Historia Lokalnego Samorządu w Sochaczewie

Historia Lokalnego Samorządu

Trzydzieści lat temu w Sochaczewie jak i całej Polsce odbyły się pierwsze demokratyczne wybory władz, choć tylko władz lokalnych. Poprzedził je rok ustrojowych zmian w Polsce. Niewątpliwie, upodmiotowienie lokalnych społeczności poprzez stworzenie nowego samorządu szczebla podstawowego było jednym z najważniejszych dokonań Sejmu Kontraktowego pod koniec 1989 roku. Siła sprawcza zmian przełomu dekad Ruch Solidarności nie zaprzestał swej politycznej aktywności.

W Sochaczewie już na początku 1990 roku uaktywnił się na nowo stworzony rok wcześniej Komitet Wyborczy N.S.Z.Z. Solidarność. Celem było ubiegania się o miejsca w nowej Radzie Miejskiej. Komitet działał pod przewodnictwem Andrzej Seniuka a jego skład stanowili, między innymi, Panie Maria Gołkowska, Hanna Król, Ola Szymaniak, Panowie Juliusz Hugo-Bader, Wojtek Repsz, Andrzej Adamczyk. Wymieniam ich nieprzypadkowo, chociaż działało jeszcze wiele innych ,  te osoby nie są już z nami, ale każda z nich to autorytet w swojej lokalnej społeczności, środowisku zawodowym i którym my Sochaczewianie winniśmy pamięć.

Wybory wyznaczono na 28 maja 1990 roku. Rada Miejska miała liczyć 27 osób wybieranych w okręgach jednomandatowych. Komitet Wyborczy N.S.Z.Z. Solidarność miał charakter otwarty tworzyli je zarówno związkowcy jak i pozostający poza związkiem. Wszystkich łączyły  idee demokracji, wolnych wyborów i solidarności. Lista kandydatów mających startować pod szyldem  Solidarności  miała wyłonić się po wewnętrznych prawyborach. Swój akces zgłosiło ponad 40 osób.

W kwietniu 1990 r. w sali Domu Kultury przy ul. Żeromskiego pretendenci po autoprezentacji przedstawiali swój pogląd na samorząd i własny w nim udział.  Po licznych pytaniach z sali, ok. 150 zebranych na spotkaniu osób w  sposób tajny wybrało  reprezentację Solidarności  do startu w wyborach  samorządowych.

Do majowych wyborów przystąpiły też inne komitety jednak najliczniejszą grupę stanowili indywidualni kandydaci po zebraniu odpowiedniej liczby popierających ich osób. Kampania wyborcza w niczym nie przypominała obecnych. Po prostu jej nie było. Jedynie K.W.  N.S.Z.Z. Solidarność wydał 4 stronicową broszurę prezentującą jego kandydatów.

W wyborach samorządowych 28 maja 1990 r. startowało średnio trzech kandydatów w każdym z okręgów. Po dwóch dniach ogłoszono wyniki. Solidarność wygrała w stosunku 26 : 1 a jeden przegrany mandat przypadł w udziale zgłoszonej przez Solidarność osobie, która kilka dni przed wyborami opuściła jej barwy. Na zamianę było już za późno.

W połowie czerwca nowa Rada Miejska zebrała się po raz pierwszy. Obrady rozpoczął najstarszy jej członek dr Jerzy Krzemiński, którego celem było odebranie przysięgi od radnych i przeprowadzenie wyboru trzyosobowego Prezydium Rady. Zaszczytny tytuł przewodniczącego przypadł mojej osobie, a zastępcami zostali Agnieszka Tomaszewska i Marek Gołkowski. Uroczysty nastrój inauguracyjnego zebrania znacznie się pogorszył po wystąpieniu ustępującego Burmistrza Sochaczewa Jacka Andrzejewskiego, który  poinformował o stanie budżetu. Okazało się, że budżet na 1990 rok został wykonany już w kwietniu. Startowaliśmy więc od totalnego zera bez pieniędzy, bez statutu i bez władz wykonawczych. Podstawą działania  było stosowanie ustawy o samorządzie wprost, ponadto wprowadzała ona inne zasady zasilania finansowego gmin. Od drugiego półrocza nie trzeba było wisieć u klamki Wojewody po pieniądze, po miesiącu pieniądze zaczęły spływać z systemu finansowego państwa.

Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że kompetencje ówczesnej Rady były nieporównywalnie większe niż obecne. Rada wybierała burmistrza i jego zastępców, desygnowała do zarządu miasta czterech swoich przedstawicieli, posiadała więcej praw stanowiących. II Sesja Rady po dwóch tygodniach miała zadecydować o obsadzie stanowiska burmistrza. Ogłoszono  otwarty konkurs. Zgłosiło się, o ile mnie pamięć nie myli, trzech kandydatów. Przesłuchania rozpoczęto już na nieformalnym zebraniu , dokończono na II Sesji Rady. Pierwszym burmistrzem odnowionego samorządu został Grzegorz Rosiak, który po  tygodniu zaproponował Radzie swoich zastępców. Rada przyjęła kandydatury Lucyny Michejdy i Mieczysława Kucińskiego na stanowiska wiceburmistrzów. Ponadto ze swojego grona wybrano czerech nieetatowych członków Zarządu Miasta. Zostali nimi : Janusz Chodakowski, Józef Kopala, Krzysztof Wasiak i Jan Wasilewski. Tak więc w połowie lipca władze samorządowe Sochaczewa były w komplecie. Równocześnie trwały  prace nad tworzeniem prawa miejscowego. Speckomisja pod kierownictwem Kazimierza Orzechowskiego na początku sierpnia przedstawiła projekty statutu Miasta, regulaminu prac Rady i schematy organizacyjne jednostek samorządowych. Wielogodzinne obrady Rady skończyły się przyjęciem tych dokumentów i wtedy dopiero można powiedzieć o początku nowego samorządu w Sochaczewie.

Paweł Gralak - Pierwszy Przewodniczący Rady Miejskiej Sochaczew