Jubileusz stulecia sochaczewskiej kolei wąskotorowej – podsumowanie

W sobotę, 1 października 2022 r. odbyło się jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie – uroczystość stulecia sochaczewskiej kolei wąskotorowej. Na ten dzień wszyscy pracownicy naszej placówki czekali z niecierpliwością i dołożyli wszelkich starań, aby poprzez bogaty i różnorodny program godnie uczcić to wyjątkowe święto sochaczewskiej wąskotorówki.

Każdy odwiedzający naszą placówkę w tę okrągłą rocznicę oprócz bezpłatnego biletu wstępu otrzymywał od nas pamiątkową pocztówkę z okolicznościowymi pieczęciami i datownikiem oraz specjalnie wydany folder pt. "Stulecie sochaczewskiej kolei wąskotorowej".

Obchody rozpoczęły się o godzinie 9:00 od odsłonięcia pamiątkowego medalionu z inskrypcją zlokalizowanego na muzealnej wystawie stałej pt. "Dzieje sochaczewskiej kolei wąskotorowej 1922–1984". Tej uroczystej chwili towarzyszyli wyjątkowi goście: Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik, sekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Maciej Małecki, dyrektor Stacji Muzeum w Warszawie Joanna Kazimierska i kierownik Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie Grzegorz Kropiak. Następnie wszyscy przemieścili się na muzealny skansen, gdzie przy akompaniamencie Miejskiej Orkiestry Dętej ze Zduńskiej Woli o Tradycjach Kolejowych miał miejsce dalszy ciąg uroczystości. Zgromadzonych przywitali dyrektor Joanna Kazimierska i kierownik Grzegorz Kropiak, a pracownik muzeum Łukasz Popowski przedstawił krótki rys historyczny sochaczewskiej wąskotorówki, przypominając jeszcze raz o jej ogromnej roli w życiu codziennym kilku pokoleń mieszkańców Sochaczewa i powiatu sochaczewskiego. Przemówienia okolicznościowe oprócz gospodarzy wygłosili m.in. minister Maciej Małecki, marszałek Adam Struzik, wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego Mirosław Adam Orliński, członek Zarządu PKP S.A. Rafał Zgorzelski, wiceprezes Urzędu Transportu Kolejowego Kamil Wilde, Burmistrz Miasta Sochaczew Piotr Osiecki, przewodniczący Rady Powiatu Sochaczewskiego Andrzej Kierzkowski, Wójt Gminy Nowa Sucha Maciej Mońka, Wójt Gminy Brochów Piotr Szymański, Maciej Szajowski i Małgorzata Wawryszuk z Kampinoskiego Parku Narodowego, komendant Hufca ZHP Sochaczew podharcmistrz Anna Wasilewska, Dyrektor Biura Mazowieckiej Regionalnej Organizacji Turystycznej Dorota Zbińkowska, wiceprezes Zarządu Piaseczyńsko-Grójeckiego Towarzystwa Kolei Wąskotorowej Piotr Nowicki oraz współpracownicy miesięcznika "Świat Kolei" Marek Malczewski i Marek Moczulski. Przy tej okazji marszałek Adam Struzik wraz z przewodniczącym Mirosławem Adamem Orlińskim uhonorowali Medalem Pamiątkowym "Pro Masovia" osoby zasłużone dla sochaczewskiej kolei wąskotorowej: Czesława Gwarę, Bogdana Pokropińskiego, Romualda Markiewicza i Joannę Kazimierską. Odznaczenie otrzymało również Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie.

Marszałek Struzik i przewodniczący Orliński przygotowali ponadto dla zgromadzonych prawdziwą rocznicową niespodziankę. Ogłosili mianowicie, że będą wnioskować o zarezerwowanie w przyszłorocznym budżecie Samorządu Województwa Mazowieckiego kwoty 1 mln zł na naprawę główną parowozu PKS 3 – jedynej zachowanej do dziś lokomotywy z początkowego okresu funkcjonowania sochaczewskiej kolei wąskotorowej. Pojazd ten, zbudowany przez niemiecką firmę Orenstein & Koppel, przybył do Sochaczewa jako nowy w 1925 r. i był użytkowany aż do początku lat 70. XX w. Po wycofaniu z eksploatacji w 1973 r. został przejęty przez Muzeum Kolejnictwa w Warszawie. Gdy powstało Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie, szczęśliwe powrócił na macierzystą kolej i po naprawie głównej był w latach 1987–1994 parowozem czynnym, prowadząc pociągi turystyczne na skraj Puszczy Kampinoskiej. Z uwagi na brak środków finansowych na przeprowadzenie kolejnej naprawy został, w oczekiwaniu na lepsze czasy, zdeponowany w parowozowni na muzealnym zapleczu technicznym. Szansa na drugie życie, którą właśnie otrzymał, jest wspaniałą wiadomością dla wszystkich miłośników kolei i historii lokalnej.

