Sprawdź naszą aplikację:
Reklama
Jakiego pomnika potrzebuje Sochaczew?
27/11/2004 01:02
Z pomnikami to jest ciekawa sprawa. Nie brakuje ludzi, którzy znajdują je zjawiskiem niepotrzebnym, a nawet niemoralnym. W kraju, gdzie nie tak znowu dawno skończył się realny socjalizm (czy jak to zwał, bo osobiście do tej nazwy przekonany nie jestem) powinniśmy raczej żywić niechęć do pomników i tablic. Tak jednak nie jest. Polacy lubią i jedno i drugie. A że są pomniki zjawiskiem wielowymiarowym (artystycznym, społecznym, psychologicznym, etycznym) to rodzą wielowymiarowe problemy, z którymi często kiepsko sobie radzimy. W Sochaczewie pomniki i tablice rosną jak grzyby po deszczu. Nie chcę odnosić się do konkretnych z nich, pozwolę sobie jednak na kilka uwag natury ogólnej. Pomniki są potrzebne i to mimo sprzeciwów, kontrowersji, często drwin. Jednakowoż powinny spełniać pewne wymogi, jeśli nie chcą pozostawać w sprzeczności ze swoim pojęciem, czy inaczej – ideą. Tak na przykład stawianie pomników ludziom żyjącym jest rzeczą niedopuszczalną etycznie, pomijając fakt, że całkowicie zaprzecza idei pomnika. A jest ona taka, że pomnik ma upamiętniać wydarzenia i ludzi z przeszłości. Pomniki dotyczące teraźniejszości i przyszłości są groteskowe i straszne, stąd budzi moje zdziwienie brak oficjalnego stanowiska Watykanu w sprawie oczywistej. W dziejach ludzkości przetrenowano już niejednokrotnie podobne zachowania. Wpisują się one często w zjawisko kultu jednostki, które nic dobrego człowiekowi nie przynosi i to bez względu na cechy jednostki, której chwałę mają głosić stawiane pomniki .
Z kolei mnożenie pomników działa przeciwko tym, które już upamiętniają danego człowieka czy wydarzenie. Rozmieniają ich wartość na drobne w postępie geometrycznym. Kiedy pomnik jest jeden warto do niego pielgrzymować i poprzez symboliczne gesty składania kwiatów czy palenia zniczy, oddawać cześć temu, co symbolizuje. Kiedy jest ich tysiąc przestają mieć jakiekolwiek znaczenie. Z podobnych względów warto, żeby pomnik stał w miejscu związanym z postacią czy wydarzeniami, które upamiętnia. Gdybyśmy postawili w Sochaczewie pomnik Cromwella, bitwy o Midway, czy zrzucenia na Hiroszimę bomby atomowej, chyba każdy co najmniej zastanowiłby się nad ich sensownością, jeśli nie popukał w głowę.
Ostatnia sprawa. Warto, żeby pomnik miał dużą wartość artystyczną (cokolwiek byśmy przez to nie rozumieli). Nie musi być duży. Więcej, im pomnik większy, tym łatwiej go popsuć. Mały pomnik, choćby nieudany nie wywołuje w człowieku poczucia estetycznej dysharmonii, z tego prostego względu, że można odeń jakoś odwrócić wzrok.
I to by było na tyle pomnikowej teorii (mojej, subiektywnej teorii). Czas odpowiedzieć na pytanie postawione w tytule. Sochaczew potrzebuje pomnika przywracającego naszą pamięć o Żydach zamieszkujących w naszym mieście do czasów II wojny. Oczywiście uzasadniając budowę takowego można powoływać się na liczby, fakty, wydarzenia. Ale nie to jest tu przecież najistotniejsze. W dzisiejszym Sochaczewie pamięć o Żydach, najkrócej mówiąc, nie istnieje. Natomiast przywrócenie jej oznacza dla nas, mieszkańców tego miasta, przywrócenie części naszej kultury, a zatem nas samych. Pomnik raczej nie wchodzi w grę, raczej tablica i to niewielka. Ważne byłoby także umieszczenie kilku tabliczek, w miejscach gdzie mieściły się najważniejsze żydowskie obiekty w mieście z wyjaśnieniem, czemu służyły, krótkim rysem historycznym. Dobry początek można by uczynić uwzględniając pamięć o żydowskich budynkach w planach przebudowy Placu Kościuszki.
