Sochaczewianie na pomoc walczącej Warszawie 1944 r. - rozmowa z Jakubem Wojewodą

1 sierpnia 2020 roku przypadała 76. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Punktualnie o 17.00 w godzinę "W" Sochaczew zatrzymał się na chwilę, by oddać cześć powstańcom. Co nasze miasto ma wspólnego z tym wydarzeniem historycznym? Dlaczego data 5 sierpnia jest równie ważna? Zapraszam na rozmowę z Jakubem Wojewodą, prezesem Stowarzyszenia MGH im II batalionu 18 pułku piechoty.

W tym roku obchodzimy 76 rocznicę Powstania Warszawskiego. Co Sochaczew ma wspólnego z tym wydarzeniem historycznym?

W Powstaniu Warszawskim 1944 r., wzięli także udział żołnierze Obwodu AK Skowronek. Byli to głównie mieszkańcy naszego powiatu-żołnierze Sochaczewa. Począwszy od dnia 5.08., nasi żołnierze w 3 osobnych grupach koncentrowali się na terenie puszczy kampinoskiej i weszli w skład Zgrupowania AK Kampinos. 

Ilu żołnierzy liczyło zgrupowanie AK ,,Kampinos"?

W szczytowym Zgrupowanie momencie szacuje się na ok 3000 żołnierzy. Batalion Sochaczewski pod dowództwem majora Władysława Starzyka ps. Korwin, liczył ponad 500 ludzi. Czyli co szósty żołnierz Zgrupowania Kampinos pochodził z naszego Obwodu. Jej oddziały stoczyły 47 bitew i potyczek. 

Którędy maszerowano? 

Sochaczewianie wyruszyli w 3 osobnych grupach. Pierwsza z pod dowództwem kapitana Mścisława w Dachowej, druga pod dowództwem Nawrota z Brochowa zaś w trzeciej grupie, z majorem Korwinem z Oryszewa. 11 sierpnia w Truskawce nastąpiło spotkanie z wszystkimi oddziałami. 

Czy oprócz broni indywidualnej, przyniesionej przez poszczególnych żołnierzy, oddział został wyposażony również w broń pochodzącą ze zrzutów?

Tak, na terenie naszego Obwodu przyjęto kilka zrzutów alianckich tak że był to dobrze uzbrojony batalion. Posiadano pistolety maszynowe „Sten”, ręczne karabiny maszynowe typu „Bren”, rusznice ppanc. „Piat” z odpowiednia ilością nabojów i pocisków. Sporo broni podjęto także ze skrytek, pochodzących z Bitwy nad Bzurą 1939 r. 

Ilu mieszkańców miasta zginęło podczas walk? 

Liczne straty ponieśli nasi żołnierze w dwóch Bitwach o Dworzec Gdański, podczas nocnych natarć , przeprowadzonych 20/21 sierpnia i 21/22 sierpnia. Poległo wtedy kilkudziesięciu akowców ze Skowronka . Gdy powstanie upadało major ,Alfons Kotowski ps. „Okoń”  dowódca Zgrupowania Kampinos- zarządził wymarsz Zgrupowania na teren gór świętokrzyskich. Dowódca sochaczewski Korwin i kilku innych nie zgodził się z tym rozkazem, pragnął ocalić pozostałych ludzi. Czas pokazał że była to słuszna decyzja. Zły plan Okonia doprowadził do całkowitego rozbicia Zgrupowania w tragicznej Bitwie pod Jaktorowem 29.09. Wcześniej 28.09.1944 r., nastąpiła demobilizacja batalionu Sochaczewskiego i ponowne przejście do konspiracji. ŻOŁNIERZE Sochaczewa powrócili wtedy grupami do swojego miasta.

1 sierpnia o godzinie 17.00 w Sochaczewie ruch uliczny zamarł, a przechodnie i zebrani na placu zastygli w bezruchu, kiedy na maszt wciągano biało-czerwoną flagę. Ten symboliczny gest był wyrazem hołdu ku czci powstańcom warszawskim z sochaczewskiego batalionu Obwodu AK „Skowronek”, którzy w sierpniu 1944 r., wyruszyli na pomoc walczącej stolicy. Relacja z tego wydarzenia TUTAJ.