Złote lata sochaczewskiego rocka

Lata 70. i 80. ubiegłego wieku to złoty okres sochaczewskiego rocka. W mieście pojawiło się wiele, interesujących grup i doskonałych instrumentalistów. Były to początki ostrzejszego, rockowego grania, które znalazło uznanie w całej Polsce.  

W jednym poprzednich odcinków Fabryki Historii Pisanej przypomnieliśmy początki  rock and rolla w Sochaczewie. Choć wiele z tych grup nie pozostawiło po sobie nagrań, ich wkład w rozwój kultury miasta pozostaje nieoceniony.  To właśnie oni stworzyli prawdziwą fabrykę historii pisanej rockiem – historię, która stała się inspiracją dla kolejnych pokolenia sochaczewskich muzyków. Szczególnie w lat 70. i 80. ubiegłego wieku. W tamtym okresie w Sochaczewie zaistniało kilku doskonałych instrumentalistów i dobrych zespołów. Część z nich zdobyła ogólnopolską sławę i na stałe wpisała się w historię polskiej muzyki. 

Lata 70. i 80. ubiegłego wieku to okres kiedy sochaczewskie zespoły otworzyły się na ostrzejsze rockowe granie, połączone z muzycznymi eksperymentami. 

Zaczęło się na początku lat 70. od zespołu Nokturn. Tworzyli go: Mirosław Hymon - bas, wokal, Maciej Szustecki - gitara solowa, wokal oraz Janusz Złoch - perkusja, wokal. Z  zespołem grał także Edward Kwiatkowski - organy oraz Janusz Bujanowski - gitara, wokal. Z Nokturnem śpiewały siostry muzyków: Jolanta Złoch i Maryla Szustecka. Przez pewien czas z grupą współpracowali także: Michał Goszczyński - gitara, Urszula Karazja - wokal oraz Krzysztof Cieślak- wokal.

O poziomie muzycznym grupy, że zapraszana na Wianki w Warszawie czy Święto Trybuny Ludu, gdzie na jednej scenie występowała z Niemenem i Czerwonymi Gitarami. W ich repertuarze znajdowały się między innymi utwory zespołu  T.Rex. Zespół istniał w latach 1971 – 1976.

Pisząc o sochaczewskiej muzyce tamtych lat nie można pominąć Leszka Lewickiego. Jego pierwszym zespołem była grupa Fakt, działająca przy ZPZ Szymanów. Grali w nim: Wojciech Oszczak - gitara solowa, Jerzy Sieczka - gitara, Tomasz Brzeski - perkusja, Leszek Lewicki - gitara oraz Dorota Staszak - wokal. Z zespołem grał też Ryszard Klimecki na gitarze solowej. W tym składzie dotrwali do 1973 roku

Nowy Fakt z Lewickim tworzyli: Andrzej Klimecki - perkusja, Czesław Jagura - bas i Jacek Gierczak - wokal. Potem przyszedł czas na zespół Uśmiech, w którym obok Leszka występowali: Mirosław Maluch - śpiew, Zbigniew Kapuściński - gitara, Waldemar Podrażka - śpiew oraz legendarny sochaczewski gitarzysta Ireneusz „Irys” Traczyk. 

W kolejnych latach Lewicki grał w składach z Jerzym Dąbrowskim, Jackiem Pasztorem, Andrzejem Kopą, Krzysztofem Podczaskim czy Zdzisławem Dobijańskim. W 1984 roku  dołączył do zespołu Teren C, Tomasza Połcia. W 2000 roku Lewicki grał w Przyjacielach, zaś w 2001 zaczęła się jego droga z Zespołem o Wdzięcznej Nazwie. 

Kolejny zespół z tamtych lat, którego nazwy nie udało się nam ustalić, powstał w sochaczewskiej Osiemdziesiątce. Tworzyli go Marek Kacprzak - perkusja, Dominik Pędzikowski - gitara solowa i Janusz Bujanowski.
Rock zawitał także do kościoła św. Wawrzyńca, a dokładnie do jego podziemi, gdzie ćwiczyła grupa w składzie: Marek Kostrzewa - gitara solowa, Mirek Balcerski - gitara rytmiczna, Janusz Hupert - perkusja oraz  Marek Kacprzak - gitara basowa. 