Andrzej Gąsiorowski
Z kolei mnożenie pomników działa przeciwko tym, które już upamiętniają danego człowieka czy wydarzenie. Rozmieniają ich wartość na drobne w postępie geometrycznym. Kiedy pomnik jest jeden warto do niego pielgrzymować i poprzez symboliczne gesty składania kwiatów czy palenia zniczy, oddawać cześć temu, co symbolizuje. Kiedy jest ich tysiąc przestają mieć jakiekolwiek znaczenie. Z podobnych względów warto, żeby pomnik stał w miejscu związanym z postacią czy wydarzeniami, które upamiętnia. Gdybyśmy postawili w Sochaczewie pomnik Cromwella, bitwy o Midway, czy zrzucenia na Hiroszimę bomby atomowej, chyba każdy co najmniej zastanowiłby się nad ich sensownością, jeśli nie popukał w głowę.
Ostatnia sprawa. Warto, żeby pomnik miał dużą wartość artystyczną (cokolwiek byśmy przez to nie rozumieli). Nie musi być duży. Więcej, im pomnik większy, tym łatwiej go popsuć. Mały pomnik, choćby nieudany nie wywołuje w człowieku poczucia estetycznej dysharmonii, z tego prostego względu, że można odeń jakoś odwrócić wzrok.
I to by było na tyle pomnikowej teorii (mojej, subiektywnej teorii). Czas odpowiedzieć na pytanie postawione w tytule. Sochaczew potrzebuje pomnika przywracającego naszą pamięć o Żydach zamieszkujących w naszym mieście do czasów II wojny. Oczywiście uzasadniając budowę takowego można powoływać się na liczby, fakty, wydarzenia. Ale nie to jest tu przecież najistotniejsze. W dzisiejszym Sochaczewie pamięć o Żydach, najkrócej mówiąc, nie istnieje. Natomiast przywrócenie jej oznacza dla nas, mieszkańców tego miasta, przywrócenie części naszej kultury, a zatem nas samych. Pomnik raczej nie wchodzi w grę, raczej tablica i to niewielka. Ważne byłoby także umieszczenie kilku tabliczek, w miejscach gdzie mieściły się najważniejsze żydowskie obiekty w mieście z wyjaśnieniem, czemu służyły, krótkim rysem historycznym. Dobry początek można by uczynić uwzględniając pamięć o żydowskich budynkach w planach przebudowy Placu Kościuszki.
Andrzej Gąsiorowski
Obserwuj nas na 
Google News
Chcesz być na bieżąco z wieściami z naszego portalu? Obserwuj nas na Google News!
Reklama
Komentarze opinie
Podziel się swoją opinią
Twoje zdanie jest ważne jednak nie może ranić innych osób lub grup.
Komentarze
-
Reklama
-
2004-11-30 00:00:00Dlatego właśnie Jazłowiaku "pomnik" jest małą prowokacją. Ale tylko małą, bo wiem, że pobudziłby dyskusję. Zdaję sobie sprawę, że jakiejkolwiek tablica byłaby najpierw wielokrotnie dewastowana, ale to by się kiedyś skończyło. Oczywiście pamięci nie buduje się spiżem, ale także spiżem. Cmantarz jest bardzo na uboczu. Trzeba pokazać, że Żydzi żyli w miejscach, gdzie teraz my żyjemy, spacerujemy, itd. itp. Dlatego ważne byłyby małe tabliczki (nie spiżowe) informujące o tym, że tu stała synagoga, tu szkoła, no choćby te kilka najważniejszych obiektów... To rozpaliłoby wyobraźnię i także namiętności. Byłby to niebezpieczny, ale konieczny etap przywracania pamięci. Odnośnie figury Jezusa. To co zrobiono z figurą jest rzeczą niedopuszczalną. Odnośnie budowania pomników żyjącym napisałem w felietonie. Kiedyś zarzuciłeś mi, że nie pisałem o tym, kiedy figurę przestawiano, stawiono pomnik (który przypomina mi osobiście figury królów strzegących rzeki we "Władcy Pierścieni"). Nie pisałem, bo w tym momencie mojego życia w zasadzie nie mieszkałem w Sochaczewie, nie mówiąc o pracy w "Echu Powiatu". Dziękuję za cenne uwagi odnośnie pamięci o Żydach.