W związku z tak wyjątkowym jubileuszem w trakcie imprezy zaplanowaliśmy więcej symbolicznych akcentów. Na ścianie głównego budynku stacji Sochaczew Wąskotorowy przy ul. Towarowej nastąpiło zatem odsłonięcie pamiątkowej tablicy kamiennej. Uczestnicy uroczystości zostali także uwiecznieni na pamiątkowej fotografii grupowej na tle zabytkowego pociągu i budynku stacyjnego, nawiązującej do zdjęcia wykonanego 1 października 1922 r. w dniu otwarcia dla ruchu planowego Sejmikowej Kolejki Wąskotorowej w Sochaczewie. Dla zebranych w naszym skansenie urządziliśmy ponadto paradę czynnego muzealnego taboru wąskotorowego. Dodatkowa parada odbyła się natomiast na trasie Sochaczew Wąskotorowy – Sochaczew Miasto – Sochaczew Wąskotorowy, a wytypowaliśmy do niej wagony motorowe MBd1-126 i MBd1-130 oraz parowóz Px29-1704 i lokomotywę spalinową Lxd2-342, oznaczone specjalnymi medalionami informującymi o stuleciu kolei sochaczewskiej.

Po zakończeniu części oficjalnej w Sochaczewie nasi goście przejechali dwoma, jadącymi w niewielkim odstępie, darmowymi pociągami Retro do Tułowic. Pierwszy skład, z czterema wagonami osobowymi typu 1Aw, prowadził parowóz Px29-1704. Na czele drugiego, z trzema wagonami osobowymi typu 1Aw i jednym typu 3Aw, jechała lokomotywa spalinowa Lxd2-342. Pasażerom towarzyszyli muzealni przewodnicy, którzy opowiadali o historii i taborze sochaczewskiej kolei wąskotorowej czy zwracali uwagę na atrakcje turystyczne widoczne za oknami.

Po przybyciu na miejsce podróżni udali się na piknik do Osady Puszczańskiej w Tułowicach, gdzie wszystkich, kolejnym recitalem, przywitała orkiestra ze Zduńskiej Woli. W ramach pobytu na pięknej leśnej polanie nad rzeką Łasicą zaproponowaliśmy uczestnikom bezpłatny poczęstunek, a dzieciom i młodzieży dodatkowe atrakcje, m.in. wielkoformatowe puzzle z taborem sochaczewskim, kolejowe monidła czy muzealną ściankę fotograficzną z kolejarskimi atrybutami. Dla miłośników kolei w każdym wieku przeprowadziliśmy ponadto konkurs wiedzy pt. "Stulecie sochaczewskiej kolei wąskotorowej", a zwycięzcom i uczestnikom zabawy przyznaliśmy atrakcyjne nagrody i upominki, wśród których oprócz wartościowych publikacji książkowych znalazły się liczne gadżety z logotypem stulecia sochaczewskiej kolei wąskotorowej.

Miła atmosfera i piękna, słoneczna pogoda towarzyszyły nam również po powrocie do muzeum, gdzie zaplanowaliśmy kolejne punkty programu. Po trzeciej odsłonie występu orkiestry ze Zduńskiej Woli odbył się koncert zespołu Tajm. Lokalni muzycy obok swoich własnych utworów i standardów rockowych wykonali specjalnie przygotowane interpretacje przebojów kolejowych.

Tym miłym akcentem o godzinie 18:30 zakończyliśmy obchody stulecia sochaczewskiej kolei wąskotorowej, rozpoczynając jednocześnie jej nowy rozdział, który mamy nadzieję, potrwa przynajmniej kolejne sto lat!

Monika Szymańska
Tomasz Karolak
…
Muzeum Kolei Wąskotorowej
w Sochaczewie

Fot. Radosław Dulski, Marta Przygoda, Monika Szymańska, Tomasz Karolak