Trzy tygodnie do Referendum

Już tylko 20 dni dzieli nas od lokalnego referendum, w którym dorośli mieszkańcy miasta wypowiedzą się, czy chcą wprowadzenia powszechnej opłaty za wywóz śmieci. Jeśli w plebiscycie weźmie udział co najmniej 30% uprawionych do głosowania, a więcej niż połowa z nich odpowie na zadane pytanie TAK, od 1 stycznia 2005 roku zacznie obowiązywać zupełnie nowy system gospodarowania odpadami. Właściciele domów jednorodzinnych, lokatorzy z bloków spółdzielczych, kamienic i Wspólnot, na podstawie decyzji wystawionej przez Urząd Miejski będą wnosić ujednoliconą opłatę za wywóz odpadów. Z analiz wynika, że opłata będzie się wahać w granicach 3,20 – 3,50 zł od osoby miesięcznie. Nad stabilnością opłaty czuwać będzie Rada Miejska, która jako jedyna ma prawo dokonywać jej korekt (np. o wskaźnik inflacji).

Jaki jest system, każdy widzi…

Obecny system jest nieefektywny; nie zachęca do pozbywania się śmieci w legalny sposób; zachęca wręcz do podrzucania odpadków do koszy sąsiadów, wspólnot, spółdzielni mieszkaniowych. W centrum Sochaczewa niemal każdy prywatny i wspólnotowy śmietnik jest zamykany na klucz. Dlaczego? Do koszy podrzucano śmieci z innych części miasta, pobliskich sklepów, domków jednorodzinnych. Tymczasem doświadczenia innych gmin w kraju pokazały, że wprowadzenie powszechnej opłaty za wywóz odpadów komunalnych rozwiązuje tego typu problemy. Od prawie 10 lat system działa z powodzeniem w Komornikach. Okazuje się, że już w pierwszych miesiącach jego funkcjonowania ilość śmieci wywożonych z prywatnych posesji wzrosła kilkakrotnie, a liczba dzikich wysypiska wyraźnie zmalała. Według oceny władz gminy przed wprowadzeniem opłaty z gminnego składowiska korzystało ok. 30% mieszkańców - co w praktyce oznacza, że część odpadów trafiła prawdopodobnie do okolicznych rowów i lasów lub była spalana, zatruwając środowisko naturalne toksycznymi substancjami.

Podobnie zatrważające dane dotyczą Sochaczewa. Pierwsze kontrole przeprowadzone w ubiegłym roku wykazały, że tylko KILKA PROCENT sklepów i małych zakładów usługowych posiadało umowy na wywóz śmieci. Gdzie trafiała reszta odpadów? Nie trudno sobie wyobrazić. W Sanoku powszechna opłata za wywóz nieczystości została wprowadzona przed 5 laty. Mieszkańcy wyrazili na to zgodę w referendum, a władze samorządowe są bardzo zadowolone z efektów uruchomienia nowego systemu. Dzięki temu, że mieszkańcy przerzucili na gminę swoje obowiązki, pozbyli się kłopotu, a jednocześnie zyskali pewność, że opłaty za te usługi będą stabilne. To mieszkańcy, a nie Burmistrz czy Rada Miejska będą mieć bezpośredni wpływ na wysokość opłaty w kolejnych latach. Przyjęto założenie, że na wywozie śmieci miasto nie będzie zarabiać. Tyle, ile zbierze w formie podatku, wyda na ich wywóz. Jeśli płacić będą wszyscy, zryczałtowany podatek będzie niższy. Podobnie, jeśli mieszkańcy zaczną segregować śmieci, oddzielać papier, szkoło, tekturę, metal.

W naturze ludzkiej nie leży wyrzucanie

Przez całą swoją historię człowiek pieczołowicie wykorzystywał wszelkie dostępne surowce – często wielokrotnie. Faktycznych odpadów było mało i były one na ogół łatwo i szybko wchłaniane przez przyrodę. Współczesne pokolenia stoją przed trudnym wyzwaniem. Jesteśmy zalewani ogromną ilością opakowań jednorazowych i przedmiotów wykonanych z odpornych na naturalny rozkład materiałów (reklamówki, butelki na napoje, pampersy itp.). Rosną góry śmieci! Jeżeli każdy Polak wyrzuci jeden słoik po dżemie w ciągu roku to na wysypisko śmieci trafi 10 000 000 kg szkła. Rozkład plastikowej butelki wyrzuconej na śmietnik może trwać 500 lat. Jeden litr zużytego oleju silnikowego może zanieczyścić 1 milion litrów wody. Zawarty w bateriach alkalicznych gram srebra może skazić jeden metr sześcienny ziemi… Tymczasem wyprodukowanie jednej tony papieru wymaga ścięcia 17 drzew; w Austrii, Holandii i Niemczech odzysk odpadów przekracza 70%, a znacznie lepiej niż w Polsce jest pod tym względem we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Czechach, Słowacji i na Węgrzech.