odpowiedz -
2004-11-30 00:00:00Zenie ależ w polityczny sposób napisałeś o brutalnym wyrwaniu pomniku Jezusa Chrystusa, chyba się zapisze do Ciebie na kursy dyplomacji:-)
Myślę, ze sprawa pomnika wróci w trakcie najbliższych wyborów, bo ja osobiście nie mam zamiaru zapomnieć serwilistycznych zachowań tzw. "elity" miasta, która pozwoliła na zniszczenie pomnika i obniżenie wartości zabytku poprzez brak jego właściwego remontu i wyeksponowania.
Jest to chyba jedyny przykład usunięcia pomnika Jezusa Chrystusa, aby na Jego miejsce postawić pomnik wielkich, ale ludzi.
Ktoś tu zaiste zapomniał o proporcjach...
A co do upamiętnienia pamieci Żydów w postaci pomnika czy tablicy. Jak na razie nie ma pieniędzy na pilnowanie cmentarza, aby nie kradziono na nim wszytkiego co da się wynieść....
Pamieci nie buduje sie przy pomocy tablic. Najpierw należy wzbudzić w obywatelach miasta refleksję, co osiągnac trzeba innymi metodami niż spiż. Jest wiele sposobów na ożywienie historii, na stworzenie programów aktywizujących, które promują ważny element historii miasta. Wolałbym, aby to w wyniku takiego przemyślanego działania obywatele sami postanowili pójśc uporządkować cmentarz, czy zebrać się aby upamietnić swoich sąsiadów z epoki przed Holokaustem. Magia ożywionej historii jest wciągająca....
odpowiedz -
2004-11-30 00:00:00Może na początku tej dyskusji warto byłoby pokusić się o listę miejsc i zabytków, które już istnieją na terenie Sochaczewa, a o których często zapominamy lub nie wiemy:
- Pomnik związany ze śmiercią Krzywoustego, który znajduje się na ulicy Staszica.
- Kapliczka w Trojanowie
- Groby żołnierzy WP na cmentarzu w Sochaczewie
- Tablice na budynku Muzeum, związane z 14 Pułkiem Ułanów Jazłowieckich
- Cmentarze z I wojny np: w Bielicach
http://www.e-sochaczew.pl/news/ewiadomo.php?id_news=1028
http://www.e-sochaczew.pl/news/ewiadomo.php?id_news=1008
- Pomnik żołnierzy Armii Czerwonej na cmentarzu w Sochaczewie
- …… może wy coś jeszcze dopiszecie?
Sochaczewscy Żydzi to temat bardzo ważny, gdyż społeczności, która w tak dużej liczbie zamieszkiwała Sochaczew przed II Wojną, należy się pamięć. Polecam tekst: http://www.e-sochaczew.pl/news/ewiadomo.php?id_news=1013odpowiedz -
Reklama
-
2004-11-30 00:00:00
Dziękuj za ten głos, Zenku. Raczej spodziewałem się komentarzy w innym tonie. Jako autor tekstu, chciałbym dodać, że pamięci o Żydach w Sochaczewie nie da się przywrócić bez wsparcia choćby niewielkiej grupy mieszkańców. Wielu ludzi, którzy byliby gotowi wyrazić poparcie dla takiej idei, dzisiaj głośno o tym nie mówi. Dlatego zachęcam do dyskusji na portalu. Byłaby dobrym punktem wyjscia dla grupy ludzi, którym ten pomysł wydaje się dobry i potrzebny.
odpowiedz -
2004-11-29 00:00:00
Andrzeju!
