Formy rodzin zastępczych
Ponieważ pojawiły się już takie określenia jako rodzina zastępcza spokrewniona, rodzina zastępcza niezawodowa i zawodowa, pora wyjaśnić, iż polskie prawo przewiduje następujące formy rodzin zastępczych:
1) Rodzina zastępcza spokrewniona - mogą nią być dziadkowie lub rodzeństwo dziecka,
2) Rodzina zastępcza niezawodowa - tworzą ją osoby niespokrewnione, lub spokrewnione, ale nie będące dziadkami lub rodzeństwem dziecka czyli np. rodzeństwo rodziców biologicznych dziecka. Taka rodzina może przyjąć w tym samym czasie od 1 do maksymalnie 3 dzieci, a przyjęcie każdego dziecka wymaga jej uprzedniej zgody. W razie konieczności umieszczenia w rodzinie zastępczej rodzeństwa, za zgodą rodziny zastępczej oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, jest dopuszczalne umieszczenie w tym samym czasie większej liczby dzieci.Podstawą umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej niezawodowej jest orzeczenie Sądu.
3) Rodzina zastępcza zawodowa- tworzona przez osoby niespokrewnione. Taka rodzina zawiera z organizatorem pieczy zastępczej tj. Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) umowę i jest zobowiązana do przyjęcia w tym samym czasie max. do 3 dzieci. Taka rodzina otrzymuje wynagrodzenie za swoją pracę. Okres pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych.
a) Rodzina zastępcza zawodowa może również pełnić funkcję pogotowia rodzinnego, w którym dziecko przebywa nie dłużej niż 4 miesiące, (w przypadkach określonych ustawą okres może być przedłużony do 8 miesięcy) i jest przyjmowane:
· na podstawie orzeczenia sądu;
· w przypadku gdy dziecko zostało doprowadzone przez Policję lub Straż Graniczną;
· na wniosek rodziców, dziecka lub innej osoby w przypadku określonym w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
Rodzina zastępcza zawodowa pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego może odmówić, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przyjęcia dziecka:
· jeżeli łączna liczba umieszczonych w tej rodzinie dzieci przekroczy 3;
· powyżej 10. roku życia doprowadzonego przez Policję lub Straż Graniczną.
W przypadku przyjęcia dziecka bez orzeczenia sądu, pogotowie rodzinne w ciągu 24 godzin informuje o tym właściwy sąd, starostę oraz ośrodek pomocy społecznej.
b) Rodzina zastępcza zawodowa może też pełnić funkcję rodziny specjalistycznej, w której umieszczane są w szczególności:
· dzieci posiadające orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
· dzieci na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich;
· małoletnie matki z dziećmi.
W rodzinie zastępczej
zawodowej specjalistycznej nie można w tym samym czasie
umieścić dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o
znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i dzieci na podstawie
ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.
4) Rodzinny dom dziecka działa na podstawie zawartej z PCPR umowy i ma obowiązek przyjęcia jednocześnie do 8 dzieci. Tu również wypłacane jest wynagrodzenie jak dla rodziny zastępczej zawodowej, a okres prowadzenia rodzinnego domu dziecka wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych.