List do wujka 08

Witam Cię wujku,

Tym razem napiszę Ci o "małych miasteczkach" w Polsce. Takie moje wnioski wynikające z raportu „Światła małego miasta”. Ów raport to projekt badawczo-reporterski, którego celem było zbadanie i opisanie życia codziennego w polskich miasteczkach. Projekt prowadził Instytut Reportażu i Polskie Towarzystwo Badaczy Rynku i Opinii przy wsparciu Orange i PBS. W 2016 roku, badacze i reporterzy - w sumie prawie czterdzieści osób - odwiedzili 35 miasteczek rozsianych po całej Polsce. Pytali o to, jak się żyje na co dzień w Olecku, Połczynie, Wyśmierzycach i innych miasteczkach. 

Moje miasto w którym żyje to Sochaczew, z całym szacunkiem dla niego, ale i on, stał się małym miasteczkiem. Nie chcę pisać iż prowincjonalnym, ale takich jak on jest wiele, rozsianych po całej Polsce. Podobna zabudowa, podobne wykorzystanie przestrzeni. Tętniące życiem do godziny 18.30, a później puste ulice, sklepy pozamykane, gdzieniegdzie otwarte cukiernie, kwiaciarnie. Tak było ostatnio przez 3-4 lockdowny. To z takich miejsc wywodzi się spora grupa medialnych polityków. Z takiej „dziury” prosto do stolicy! To jak bajka o Kopciuszku. Czy będąc już w tym upragnionym raju nie zapomnieli o swoim miasteczku? Co dobrego zrobili dla jego mieszkańców? Oczywiście NASZ poseł Małecki, stara się jak może. Jakie to „cuda” daje rząd, z tekturowymi czekami! I znów, za parę lat, Sochaczew zostanie obwieszony plakatami wyborczymi z wizerunkami polityków, bajkopisarzy, którzy obiecają wszystko, żeby tylko nie powrócić na stałe do tych miejsc. A miasteczka są dumne, że ich Franek, Tadzio, Ania, Maciek są tam, w stolicy! Częściej widują ich w telewizji niż na ulicach swych miast. 

Wracając do sedna. Dawne kina zamknięte (Robotnik, Błękit), połowa mojej klasy po skończeniu LO Chopina wyemigrowała. 29 osób w klasie, z czego obecnie jeden prokurator, jeden w sejmie, trzy to nauczycielki, 4 osoby za granicą, 4 w Warszawie, jedna nie żyje, reszta została w Sochaczewie lub okolicach. Nie ze wszystkimi mam kontakt, więc te informacje, nie do końca są zweryfikowane.Jednak pokazują pewien trend, podobną migracje zauważyłem rozmawiając z przedstawicielami innych klas czy znajomymi z osiedla. Coraz więcej osób podkreśla, że w miasteczku nie żyje się wcale gorzej niż w metropolii. W takich miastach jak Sochaczew żyje ok. 7 mln Polaków. „Te same produkty, usługi i treści są dostępne przez sieć wszędzie. Skype, Allegro, Facebook, bankowość internetowa: zbliżają, zmniejszają odległość, sprawiają, że mieszkańcy nie czują się już tak bardzo odcięci, poza głównym nurtem. Mogą kupić te same buty, obejrzeć ten sam film na VoD czy na YouTubie” – twierdzą autorzy raportu „Światła małego miasta”. „Dominuje pewna tymczasowość, zawieszenie na »tu i teraz«. Przyzwolenie na doraźne rozwiązania, szybką korzyść, załatanie dziury: czy to w chodniku, czy w budżecie miasta” – czytamy w raporcie. Autorzy zwracają uwagę, że widać to wyraźnie w rozwiązaniach urbanistycznych i architekturze. Nie ma spójnej wizji. Zamiast tego są zlepki starego i nowego, częściowe remonty, nigdy niedokończone – „bo nawet jeśli dokończone, to dach przestał przeciekać. A to najważniejsze”.

Sytuacja nie dotyczy też jedynie Sochaczewa, lecz także miast, wydawałoby się, sporych, oferujących coś więcej niż tylko bilet na pociąg do stolicy – na przykład ośrodków wojewódzkich sprzed reformy w 1999 roku. Liczą one od czterdziestu paru (na przykład Skierniewice) do ponad stu tysięcy mieszkańców (na przykład Legnica i Bielsko-Biała), ale w niczym im to nie pomaga. Nasz Sochaczew to tylko - lub aż - MIASTO: populacja (dane z 30.12.2017) to 36 790 i stale się zmniejsza.

Takie miasteczka jak Sochaczew pustoszeją. Wyjeżdżasz, żeby się uczyć, a potem nie chcesz już ważyć ziemniaków, podawać kebaba w budce pod chińskim centrum czy nawet dodawać cyferek w miejskim urzędzie skarbowym, bo wiesz, że dostaniesz się tam po bezpłatnym stażu, tylko jeśli pani Krysia odejdzie na emeryturę, a na końcu ścieżki zawodowej czeka cię trzy tysiące brutto. „Mieszkańcy pytani o centrum miasta często spontanicznie wymieniają urząd miejski lub market, np. Dino czy Biedronkę' – przytaczają autorzy raportu. Wiele dyskontów zastąpiło kina czy domy kultury. Dla wielu mieszkańców życie w miasteczku jest więc codziennym ćwiczeniem z utraty tego, co było i do czego się przyzwyczaili. Pytanie, czy jest za czym tęsknić? Skoro zamknięto, to znaczy, że ludzie nie chcieli tam chodzić. A do Biedronki czy Żabki chodzą. Jak jest większy dyskont, to dla wielu jest to nawet atrakcja większa niż kino.

Mając nadzieję, że będzie jednak lepiej, pozdrawiam serdecznie
Twój siostrzeniec Seban.