Z sochaczewskich grup początku lat początku lat 70 na szczególną uwagę zasługuje zespół Meraw. Można powiedzieć, że to właśnie ta grupa dokonała kolejnego przełomu w sochaczewskiej muzyce, stawiając na ostre rockowe granie. W repertuarze mieli m.in. kompozycje Breakout, Hendrixa, Ten Years After, Klan, Black Sabath. Tworzyli go: Marek Kacprzak - gitara basowa, Sławek Chudzyński - perkusja, Marek Kostrzewa - gitara solowa, Waldemar Podrażka - śpiew, na gitarze Adam Brzeziński oraz Leszek Lewicki - organy.

Jednak super grupą tamtych lat był powstały w 1973 roku zespół Rag Band. Trzon zespołu stanowili: Marek Kacprzak - bas, Sławomir Chudzyński – najlepszy sochaczewski perkusista, Ireneusz „Irys” Traczyk – najbardziej perfekcyjny sochaczewski gitarzysta oraz Władysław Komendarek - instrumenty klawiszowe. Z zespołem współpracował Waldemar Podrażka. 

Rag Band grał głównie jazz rock. I była to naprawdę bardzo dobra muzyka. Podobna do dokonań SBB czy Extra Ball - legendarnego polskiego zespołu jazz rockowego.  

Rag Band wystąpił podczas I edycji Mazowieckich Rytmów Nastolatków „Maryna 74”. Uwagę publiczności oraz jury zwróciła wirtuozeria Władysława Komendarka i niezwykła sprawność instrumentalna Irysa. 

Zespół istniał do 1975 roku. Po jego rozwiązaniu Irenusz Traczyk i Sławomir Chudzyński,  związali się z łódzką grupą Metro, której liderem był basista Mirosław Kusiakowski z Happy Endu a wokalistą była Elżbieta Linkowska (Alibabki, Pro Contra, Niemen Enigmatic, Happy End). 

Wcześniej Kusiakowski i Linkowska grali z Komendarkiem w warszawskiej grupie TNT. Gdy Komendarek odszedłem do Exodusu polecił im Traczyka i Chudzyńskiego.    

Metro sporo koncertowało w Polsce, nagrało także dla radia kilka piosenek, żadna z nich jednak nie stała się  przebojem. 

Ireneusz Traczyk po kilku latach zakończył przygodę z muzyką. Natomiast Sławomir Chudzyński zginął w wypadku samochodowym w 1998 roku. Obydwaj byli bardzo dobrymi muzykami, Zabrakło im jednak szczęścia i odrobiny pomocy by zrobić ogólnopolską karierę. A ta była na wyciągnięcie ręki.   

Udało się to Władysławowi Komendarkowi, który w swojej muzycznej działalności był i jest bardzo konsekwentny. W 1975 roku Komendarek otrzymał propozycję od Grupy Dominika (Dominik Kuta z Czerwonych Gitar), z którą zagrał na festiwalu w Opolu. Brał także udział w nagraniu jednej z płyt Skaldów. Później, wraz braćmi Puczyńskimi założył warszawski zespół TNT, z którego wyłonił się Exodus. Z Exodusem Komendarek grał od 1976 roku do 1983 roku. Od 1983 roku trwa jego solowa kariera. Ta wymaga osobnego artykułu, aby nie powiedzieć książki.  

Na krajowej scenie muzycznej zaistnial także zespół Skrzat. Tworzyli go Jolanta Kawczyńska - wokal, Wiesław Gradek - gitara, wokal, Jacek Brzozowski - instrumenty klawiszowe, Janusz Kawczyński - flet, akordeon, wokal (kierownik zespołu), Witold Pietrzak – gitara basowa, wokal, Sławomir Chudzyński – perkusja.

Grupa dostała się do tak zwanej „Złotej Dziesiątki” OMPP, przeglądu młodych wykonawców, który otwierał drogę do Opola. Zespół powstała w grudniu 1980 roku, a inspiracją do wspólnego grania stał się Ogólnopolski Młodzieżowy Przegląd Piosenki. W kwietniu 1982 roku grupa zdobyła miejsce w „Złotej Dziesiątce” VI OMPP.

