O kolejach polowych na konferencji w Sochaczewie – podsumowanie

We wtorek, 5 listopada br., w Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie odbyła się konferencja-szkolenie pt. "Koleje polowe na ziemiach polskich w okresie I wojny światowej – funkcja, znaczenie i późniejsze wykorzystanie". Było to ostatnie z trzech spotkań zaplanowanych w ramach projektu koordynowanego przez naszą placówkę wspólnie ze swą jednostką nadrzędną, Stacją Muzeum w Warszawie, a jednocześnie merytoryczna finalizacja całego przedsięwzięcia, którego wcześniejsze odsłony miały miejsce 27 września w Piasecznie i 11 października w Nieporęcie.

Koleje polowe, czyli koleje wąskotorowe o uproszczonej konstrukcji, były budowane i wykorzystywane w latach I wojny światowej przez armie zaborcze walczące na ziemiach polskich, mając następnie duży wpływ na rozwój sieci kolei wąskotorowych w niepodległej Polsce. To niezwykle interesujące zagadnienie jest rzadko poruszane w opracowaniach naukowych i popularnonaukowych, a istniejące do dziś terenowe ślady dawnej infrastruktury kolejowej, mogące stanowić atrakcje turystyczne, pozostają najczęściej nieznane poza wąskim gronem specjalistów i miłośników kolejnictwa. Fakt ten legł u podstaw inicjatywy Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie, które jako największa tego typu instytucja w Polsce poprzez organizację konferencji-szkoleń pragnie pogłębić i spopularyzować wiedzę na ten temat.

W sali konferencyjnej Centrum Edukacyjno-Turystycznego zebranych powitali zastępca dyrektora Stacji Muzeum w Warszawie Walentyna Rakiel-Czarnecka, kierownik sochaczewskiej jednostki Grzegorz Kropiak oraz kierownik Działu Ekspozycji i Wystaw Czasowych Stacji Muzeum w Warszawie Sławomir Majcher. Licznie zgromadzeni słuchacze mogli zapoznać się z problematyką kolei polowych przedstawionych przez wielu znamienitych prelegentów. Swoje referaty o różnych aspektach funkcjonowania kolei polowych zaprezentowali badacze tejże problematyki z różnych stron Mazowsza i Polski. W pierwszej sesji wystąpili: Michał Fludziński ze Stacji Muzeum w Warszawie, który omówił rodzaje trakcji wykorzystywane na kolejach polowych w każdym z trzech państw zaborczych, następnie Michał Budnik z wielkopolskiej Fundacji "Poznańczycy" podjął kwestię  budowy i próby usystematyzowania kolei polowych na ziemiach polskich w latach I wojny światowej, a miłośnik kolejnictwa i współpracownik miesięcznika "Świat Kolei" Tomasz Jankowski przybliżył temat wojskowych kolei wąskotorowych w Polsce po 1945 r. Po krótkiej przerwie, w kolejnej części spotkania zebrani wysłuchali prelekcji dr. Ariela Ciechańskiego z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, który zagadnienie wojennych kolei polowych powiązał z rozwojem wybranych kolei cukrowniczych w Polsce w okresie II Rzeczypospolitej, Łukasza Popowskiego z Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie o kolejach polowych na ziemi sochaczewskiej oraz dr. Łukasza Tyburskiego z Kampinoskiego Parku Narodowego na temat wpływu kolei leśnej na Puszczę Kampinoską. Kameralną część wydarzenia zakończyła dyskusja.

Zwieńczeniem konferencji był poprowadzony przez Tomasza Karolaka z Muzeum Kolei Wąskotorowej spacer historyczny po skansenie placówki ze szczególnym uwzględnieniem wybranych przykładów wojskowego taboru kolejowego, a następnie przejazd uczestników pociągiem Retro na trasie Sochaczew Wąskotorowy – Sochaczew Chodaków – Sochaczew Wąskotorowy.

Serdecznie dziękujemy za udział w wydarzeniu wszystkim naszym gościom, tak prelegentom za ciekawe, wnikliwe i różnorodne przedstawienie tematu kolei polowych, jak również miłośnikom i pasjonatom kolejnictwa, w tym szczególnie młodzieży z Zespołu Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Ustawicznego w Sochaczewie i klas o profilu kolejowym z Zespołu Szkół w Teresinie. Jednocześnie informujemy, że już wkrótce do rąk zainteresowanych przekażemy wydawnictwo pokonferencyjne zawierające treść wystąpień wygłoszonych na każdym z trzech szkoleń w formie artykułów naukowych.

Monika Szymańska
Tomasz Karolak
…
Muzeum Kolei Wąskotorowej
w Sochaczewie

Fot. Marta Przygoda-Stelmach


Zadanie "Konferencje-szkolenia pn. »Koleje polowe na ziemiach polskich w okresie I wojny światowej – funkcja, znaczenie i późniejsze wykorzystanie«" zostało dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego w ramach programu "E.4.1. Kultura promuje partnerstwa".


Więcej:
O kolejach polowych na konferencji w Piasecznie
O kolejach polowych na konferencji w Nieporęcie