Konferencja „Przemoc w Pomocy”

W piątek 12 marca 2010 roku w Bibliotece Narodowej w Warszawie odbyła się konferencja „Przemoc w pomocy” z cyklu „ Jak pomagać nie upokarzając?”, w której brała udział Katarzyna Matusiak - interwent naszego Ośrodka. Konferencję zorganizowana została przez Federacje na Rzecz Reintegracji Społecznej oraz Towarzystwo Psychoprofilaktyczne oddział w Warszawie, a tematyka poruszanych kwestii skierowana była do osób zajmujących się profesjonalną pomocą osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym.
Warto dodać, że Unia Europejska ogłosiła rok 2010 Europejskim Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym, a zadaniem Europejskiego Roku jest walka ze stereotypowym pojmowaniem ubóstwa.
Prelegenci zabierający głos podczas konferencji poruszali w wystąpieniach ważne i trudne wątki dotyczące relacji pomagania. Warto zaznaczyć, iż wszyscy referenci to praktycy i w swoich wypowiedziach wspominali o własnych doświadczeniach.
Maria Wąszewska – Berlińska z Mazowieckiej Fundacji Rodzin Zastępczych rozpoczęła swoim wystąpieniem konferencję, scharakteryzowała potrzeby i problemy osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Kolejną osobą zabierającą głos był prezes Federacji na Rzecz Reintegracji Społecznej Marek Liciński, który skupił się na temacie relacji pomocy. Zdaniem Marka Licińskiego pomagamy zawsze komuś i pomagamy w czymś i nigdy nie pomagamy we wszystkim. Edward Orpik z Towarzystwa Reintegracji Społecznej wieloletni pracownik socjalny przestrzegł w swoim wykładzie przed arbitralnością w pracy socjalnej. Następną osobą wypowiadającą się była Anna Orzechowska z Powiślańskiego Towarzystwa Społecznego, która poruszyła temat związany z manipulacją w pomocy definiując ją jako: niejawne działanie, ukrywanie prawdziwych intencji, nie informowanie o jednoznacznie o prawach klienta i o zobowiązaniach naszych jako osoby pomagającej wobec klienta. Mirosław Kaczmarek wieloletni pracownik Biura Rzecznika Praw Dziecka, reprezentujący na konferencji Radę Pomocy Społecznej MPiPS wygłosił referat dotyczący przemocy urzędniczej, mianem tym określił grupę charakterystycznych zachowań, decyzji urzędniczych i sytuacji kiedy prawo nie zostaje w żaden sposób naruszone formalnie a dziecko jednak ucierpi w wyniku podjętych lub zaniechanych działań ze strony instytucji publicznych. Maria Ścierańska kierownik Środowiskowego Domu Samopomocy dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi w Ełku podjęła się w swojej wypowiedzi opisu problemu przemocy w pomocy społecznej wynikającego z doświadczania 18-letniego pracownika socjalnego. W opinii Marii Ścierańskiej w pomocy społecznej przemoc funkcjonuje na wielu poziomach i w wielu wymiarach, nie wolno pozostawiać tego tematu zamkniętego, otwarte rozmowy i polemiki wpłyną na świadomość pracowników socjalnych co do skutków, jakie powoduje „przemoc w pomoc socjalnej” u nich samych jak i u klientów.
W panelu dyskusyjnym konferencji zabrali głos:
prof. dr hab. Elżbieta Tarkowska socjolog, pracująca w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN zajmująca się w swoich pracach naukowo-badawczych problemem biedy i ubóstwa w Polsce;
dr hab. Maria Kolankiewicz adiunkt Wydziału Pedagogicznego UW;
mgr Łukasz Ługowski twórca Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii nr 2 „Kąt”;
Paneliści w wypowiedziach oraz w dyskusji podkreślali, iż wartościami w budowaniu relacji pomocy jest zaufanie, autentyczność, szacunek, życzliwość, szczerość, otwartość, przyzwoitość, wiarygodność oraz czytelność podejmowanych przez „pomagaczy” kroków, a także podmiotowe i suwerenne traktowanie klienta. Z kolei powinniśmy wystrzegać się oceniania, pouczania i wyręczania, ponieważ takie działania nie motywują do brania odpowiedzialności za rozwiązywanie swoich problemów, a wręcz rodzą w klientach bunt, opór pogłębiają apatię i bierność.

Katarzyna Matusiak