Uroczysty apel w związku z odsłonięciem odnowionego miejsca pamięci żołnierzy AK „Socha” w Bronisławach

Bronisławy w gminie Rybno to miejsce o wyjątkowym znaczeniu historycznym – ważne nie tylko dla samej gminy, lecz także dla całego powiatu sochaczewskiego. To właśnie tutaj spoczywają bohaterowie, którzy oddali życie w obronie Ojczyzny podczas II wojny światowej.

We wtorek, 16 grudnia br., w Bronisławach odbyła się uroczystość upamiętniająca żołnierzy Armii Krajowej z Oddziału Partyzanckiego „Socha”. Wydarzenie połączone było z poświęceniem oraz odsłonięciem odnowionego miejsca pamięci narodowej. Apel miał podniosły i godny charakter, stanowiąc wyraz hołdu oddanego poległym w miejscu ich pierwszego spoczynku – szczególnie ważnym dla lokalnej historii i tożsamości mieszkańców.

Uroczystość rozpoczęła się od odśpiewania hymnu państwowego i podniesienia flagi Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie odbyły się wystąpienia okolicznościowe oraz prelekcja historyczna, którą wygłosił Jakub Wojewoda. W programie znalazła się także modlitwa za poległych żołnierzy Armii Krajowej, poświęcenie miejsca pamięci, złożenie kwiatów i zapalenie zniczy, a całość zakończył uroczysty przemarsz pod Pomnik Partyzantów AK.

W wydarzeniu uczestniczyli m.in.: delegacja 38. Dywizjonu Zabezpieczenia Obrony Powietrznej, proboszcz parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Rybnie ks. Zbigniew Łuczak, wiceprzewodniczący Rady Miasta Sochaczew Jakub Wojewoda, radna reprezentująca okręg Karolków Szwarocki i Bronisławy Monika Jaworska, sołtys miejscowości Bronisławy Bronisław Winnicki, gminny komendant OSP Roman Tomaszewski, dyrekcja, nauczyciele oraz uczniowie klas VIII Szkoły Podstawowej z Oddziałami Przedszkolnymi w Rybnie im. Zygmunta Pruskiego, Wiesław Maślanka, a także licznie zgromadzeni mieszkańcy.

– Dziękuję wszystkim, którzy swoją obecnością oddali hołd Bohaterom i zadbali o godną oprawę tej uroczystości. Było to jednocześnie zwieńczenie prac związanych z kompleksową modernizacją miejsca pamięci narodowej w Bronisławach. To przestrzeń, którą jako samorząd i jako wspólnota mieszkańców otaczamy szczególną troską. Przypomina nam o wydarzeniach, które rozegrały się na naszej ziemi i jest ważną lekcją historii dla kolejnych pokoleń – podkreśla wójt gminy Rybno Damian Jaworski.

Zakres przeprowadzonych prac obejmował m.in. zakup i montaż masztu flagowego, przygotowanie oraz instalację tablic informacyjnych i edukacyjnych, renowację drewnianego krzyża, wykonanie nowego ogrodzenia oraz budowę chodnika z kostki brukowej. Inwestycję zrealizowała firma Usługowo-Handlowa „EKO-INSTAL” Wiesława Maślanki.

Całkowity koszt zadania wyniósł 92 250,00 zł. Gmina Rybno pozyskała na ten cel dofinansowanie z budżetu Województwa Mazowieckiego w ramach programu „Mazowsze dla miejsc pamięci 2025” w wysokości 47 260,00 zł. Pozostałą kwotę – 44 990,00 zł – stanowiły środki własne gminy.

– Dziękuję wszystkim osobom i instytucjom zaangażowanym w realizację tego przedsięwzięcia – od etapu pozyskiwania środków, przez przygotowania i konsultacje, aż po wykonanie prac. Szczególne podziękowania kieruję do Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika, Posła na Sejm RP Mirosława Adama Orlińskiego, Zarządu i Radnych Sejmiku Województwa Mazowieckiego, w tym Radnego Michała Orlińskiego, Radnych Gminy Rybno z przewodniczącą Iwoną Brodowską, Radnej Moniki Jaworskiej, pracowników Urzędu Gminy Rybno – Joanny Mijas i Ilony Jakubiak, sołtysa Bronisław Bronisława Winnickiego oraz Jakuba Wojewody za wsparcie merytoryczne i konsultacje historyczne – wylicza wójt.

Przypomnijmy, że na przełomie 1943 i 1944 roku w sochaczewskim VIII Obwodzie Armii Krajowej, z żołnierzy konspiracji zagrożonych aresztowaniem, utworzono Oddział Partyzancki (Specjalny) o kryptonimie „Socha”. Dowodził nim kpt. Wilhelm Kosiński ps. „Mścisław”.
4 kwietnia 1944 r., podczas nieobecności dowódcy, którego zastępował sierż. pchor. Tadeusz Turczyński ps. „Lech”, liczący 24 żołnierzy oddział został zaatakowany w Bronisławach przez około 500-osobowe siły niemieckie. W wyniku zaciętej walki zginęło 20 partyzantów, a czterech dostało się do niewoli. Dwóch z nich zostało później rozstrzelanych na Pawiaku, dwóm udało się uciec z posterunku Schutzpolizei w Chodakowie. Wiosną 1945 roku poległych pochowano na cmentarzu wojennym w Sochaczewie-Trojanowie.
(Źródło: muzeumsochaczew.pl)

Wójt Damian Jaworski podziękował również wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie samej uroczystości, w szczególności ks. Zbigniewowi Łuczakowi, Monice Jaworskiej, Jakubowi Wojewodzie, delegacji 38. Dywizjonu Zabezpieczenia Obrony Powietrznej, sołtysowi Bronisław Bronisławowi Winnickiemu, pracownikom Urzędu Gminy Rybno oraz społeczności Szkoły Podstawowej w Rybnie.

– Pamięć o Bohaterach jest naszym wspólnym obowiązkiem. Cześć i chwała Bohaterom – podkreśla wójt.

Warto dodać, że w ostatnich latach gmina Rybno konsekwentnie realizuje działania związane z ochroną dziedzictwa historycznego i sakralnego. W ramach II etapu Rządowego Programu Odbudowy Zabytków pozyskano dofinansowanie w wysokości 2 450 000,00 zł na remont kwatery wojennej żołnierzy Wojska Polskiego na cmentarzu parafialnym w Rybnie oraz zabytkowego grobowca rodzin Zabłockich i Koczorowskich. Całkowita wartość inwestycji wyniosła około 2,5 mln zł.

Z kolei w I etapie programu gmina pozyskała 960 400,00 zł na remont elewacji kościoła parafialnego pw. św. Bartłomieja Apostoła w Rybnie. W 2023 roku przeprowadzono również renowację elewacji zabytkowej dzwonnicy, na którą parafia uzyskała 200 000,00 zł dofinansowania z budżetu Województwa Mazowieckiego.

Wszystkie te działania pokazują, że samorząd gminy Rybno konsekwentnie dba zarówno o zachowanie lokalnej historii, jak i o miejsca pamięci, dziedzictwo sakralne oraz wojenne mogiły poległych żołnierzy.