Spacer ze Słowem (8)

1. Jezus jest w drodze do Jerozolimy i wykorzystuje ten czas na nauczanie. Nie stroni od komentowania bieżących wydarzeń, przedstawiając je jednocześnie w nowej perspektywie. Dzisiejszy fragment Ewangelii według św. Łukasza (Łk 13,1-9) mówi o tym, jak do Nauczyciela przychodzą jacyś ludzie i opowiadają o pewnych Galilejczykach, których krew Piłat zmieszał z krwią ich ofiar. Żydzi w tym czasie powszechnie uważali, że wszelkie nieszczęścia, jakie na człowieka spadają, muszą być karą za grzechy. W podtekście wyczuwamy tu taki przekaz: owi mieszkańcy Galilei musieli nieźle nagrzeszyć i narazić się Bogu, że przez to spotkała ich tak okrutna kara. Jezus gwałtownie przeciwstawia się takiej logice: Czy myślicie, że ci Galilejczycy byli większymi grzesznikami niż inni mieszkańcy Galilei, że to ucierpieli? Bynajmniej, powiadam wam; lecz jeśli się nie nawrócicie, wszyscy podobnie zginiecie. I aby wzmocnić swą naukę, przytacza jeszcze jedno tragiczne zdarzenie, o zawalonej wieży w Siloe, kończąc tym samym Bynajmniej…

Jezus stara się przekazać, że ci, którzy zginęli wcale nie byli gorsi od pozostałych, których nieszczęście ominęło. Że logika Boża nie opiera się na prostej zależności kary od grzechu. Bóg Nowego Testamentu nie jest Bogiem, który natychmiast karze za grzechy. Aby tę prawdę zilustrować, Jezus opowiada przypowieść, do której za chwilę wrócimy.

Zwróćmy jeszcze uwagę na dwie sprawy. Pierwsza – przyjrzyjmy się tokowi rozumowania Nauczyciela z Nazaretu. Ludzie mówią mu o zamordowanych Galilejczykach, mając na myśli, że była to kara za ich grzechy. Jezus zaprzecza takiej logice i przenosi istotę problemu na zupełnie inną płaszczyznę. Owe jeśli się nie nawrócicie odwraca uwagę od kwestii zależności kary od grzechu na kwestię osobistego nawrócenia. Jest to pedagogia mówiąca dobitnie: nie osądzaj innych i nie doszukuj się w innych grzechu, zamiast tego zajmij się swoim własnym nawróceniem. I druga sprawa – Jezus w ogóle nie porusza problemu, dlaczego ci Galilejczycy oraz mieszkańcy Siloe zginęli, dlaczego musiało dojść do tych tragedii. Ten temat pozostaje niezgłębioną tajemnicą.

2. Druga część niedzielnej ewangelii to przypowieść o właścicielu winnicy, który miał zasadzone drzewo figowe. Postanowił on wyciąć to drzewo, ponieważ przez trzy lata nie wydało żadnego owocu. Jednak ogrodnik wstawił się za figowcem: Panie, jeszcze na ten rok je pozostaw; ja okopię je i obłożę nawozem; może wyda owoc. A jeśli nie, w przyszłości możesz je wyciąć.

Mamy tu obrazowo przeciwstawione dwie rzeczywistości: surową sprawiedliwość Starego Testamentu oraz cierpliwe miłosierdzie Nowego. Jezus wraz ze swoim wcieleniem przynosi całkowicie nowy obraz Boga. Jest to Bóg ludzki, pełen miłości i cierpliwości, Bóg wybaczający i miłosierny.

Trzeba dodać, że wspomniane przeciwstawienie obrazu Boga Starego i Nowego Testamentu nie jest regułą opierającą się jedynie na granicy czasowej, na historii zbawienia, lecz sięga głębiej – do wnętrza człowieka. Zarówno na kartach Starego Testamentu spotykamy się z obrazem Boga miłosiernego, jak i współcześnie wielu z nas hołduje idei Boga bardziej sprawiedliwego niż kochającego.

3. Warto przeczytać w całości Psalm 103, który liturgia Kościoła przepisała na tę niedzielę. Psalmista, w piękny i poetycki sposób, stara się namalować słowami obraz Boga, w którego wierzy:

Miłosierny jest Pan i łaskawy,
nieskory do gniewu i bardzo łagodny.
Nie wiedzie sporu do końca
i nie płonie gniewem na wieki.
Nie postępuje z nami według naszych grzechów
ani według win naszych nam nie odpłaca.
Bo jak wysoko niebo wznosi się nad ziemią,
tak można jest Jego łaskawość dla tych, co się Go boją.
Jak jest odległy wschód od zachodu,
tak daleko odsuwa od nas nasze występki.

Konrad Sawicki