Dzięki serdeczne za bardzo dobry tekst. Pomnikowy temat był swego czasu dość mocno dyskutowany na forum eSochaczew. Niestety zabrakło głosów osób odpowiedzialnych za częściowe „przeorganizowanie” sochaczewskiej symboliki w temacie pomników. Osoby te ochoczo zmieniły ważny element zbiorowej sochaczewskiej pamięci historycznej – nie za bardzo licząc się z intencjami tych, którzy kilkadziesiąt lat temu fundowali wotum wdzięczności za wyzwolenie ojczyzny.
Cóż… oby już nie było takich delikatnie mówiąc „lapsusów” w szanowaniu tradycji historycznej i budowaniu nowych elementów tożsamości Sochaczewa.
Bardzo cenny jest Twój głos Andrzeju odnośnie propozycji upamiętnienia elementów tradycji żydowskiej, która to narodowość swego czasu była tak licznie obecna w naszym mieście i wnosiła bardzo wiele do jego kultury. Oby nasze miasto poprzez swe władze i liczne stowarzyszenia potrafiło utrwaliać w świadomości współczesnych mieszkańców oraz dla potomnych bogactwo jego tradycji i tożsamości.
Pozdrowienia
Zen-ekodpowiedz
Najnowsze rolki
Reklama
Wideo e-Sochaczew.pl
Reklama
Reklama
- Dzisiejsze 4
- Nieruchomości 114
- Praca 69
- Usługi 46
- Motoryzacja 23
- Dla domu 15
- Pozostałe 7
- Edukacja 5
Reklama
Reklama
Najnowsze wiadomości
- 04/06 Kolejna zmiana w rozkładzie jazdy pociągów Kolei Mazowieckich
- 03/06 "III Sochaczewska Wystawa Makiet Kolejowych" w Muzeum Kolei Wąskotorowej – podsumowanie
- 03/06 "Dzień Dziecka w stylu Retro 2026" w Muzeum Kolei Wąskotorowej – podsumowanie
- 03/06 Wytną drzewa w Parku Garbolewskiego
- 03/06 Sobótki w Skansenie w Maurzycach.
- 03/06 Absolutorium dla burmistrza Sochaczewa
- 03/06 Nasza redakcyjna koleżanka z kolejną nagrodą
- 03/06 Bezpłatne badania USG dla dzieci
- 03/06 Długi weekend z Kolejami Mazowieckimi
- 03/06 Długi weekend na Mazowszu!
- 03/06 Informacje z Mazowsza o starcie MAZOpikników
- 02/06 Promyk Nowa Sucha stracił szanse na utrzymanie. Koniec przygody z V ligą
- 02/06 Kolejna ulica w Sochaczewie do przebudowy
- 02/06 Gmina Rybno: Wspaniała zabawa podczas Gminnego Dzień Dziecka, czekało wiele atrakcji
- 02/06 Koniec z papierowymi kwitami - zwrot z kaucji trafi bezpośrednio na konto
- 02/06 Gmina Sochaczew przedstawia postulaty dotyczące warunków zabudowy i nowych terenów inwestycyjnych
- 02/06 Śmietnik w centrum miasta - nowa wizytówka Sochaczewa
- 02/06 Raport o Stanie Powiatu Sochaczewskiego – mieszkańcy mogą zabrać głos w debacie
- 01/06 Wotum zaufania i jednogłośne absolutorium dla Wójt Moniki Pietrzyk
- 01/06 Spływ kajakowy w Gminie Sochaczew za nami - dziękujemy za wspaniałą zabawę
