Laboratorium ZWiK na miarę czasów

Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Sochaczewie ma nowoczesne, spełniające wszystkie standardy laboratorium. Pod koniec listopada otrzymało ono akredytację Polskiego Centrum Akredytacji.
„Stworzenie nowego laboratorium wymusiły obowiązujące przepisy dotyczące gospodarki wodno-ściekowej – mówi prezes ZWiK Marek Pokora. – Takie laboratorium, jakie istniało u nas do 2008 r., z jednym pracownikiem, nie spełniało już wymogów, nawet na potrzeby spółki. Zgodnie z nowymi przepisami musieliśmy zlecać badania na zewnątrz lub zawalczyć o akredytowane laboratorium na miejscu. Częste badania zlecane firmom spoza ZWiK to spore koszty, z kolei własne laboratorium o wysokim standardzie to niezależność i bezpieczeństwo dla mieszkańców” – mówi prezes.
Laboratorium usytuowano na terenie Oczyszczalni Ścieków w Trojanowie, gdzie wyremontowano dodatkowe pomieszczenia. Okres przygotowań trwał około dwóch lat. „Aby starać się o akredytację, musieliśmy wdrożyć system ISO 17025 – mówi kierownik laboratorium Joanna Tabara. – Chodzi o spełnienie wymogów systemowych i technicznych. Najpierw należało stworzyć obszerną dokumentację, później wyposażyć laboratorium w sprzęt do badań, wdrożyć nowoczesne metody badawcze, przejść szereg szkoleń specjalistycznych.”
Cały proces wymagał wielu działań, pozwalających w efekcie uzyskać wysoki poziom techniczny. Laboratorium musi spełniać wszystkie kryteria, dawać wiarygodne wyniki badań, wymaga ciągłej kontroli jakości i doskonalenia załogi. Obecnie ZWiK zatrudnia trzy laborantki oraz kierownika. Wszystkie panie mają wyższe wykształcenie chemiczne lub biologiczne, pani kierownik studia podyplomowe i cały czas zdobywają nowe kwalifikacje na specjalistycznych szkoleniach. To także jeden z warunków ubiegania się o akredytację.
Kolejny, to zakup specjalistycznego sprzętu do badań, ale samo wyposażenie laboratorium to nie wszystko. „Należało sprawdzić, czy wdrożone przez nas metody badawcze są właściwe dla zamierzonego zastosowania. – Odbywa się to poprzez wykonanie szeregu badań, opracowanie statystyczne wyników tych analiz, oszacowanie niepewności pomiaru i udział w porównaniach międzylaboratoryjnych. Od początku mierzyliśmy wysoko, postanowiliśmy więc wziąć udział w międzynarodowych badaniach biegłości” – opowiada Joanna Tabara. - Technicznie wyglądało to tak, że otrzymaliśmy z Anglii próbki wody i ścieków o nieznanym nam składzie. Zbadaliśmy je w naszym laboratorium, a uzyskane wyniki odesłaliśmy do organizatora tychże porównań. Ocena naszej pracy była bardzo wysoka, wszystkie próbki zostały zbadane prawidłowo.”
Bezpośrednie przygotowania do akredytacji trwały około roku, a sam audit odbył się w październiku, kiedy sprawdzono dokumentację systemową oraz działalność techniczną laboratorium, a więc sposób wykonywania wszystkich badań. Z tej kontroli powstał 30-stronicowy raport, w którym auditorzy wzorowo ocenili pracę laboratorium. Jest to tym cenniejsze, że oceny dokonywało Polskie Centrum Akredytacji, jedyna taka jednostka w Polsce, której certyfikaty są honorowane w całej Europie. Nasz certyfikat dotarł do ZWiK pod koniec listopada. Teraz pracownicy chwalą się, że są jedynym akredytowanym laboratorium przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego między Łodzią a Warszawą.
Ile to wszystko kosztowało, pytamy prezesa ZWiK. „Modernizacja laboratorium wraz z wyposażeniem, szkolenie pracowników, przeprowadzenie auditu to koszt ok. 200 tys. złotych i są to środki wyasygnowane przez zakład – mówi Marek Pokora. – Mam nadzieję, że nasza inicjatywa spotka się z przychylnością mieszkańców. Jest to cena bezpieczeństwa i budowania zaufania do naszych badań. Żeby to jednak osiągnąć, trzeba zainwestować.”
ZWiK myśli także o ewentualnym zwrocie ponoszonych kosztów, gdyż może teraz wykonywać bardzo szczegółowe badania dla innych jednostek, np. gminnych zakładów wodociągowych. Dotychczas ścieki badał płocki oddział WIOŚ, a jednorazowy koszt to ok. 3 tys. złotych.
Pośród różnych opinii wygłaszanych o ZWiK, wydaje się, że powołanie nowoczesnego laboratorium to trafiona inwestycja. Jest to nie tylko wymóg czasów, ale także gwarancja bezpieczeństwa dla mieszkańców.
Jolanta Sosnowska
ZWiK otrzymał akredytację o numerze AB 1117. Zakres akredytacji jest dostępny na stronie www.PCA.gov.pl