Kamion i jego tajemniczy kamień

Dzisiaj druga miejscowość z serii SĄSIEDZI. Pozostajemy na terenie Gminy Młodzieszyn. W odległości około 8 km od Brochowa znajduje się Kamion. 

W Polsce są cztery miejscowości o tej nazwie:

Kamion - wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wierzchlas

Kamion - wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Nowy Duninów

Kamion - wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn

Kamion - wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska

Od kiedy pamiętam mam zawsze problem z odmianą tej miejscowości przez przypadki (za co przepraszam). W sieci znalazłam następującą odmianę (źródło):

Pod względem administracyjnym miejscowość ta składa się z kilku integralnych części: Kamion Duży, Kamion Mały, Kamion Podgórny, Kamion Poduchowny, Nowy Kamion. 

W samym Kamionie znajduje się kościół parafialny pod wezwaniem św. Michała Archanioła i św. Anny, do którego należą następujące parafie: Bieliny, Bieniew, Januszew, Kamion Duży, Kamion Mały, Kamion Podgórny, Kamion Poduchowny, Nowa Wieś Śladów, Nowa Wieś, Nowy Kamion, Olszynki, Przęsławice, Śladów, Wilcze Śladowskie, Witkowice (część "Łaźnia").

Na stronie Diecezji Łowickiej można przeczytać o nim następujące informacje:

Pierwszy kościół wzmiankowany w 1486 roku, kolejny zbudowany w 1670 r był gruntownie restaurowany w 1841 roku. Spalony w 1915 roku odbudowany jako drewniany w 1918 istniał do 1978 roku.

Ksiądz Paweł Flaszczyński przy współpracy pana Tadeusza Bronowskiego w 1977 roku rozpoczął budowę obecnego kościoła. Mianowicie; 31 października 1977 położono fundamenty dookoła starego drewnianego kościoła, 8 kwietnia 1978 roku 150 parafian w ciągu jednego dnia zbudowało ściany świątyni, 21 kwietnia zabetonowano płytę chóru, l maja tegoż roku rozebrano ściany drewnianego kościoła a 2 maja zabetonowano sklepienie nawy prawej, 9 maja zabetonowano sklepienie nawy lewej a w dwa tygodnie później zabetonowano sklepienie nawy głównej. Podzielony na trzy nawy kościół ten nie posiada charakterystycznych cech stylowych bazyliki.

Według Łukaszewicza założycielem Kamiona mogli być książęta mazowieccy, albo nawet i sami królowie polscy. W 1603 r. Kamion wizytował bp Gośclicki. Kościół był wówczas drewniany i w dobrym stanie, ale pod tytułem św. Piotra i św. Pawła. Uposażeniem jego, oprócz jednego łanu w Kamionie, był dziesięciny z Kamiona, Przęsławic, Śladowa, Wulki i Tułowic. Pleban utrzymywał w Kamionie rektora szkoły przykościelnej z dwoma młodzieńcami. Rektor pobierał dziesięcinę ze wsi Łaźnia. 

Mało osób wie, że Kamion związany jest z postacią św. Jacka Odrowąża, tego samego który sprowadził do Polski dominikanów. Obok kościoła znajduje się tzw., obelisk św. Jacka. W obeliks ten wmurowano kamień, na którym zachował się odcisk stopy św. Jacka. Ten pierwszy polski dominikanin miał zawitać do Kamionu w drodze do Wyszogrodu, gdzie miał się przeprawić przez Wisłę w drodze misyjnej na północ. Więcej o tym niezwykłym kamieniu na stronie internetowej Boże Stópki (Projekt dokumentacji kamieni ze znakami z obszaru Mazowsza i Podlasia realizowany w ramach Stypendium Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego)

W lustracji województwa rawskiego starostwa sochaczewskiego  z 1564 r.  odnotowano:

W Kamionu pod Wyssogrodem nad Wisłą jest tam spichierz królewski niewielki, do sypowania zboża z folwarków zamkowyc, przez nieboszczyka p. Borka starostę sochaczewskiego zbudowany: wsypie się żyta ł. 30 abo mało więcej. Poszycie na nim dobre, dwa sypanie: jedno na wierzchu, drugien na dol; drzwi na żelaznych zawiasach, kłótka wielka na wrzeciądzu: skoble, wrzeciądze i zamek wszystko dobre etc. Są też tam dwa szkucie zamkowe i lichtan, które oddano po śmierci p. Borka [1561] staroście dzisiejszemu. Jedna szkuta nowa, a druga  wiotcha, zła, już się w niej nie godzi biegać, tylko ją rozebrać. P. starosta dzisiejszy [Mikołaj Radziejewski] buduje tamże w Kamionu z lasów królewskich inszą szkutę suis impensis, które jeżli mu odłożony będą, tedy ta szkuta przy zamku się zatoi. Są do tych szkut obydwu statki dobre wszytkie, żagle, powrozy, kotwie etc.

W 1827 r. na terenie miejscowości doliczono się 73 domów i 474 mieszkańców. Była ona wtedy wsią rządową. Parafia obejmowała 1841 dusz. 

W 1819 r. w Kamionie powstała szkoła elementarna z własnym budynkiem. W roku szkolnym 1869/1870 uczęszczało do niej 68 uczniów. Wszyscy uczniowie byli pochodzenia chłopskiego.  

W Archiwum w Grodzisku Mazowieckim znajdują się następujące księgi metrykalne parafii Kamion:

Księgi są zdigitalizowane i dostępne są tutaj.

[Opracowano na podstawie:  Lustracje województwa rawskiego 1564 i 1570 / wyd. Zofia Kędzierska ; Polska Akademia Nauk. Instytut Historii; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 3 / wyd. pod red. Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego, Władysława Walewskiego; ,,Walka caratu ze szkoła polską w Królestwie Polskim w latach 1831-1870"" oprac. przez Karola Poznańskiego, Warszawa 1993; J. Łukaszewicz, Krótki opis historyczny kościołów parochialnych, kościółków, kaplic, klasztorów, szkółek parochialnych, szpitali i innych zakładów dobroczynnych w dawnej dyecezyi poznańskiej, T. I, Poznań 1858]. 

- historia kościoła i parafii Kamion 

- zdjęcie szkuty

- zdjęcie kapliczki św. Jacka

- Obraz z początku XVII wieku, autorstwa El Greco, przedstawiający św. Jacka adorującego Madonnę z Dzieciątkiem