Możesz myśleć, możesz mówić...

Możesz mówić – proszę mów

Możesz mówić, ale nie za głośno

Możesz mówić, ale trzymaj się prosto

Możesz mówić, ale nie TAK

Możesz mówić, ale to co JA

Możesz mówić, gdy Ciebie poproszę

Możesz mówić, ale tak to nie znoszę

Możesz mówić, ale wiesz co

Możesz mówić, ale nie to

Możesz mówić, ale mów ładnie

Możesz mówić, uważaj na składnię

Możesz mówić, ale nie o tym

Możesz mówić, ale potem

Możesz mówić, ale nie w ten sposób

Możesz mówić, ale nie do tych osób

Możesz mówić, i tak nie słyszę

Możesz mówić, ale trochę ciszej

Możesz mówić, ale powoli

Możesz mówić, głowa mnie boli

Nie używaj takich słów

Nic nie mówisz?

Proszę mów!

Nie wiem, kto jest autorem tego wiersza, ale bardzo lubię do niego wracać. Pamiętam, że często był wykorzystywany podczas warsztatów wychowawczych organizowanych dla rodziców w Powiatowym Ośrodku Interwencji Kryzysowej. Jest przestrogą i odzwierciedleniem, jak czasami zdarza nam się słuchać najmłodszych i jednocześnie przewrotnym apelem o podmiotowe traktowanie dziecka. Czy oby na pewno tylko dziecka? 

Odpowiedzmy sobie szczerze, jak u nas dorosłych jest z tym słuchaniem siebie nawzajem? Ponoć słowa uczą, ale przykłady porywają, więc jakim jesteśmy przykładem dla naszych dzieci i młodzieży? Jak z przyjmowaniem tego, co rozmówca chce nam powiedzieć? Jak z akceptacją drugiego człowieka, jego sposobem myślenia, odczuwania? Jak z jego prawem do wyrażenia swojej opinii? I podstawowa sprawa, jak z szacunkiem dla drugiego człowieka?

Chyba niezbyt dobrze, skoro aż w konstytucji musiały pojawić się zapisy o prawie do szacunku, do własnych poglądów i ich wyrażania. A niektórzy i tak wolą żyć według tylko sobie znanej konstytucji, uchwalonej we własnej głowie i na własne potrzeby. Pewnie dlatego wciąż chodzi za mną piosenka posłyszana kiedyś w górach, wygrana i wyśpiewana przez Zakopower:

A kto nie z nami to przeciw nam...

Ubiję usiekę tego kto tu stał
I nie tupał razem ze mną wtedy kiedym grał
Ubiję usiekę kto nie tupnął raz
Kto nie tańczył razem z nami ten się będzie bał
Wystarczy że spojrzysz na nas źle
Wystarczy że spojrzysz na nas źle
Pożałujesz
Ból poczujesz

Brzmi znajomo? Dla mnie deja vu... Co do bólu, mam dużą odporność i przyjmuję go bez znieczulenia. I nie lubię tańczyć, jak zagrają. Chyba, że muzyka wpadnie mi w ucho i naturalnie porwie do tańca. Agresywnych dźwięków nie lubię, a jeszcze bardziej drażnią mnie fałszywe nuty.

Nie tak dawno mój wzrok zawiesił się na dniu szesnastym listopada, zapisanym Dniem Tolerancji. Tak, z tolerancją chyba u nas nie za bardzo... I nie mam tu na myśli szeroko pojętej tolerancji wobec mocno kontrowersyjnych obszarów, ale tolerancję w wydaniu najprostszym, najzwyklejszym, bo dotyczącą tego, że ktoś czuje jak czuje i myśli jak myśli, po swojemu. Ten brak akceptacji na wyrażanie swoich myśli i uczuć jest widoczny również w Internecie. Czasami mam wrażenie, że każdego dnia jest święto trolli i hejterów, pod hasłem Hej tera trolle... Proszę, na takie świętowanie przeznaczmy tylko jeden dzień, np. 29 lutego.

Dodatkowym świątecznym dniem proponuję podkreślić potrzebę uszanowania konstytucyjnych praw człowieka. Ustalmy zatem Dzień Swobodnego Wyrażania Opinii. Może to być Sochaczewski Dzień Swobodnego Wyrażania Opinii. A skoro jesteśmy na portalu, to może niech to będzie e-Sochaczewski Dzień Swobodnego Wyrażania Opinii. Tego dnia każdy, kto wyraziłby swoją opinię (oczywiście taką, która nie narusza godności innego człowieka), miałby dyspensę od złośliwych komentarzy, kąsania, deptania, wyśmiewania, wyszydzania, wyzywania, ośmieszania, pomawiania. A która to miałaby być kartka w kalendarzu? Zdecydujcie sami. Ja wybrałabym wszystkie :) I jeszcze coś... Ten znak ,,:)” to nie był uśmieszek ani buźka. Wybaczcie. Dzisiaj to był chichot demokracji.

Jak często zdarza Ci się swobodnie wyrażać swoje myśli i uczucia?

W jakich sytuacjach czujesz ograniczenia w wyrażaniu swoich poglądów?

Jak Ci z tym jest?

W jaki sposób Ty przyjmujesz opinie odmienne od Twoich?