Dlatego właśnie Jazłowiaku "pomnik" jest małą prowokacją. Ale tylko małą, bo wiem, że pobudziłby dyskusję. Zdaję sobie sprawę, że jakiejkolwiek tablica byłaby najpierw wielokrotnie dewastowana, ale to by się kiedyś skończyło. Oczywiście pamięci nie buduje się spiżem, ale także spiżem. Cmantarz jest bardzo na uboczu. Trzeba pokazać, że Żydzi żyli w miejscach, gdzie teraz my żyjemy, spacerujemy, itd. itp. Dlatego ważne byłyby małe tabliczki (nie spiżowe) informujące o tym, że tu stała synagoga, tu szkoła, no choćby te kilka najważniejszych obiektów... To rozpaliłoby wyobraźnię i także namiętności. Byłby to niebezpieczny, ale konieczny etap przywracania pamięci. Odnośnie figury Jezusa. To co zrobiono z figurą jest rzeczą niedopuszczalną. Odnośnie budowania pomników żyjącym napisałem w felietonie. Kiedyś zarzuciłeś mi, że nie pisałem o tym, kiedy figurę przestawiano, stawiono pomnik (który przypomina mi osobiście figury królów strzegących rzeki we "Władcy Pierścieni"). Nie pisałem, bo w tym momencie mojego życia w zasadzie nie mieszkałem w Sochaczewie, nie mówiąc o pracy w "Echu Powiatu". Dziękuję za cenne uwagi odnośnie pamięci o Żydach.
Zenie ależ w polityczny sposób napisałeś o brutalnym wyrwaniu pomniku Jezusa Chrystusa, chyba się zapisze do Ciebie na kursy dyplomacji:-)
Myślę, ze sprawa pomnika wróci w trakcie najbliższych wyborów, bo ja osobiście nie mam zamiaru zapomnieć serwilistycznych zachowań tzw. "elity" miasta, która pozwoliła na zniszczenie pomnika i obniżenie wartości zabytku poprzez brak jego właściwego remontu i wyeksponowania.
Jest to chyba jedyny przykład usunięcia pomnika Jezusa Chrystusa, aby na Jego miejsce postawić pomnik wielkich, ale ludzi.
Ktoś tu zaiste zapomniał o proporcjach...
A co do upamiętnienia pamieci Żydów w postaci pomnika czy tablicy. Jak na razie nie ma pieniędzy na pilnowanie cmentarza, aby nie kradziono na nim wszytkiego co da się wynieść....
Pamieci nie buduje sie przy pomocy tablic. Najpierw należy wzbudzić w obywatelach miasta refleksję, co osiągnac trzeba innymi metodami niż spiż. Jest wiele sposobów na ożywienie historii, na stworzenie programów aktywizujących, które promują ważny element historii miasta. Wolałbym, aby to w wyniku takiego przemyślanego działania obywatele sami postanowili pójśc uporządkować cmentarz, czy zebrać się aby upamietnić swoich sąsiadów z epoki przed Holokaustem. Magia ożywionej historii jest wciągająca....
Może na początku tej dyskusji warto byłoby pokusić się o listę miejsc i zabytków, które już istnieją na terenie Sochaczewa, a o których często zapominamy lub nie wiemy:
- Pomnik związany ze śmiercią Krzywoustego, który znajduje się na ulicy Staszica.
- Kapliczka w Trojanowie
- Groby żołnierzy WP na cmentarzu w Sochaczewie
- Tablice na budynku Muzeum, związane z 14 Pułkiem Ułanów Jazłowieckich
- Cmentarze z I wojny np: w Bielicach
http://www.e-sochaczew.pl/news/ewiadomo.php?id_news=1028
http://www.e-sochaczew.pl/news/ewiadomo.php?id_news=1008
- Pomnik żołnierzy Armii Czerwonej na cmentarzu w Sochaczewie
- …… może wy coś jeszcze dopiszecie?
Sochaczewscy Żydzi to temat bardzo ważny, gdyż społeczności, która w tak dużej liczbie zamieszkiwała Sochaczew przed II Wojną, należy się pamięć. Polecam tekst: http://www.e-sochaczew.pl/news/ewiadomo.php?id_news=1013