Pamiętamy o bohaterach Bydgoskiego Batalionu Obrony Narodowej

Ledwie zakończyły się dwudniowe obchody 73 rocznicy wybuchu II wojny światowej i bohaterskiej obrony Sochaczewa przed niemieckim najeźdźcą, a już w ten weekend kolejne uroczystości rocznicowe. W sobotę, 22 września, cała społeczność miasta odda hołd 50 zamordowanym żołnierzom Bydgoskiego Batalionu Obrony Narodowej.

W polowej mszy świętej wezmą udział m.in. delegacja władz miasta, kombatanci, rodziny poległych żołnierzy, goście z Bydgoszczy reprezentujący tamtejszy ratusz oraz Miejski Komitet Ochrony Pamięci, Walk i Męczeństwa, młodzież z sochaczewskich szkół, żołnierze z jednostki wojskowej w Bielicach.

PROGRAM OBCHODÓW:

22 września, godz. 13.00, Pomnik Pamięci w Boryszewie, ul. Sobieskiego 10

Uroczysta msza święta w intencji męczeńskiej śmierci 50 żołnierzy Wojska Polskiego z Bydgoskiego Batalionu Obrony Narodowej, uświetniona występem Chóru Nauczycielskiego VIVACE. Mszę odprawi ks. dr Janusz Włodarczyk proboszcz parafii p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Kozłowie Biskupim.

Złożenie kwiatów pod Pomnikiem Poległych.

Zapraszamy wszystkich mieszkańców Sochaczewa 22 września, o godzinie 13.00, do udziału we mszy i uroczystym złożeniu kwiatów na mogiłach bohaterów.

Bydgoski Batalion Obrony Narodowej, wchodzący w skład Chełmińskiej Brygady Obrony Narodowej, przydzielono w lipcu roku 1939 do 15 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej stacjonującej w Bydgoszczy. Dywizja wchodziła w skład Armii Pomorze, której dowództwo mieściło się w Toruniu. Żołnierze batalionu, jako jeńcy wojenni przebywali w dniach 20-21 września 1939 roku na terenie stadionu w Żyrardowie. 21 września wszystkim żołnierzom batalionu kazano wystąpić z tłumu 30 tys. zatrzymanych, obiecując im powrót do domu. Wystąpiło około 200 żołnierzy, których skierowano do Sochaczewa, a następnie Boryszewa. Tu spośród wziętych do niewoli żołnierzy batalionu wytypowano 50, w tym całą kadrę oficerską, po czym postawiono ich przed sądem polowym pod zarzutami złamania konwencji genewskiej poprzez "udział w masakrze ludności niemieckiej w Bydgoszczy". 22 września 1939 wszyscy roku zostali skazani na śmierć i tego samego dnia, o godz. 19.00, rozstrzelani w pobliskiej cegielni. W listopadzie 1940 roku przeprowadzono dzięki staraniom PCK ekshumację ofiar masakry. Udało się wówczas zidentyfikować 20 ciał. Wszystkie przeniesiono następnie na cmentarz w Kozłowie Biskupim, gdzie pochowano je w zbiorowej mogile. W 1981 odsłonięto na grobie zamordowanych pomnik oraz tablicę z zapisanymi nazwiskami wszystkich 50 ofiar zbrodni.

Na podstawie: Rajmund Kuczma, W obronie Ojczyzny. Bydgoski Batalion Obrony Narodowej 1939, Bydgoszcz 2000