ustawę Prawo Działalności Gospodarczej – wiele elementów wniosku jest wręcz sprzecznych z ową ustawą. Nawet na podstawowe pytanie przedsiębiorcy - ile stron liczy wniosek, trudno odpowiedzieć, gdyż główny wniosek, czyli EDG-1 liczy dwie strony plus 3 strony instrukcji, ale obok niego istnieją załączniki: EDG-MW, EDG-RD, EDG-RB oraz wniosek poprawkowy EDG_POPR. Dotyczą one sytuacji, gdy przedsiębiorca wykonuje wiele działalności, w wielu miejscach czy też posiada rachunek bankowy.
Przeciętny przedsiębiorca składa od 2 do 4 stron wniosków (nie licząc 3 stron instrukcji) ale zdarzają się przypadki, gdy przedsiębiorca wypełnia nawet 10-11 stron. Przez to czas przeznaczony na obsługę pojedynczego klienta wydłużył się 3-4 krotnie, nie są wyjątkiem przypadki osób wypełniających wniosek godzinę, półtorej a nawet dłużej.
W związku z tym apelujemy, stosownie do treści samego wniosku, o zapoznanie się z owym wnioskiem przed przybyciem do UM, jak też o zapoznanie się z instrukcją jego wypełniania, co znacznie uprości i przyspieszy załatwienie sprawy, tym bardziej, że nie ma najmniejszej potrzeby, aby po wniosek zgłaszać się do Urzędu Miejskiego, gdyż jest to druk obecnie ogólnopolski, wzór opracowany przez ministerstwo wiąże wszystkie urzędy, jest on powszechnie dostępny na stronach internetowych każdego z nich, na stronach Ministerstwa Gospodarki, a najprościej po prostu wpisać w jakąkolwiek wyszukiwarkę internetowa nazwę wniosku „EDG-1”.
Pomimo wprowadzonej obecnie, szczególnie na poziomie gminy, która zbiera informacje również do innych urzędów niespotykanej do tej pory biurokracji, Urząd Miejski w Sochaczewie stara się (w zależności od liczby zgłoszeń) utrzymać około 7-dniowy termin na wydanie zaświadczenia o wpisie firmy do ewidencji działalności gospodarczej. Ratusz nie zwiększył też zatrudnienia ani nie zmienił godzin udzielania porad, co w wielu innych urzędach poważnie rozważano.
Wobec licznych pytań, czy można zgłaszać działalność na prostszych, starych wnioskach obowiązujących przed 31 marca b.r. chcemy poinformować, że nie można, gdyż stare wnioski są nieaktualne i zostały zastąpione właśnie przez EDG-1. Na tym samym nowym wniosku EDG-1 zgłasza się zarówno rozpoczęcie działalności, zmianę działalności, zawieszenie działalności, wznowienie działalności oraz jej likwidację. Nie można tego uczynić na żadnym innym dokumencie – tylko na wniosku EDG-1.

Mariusz Starbała
kierownik Referatu Działalności Gospodarczej w Urzędzie Miejskim w Sochaczewie