Sochaczew tamtych lat to nie tylko ostre granie. Mało kto wie, że na ulicy Poprzecznej w nieistniejącym już domu powstał jeden z najlepszych w Polsce zespołów country -  Teren C. Grupa została założona na początku lat 80 - tych przez Tomasza Połcia (banjo). Obok lidera w składzie Terenu C pojawiali się w różnych okresach sochaczewscy muzycy: Robert Gorberg, Leszek Lewicki, Sylwester Chojnacki, Paweł Zawisza, Jacek Pasztor, Jarosław Fergiński (zmarły tragicznie), Jolanta Wróbel, Wojciech Kononowicz, Paweł Łażewski i Zbigniew Zajączkowski. 

Z zespołem współpracowali także muzycy spoza naszego terenu: Dariusz Dudko, Piotr Woźniak, Krzysztof Jasiński, czy Wojciech Pilichowski, najwybitniejszy polski basista. Zespół w 1984 roku po raz pierwszy wziął udział w Pikiniku Country w Mrągowie. Natomiast w 2015 roku został zwycięzcą mrągowskiego festiwalu.  

Zwycięzcą innego festiwalu - Jarocina została z kolei sochaczewska grupa Detonator BN. Zespół został założony w drugiej połowie lat 80 - tych przez gitarzystę Mirosława Adamkiewicza, basistę Leszka Stopczyńskiego, oboistkę Lidię Draber oraz łowickiego perkusistę Roberta Lewandowskiego. Z zespołem w różnych okresach grali również: Artur Jakóbek - gitara, Adam Michejda - bas i wokal, Michał Rollinger - saksofon, Jacek Sidor - bas, Jacek Wójcicki - saksofon i Piotr Zduńczak - bas. 

Na przełomie lat 1986 – 1987, Leszka Stopczyńskiego, którego po powołaniu do wojska zastąpił Marcin Kozioł z Łowicza, Detonator BN wystąpił na kilku lokalnych przeglądach muzyki rockowej, na większości z nich triumfując. W początkowej fazie istnienia zespół zagrał kilka koncertów z Tubylcami Betonu oraz T. Love.
Po dwóch latach istnienia grupy dostała zaproszenie w 1987 roku na Festiwal Muzyków Rockowych w Jarocinie.

Detonator BN jechał do Jarocina jako outsider. Był nieznaną grupą, a tam o sukcesie zadecydowało głosowanie publiczności. Do konkursu przystąpiło kilkadziesiąt zespołów z całej Polski, na które oddano 7053 głosy, z czego Detonator BN uzyskał 1180, dla porównania Chłopcy z Placu Broni - 44 glosy, Sexbomba - 12. Sukces sochaczewskiej kapeli był niekwestionowany.  

Detonator BN zagrał potem dziesiątki koncertów w największych halach Polski: katowicki Spodek, gdańska Olivia, Hala Ludowa we Wrocławiu, czy poznańska Arena. Grał między innymi trasę koncertową z TSA, Lady Pank, Lombardem, Kombi czy Daabem.  

Był zapraszany na międzynarodowy festiwal Rock Fest w Pradze, gdzie reprezentował Polskę razem z Nocną Zmianą Bluesa i Gedeon Jerubbaal. Grupa zagrała również trasę koncertową w Rosji i na Ukrainie. Po powołaniu Mirka Adamkiewicza do wojska zespół zawiesił działalność. Na krótko grupa została  reaktywowany w latach 90-tych.  

W tym samym czasie, co Detonator BN, w Sochaczewie działał inny, dobrze zapowiadający się sochaczewski zespół - Korsakova.
O ile Detonator BN obracał się głównie w ostrych, bliskich punkowi klimatach, wzbogaconych o brzmienie oboju i saksofonu, to Korsakowa szukała inspiracji w nieco spokojniejszych dokonaniach grupy The Cure. Zespół wystąpił między innymi na wspólnym koncert z De Mono w warszawskim klubie Remont. Liderem zespołu był gitarzysta Artur  Jakubek, który zginął w wypadku samochodowym na Mazurach.

PS. W filmie dołączonym do artykułu wykorzystano utwór Koty zespołu Detonator BN.