„Jesteśmy razem” – uroczystości w Treblince

Z inicjatywy Wojewody Mazowieckiego Jacka Kozłowskiego oraz Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika odbyło się 26 października br. w Kosowie Lackim i Treblince spotkanie pod hasłem „Jesteśmy razem”. Współorganizatorami spotkania było również Muzeum Historii Żydów Polskich, Muzeum Walk i Męczeństwa Treblinka oraz Mazowiecki Kurator Oświaty.

Spotkanie to, było oddaniem hołdu Żydom i Polakom pomordowanym w latach 1942-1943 w Treblince w obozie zagłady i w karnym obozie pracy. Treblinka jest jednym z największych cmentarzy Europy, gdzie według badań historycznych wymordowano około 900 tysięcy osób z Warszawy i okolic, z regionu radomskiego i lubelskiego z okolic Białegostoku, a także ze Słowacji Grecji i Macedonii.
W ramach spotkania w minioną środę, w gimnazjum w Kosowie Lackim odbyły się warsztaty integracyjno-historyczne dla młodzieży „Jesteśmy razem”, w których uczestniczyło 300 licealistów z Izraela i Polski. Organizatorem warsztatów dla polsko-izraelskiej młodzieży było Muzeum Historii Żydów Polskich, które wraz z Forum Dialogu Między Narodami i Centrum Edukacji Obywatelskiej stworzyło program Polskich Międzykulturowych Spotkań Młodzieży (PIYE).
Uroczystość w Treblince na terenie symbolicznego cmentarza obozu zagłady rozpoczęto minutą ciszy, po której rozległy się hymny izraelski i polski. Przy kamieniach upamiętniających straconych mieszkańców przedstawiciele poszczególnych miejscowości z terenu Mazowsza złożyli kwiaty i zapalili znicze. Po przemówieniach przed Pomnikiem-Mauzoleum w ceremonii zapalenia sześciu symbolicznych zniczy wzięli udział m.in.: wojewoda mazowiecki, minister edukacji Izraela Eli Shaish, wiceambasador Izraela Nadav Eshcar.
Wśród zaproszonych gości Sochaczew reprezentował Sekretarz Miasta – Andrzej Wierzbicki wraz z Maciejem Wojewodą – Dyrektorem Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą oraz Jadwigą Orczyk-Miziołek – Kierownikiem Referatu Promocji i Informacji Urzędu Miejskiego.
W spotkaniu uczestniczył również naoczny świadek tamtej tragedii Samuel Willenberg, który ze wzruszeniem dzielił się z obecnymi wspomnieniami. Z zawodu artysta malarz i rzeźbiarz w swoich rysunkach odtworzył plan przestrzenny obozu zagłady. Był jednym z uciekinierów, którzy opuścili obóz po buncie więźniów w 1943 r. W 1944 r. brał udział w powstaniu warszawskim walcząc w szeregach batalionu "Ruczaj". Za męstwo otrzymał order Virtuti Militari.

Treblinka I - Karny Obóz Pracy Niemcy utworzyli latem 1941 r. W początkowej fazie osadzono tam Polaków i Żydów z dystryktu warszawskiego. Przez obóz przewinęło się ok.
20 tys. więźniów z czego 10 tys. zmarło lub zostało rozstrzelanych. Obór został zlikwidowany w lipcu 1944 r.

Treblinka II – Obóz Zagłady powstał w 1942 r. w pobliżu Karnego Obozu Pracy w ramach „Akcji Reinhard”, mającej na celu likwidację ludności żydowskiej. Transporty kolejowe przywoziły ludzi, których bezpośrednio uśmiercano „metodą przemysłową” w komorach gazowych. 2 sierpnia 1943 r. wybuchł bunt więźniów, który przyniósł kres temu miejscu tragedii. Niemcy chcąc zatrzeć ślady zlikwidowali obóz. Większość zabudowy zniszczono, teren zaorano i posadzono drzewa.

W Treblince na terenie symbolicznego cmentarza obozu zagłady znajduje się jedyne imienne miejsce pamięci poświęcone Januszowi Korczakowi (Henryk Goldszmit) i Dzieciom, których stracono na początku sierpnia 1942 r.

Jadwiga Orczyk Miziołek