Wykup mieszkań wstrzymany

Z prezesem Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w Sochaczewie, Stanisławem Dziekońskim, rozmawia Jolanta Śmielak-Sosnowska
- Następnego dnia po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie ustawy umożliwiającej wykup mieszkań za złotówkę Spółdzielnia Mieszkaniowa wstrzymała uwłaszczenia swoich lokatorów.
- Trybunał orzekł, że ustawa jest niezgodna z Konstytucją w dwóch paragrafach, dotyczących wyodrębniania własności oraz obowiązku wykonania tego przez spółdzielnię w ciągu trzech miesięcy od chwili złożenia wniosku. Dla mnie oznacza to, że spółdzielnia została „rozkradziona” na skutek polecenia Sejmu. W tej chwili przekształciliśmy ok. 1300 mieszkań, czyli 1/3 stanu, a więc ok. 60 tys. metrów kwadratowych. Jeżeli policzymy tylko po 3 tys. zł za metr kw., to jest to ok. 180 mln zł. Na tyle został uszczuplony majątek naszej Spółdzielni w wyniku obowiązywania zakwestionowanego przez TK prawa. W związku z tym rozważamy, jako spółdzielnia, możliwość pozwania Skarbu Państwa do sądu. Moim zdaniem ustawodawcy nie wolno uszczuplać i przywłaszczać cudzej własności, a myśmy mieli do czynienia z rozdawaniem prywatnego majątku Spółdzielni, a nie majątku Skarbu Państwa.
- Ale Trybunał określił, że ustawa może funkcjonować jeszcze przez rok, a spółdzielnia odwołała podpisanie aktów notarialnych z dnia na dzień.
- TK dał rok na poprawienie złego prawa, co nie oznacza, że my mamy nadal je stosować. Gdybym teraz, po tym orzeczeniu, przekształcił chociaż jedno mieszkanie, to kolejne roszczenie mogłoby wpłynąć przeciwko mnie. Bo Skarb Państwa uchyliłby się od odpowiedzialniści, stwierdzając, że TK uchwalił art. 12 ust 1 ,11 i 171 4 ust. 1 i 11.
- Ale kto miałby wnieść to roszczenie?
- Na przykład pani jako spółdzielca, Rada Nadzorca SM. W tej chwili tylko zapis w statucie spółdzielni mógłby uruchomić ponownie całą procedurę. I taką propozycję – wykupu za złotówkę – postawimy na najbliższym walnym zebraniu. Jeżeli spółdzielcy uchwalą taką poprawkę, to wrócimy do przekształceń. Właścicielowi wolno rozdawać swój majątek, ale państwu cudzego nie.
- Co w takim razie z osobami, które złożyły wnioski o uwłaszczenie, a nie zdążyły przeprowadzić tego notarialnie?
- TK uchylił także paragraf mówiący o tym, że SM musi rozpatrzyć wniosek w ciągu trzech miesięcy. Więc ja nie mówię, że przekształceń nie będzie w ogóle, lecz że w tej chwili nie możemy ich kontynuować. Każdy podpis zarządu SM LW na dokumentach dotyczących uwłaszczenia jest wart obecnie od 100 do 300 tys., bo taki jest orientacyjny koszt wykupu mieszkań po cenie wolnorynkowej. Akty notarialne podpisywane były do ostatniej chwili. Jeszcze 17 grudnia podpisaliśmy ich ok. 20, ale po ogłoszeniu orzeczenia 18 grudnia, rzeczywiście trzech lokatorów odeszło z kwitkiem.
Dodam jeszcze, że nie czuję wyrzutów sumienia, ponieważ do tej pory kto chciał, mógł przez rok załatwić sprawę. Przez całe wakacje podpisaliśmy może 20 aktów i nawet mnie to dziwiło, że nie ma chętnych. Zdarzały się sytuacje, że spółdzielcy umówieni na konkretny termin nie pojawiali się, więc z naszej strony chyba nie ma tu zaniedbań. Spółdzielnia wykupiła wszystkie grunty pod blokami (z wyjątkiem Staszica 54 i 54A), dokonaliśmy podziałów geodezyjnych, byliśmy przygotowani do tego zadania.
- Czy w pozostałych przepisach ustawy, np. dotyczących wyodrębniania się wspólnot, TK nie dopatrzył się błędów?
- Trybunał rozpatrywał jedynie dwa artykuły, co do których zapytanie zgłosił Sąd Rejonowy w Łodzi. Pozostałymi nie zajmował się w ogóle. W mocy pozostaje więc przepis umożliwiający wyodrębnianie się poszczególnych budynków ze struktur spółdzielni. Dotychczas wspólnoty założyły dwa bloki – Żeromskiego 32 i Żeromskiego 39A klatka I i II, ale możliwości takie ma ok. 20 innych budynków. Gdyby wszystkie chciały się usamodzielnić, zapewne byłby to duży problem dla spółdzielni, która teraz jest zarządcą wykupionych mieszkań. Wyłączenie spod naszego zarządu kolejnych budynków mogłoby spowodować np. konieczność redukcji kadry.
 Docierają do nas pytania spółdzielców, czy orzeczenie TK niesie jakieś skutki dla nich. Konkretnie chodzi o to, czy mogą zostać unieważnione dotychczasowe transakcje?
 Raczej nie, lecz adresatem tych pytań powinny być organy państwa i Sejm.