Podejrzewasz, że krzywdzone jest dziecko? Reaguj!!

Przemoc wobec dzieci to stosowanie kar cielesnych, zadawanie cierpień psychicznych i inne formy poniżania dziecka. Sprawcami przemocy wobec dzieci często są bliskie mu osoby, także rodzice. Przemoc wobec dzieci nie jest powiązana ze statusem społecznym czy materialnym rodziny, może zdarzyć się w każdym środowisku.



Jak rozpoznawać objawy przemocy?
To czy potrafimy rozpoznać symptomy przemocy wobec dzieci często może zadecydować o dalszym losie czyjegoś życia. Jednak należy pamiętać, że występowanie pojedynczego objawu, nie jest jednoznaczne z tym, że dziecko cierpi. Jeśli jednak sytuacje powtarzają się, kilka objawów u dziecka występuje jednocześnie, istnieje zagrożenie, że mamy do czynienia z przemocą wobec niego. Często szalę podejrzeń przelewają niepokojące zachowania rodziców lub opiekunów.


Przemoc fizyczna to celowe uszkodzenia ciała, zadawanie bólu, lub groźba uszkodzenia a nawet w skrajnych przypadkach, groźba pozbawienia życia. Skutkami przemocy fizycznej mogą być złamania, siniaki, rany cięte poparzenia, obrażenia wewnętrzne.

Na co należy zwrócić uwagę?

Dziecko:

• Ma widoczne obrażenia ciała, których nie potrafi wiarygodnie i jednoznacznie wyjaśnić
• Ukazuje strach przed rodzicem lub opiekunem
• Okazuje lęk przed osobami dorosłymi

Rodzic/opiekun:

• Podaje nieprzekonujące lub sprzeczne wyjaśnienia dotyczące obrażeń dziecka, bądź odmawia wyjaśnień
• Wyraża się w sposób negatywny i wulgarny o dziecku
• Nadużywa alkoholu lub narkotyków
• Używa gróźb stosowania przemocy na dziecku


Zaniedbywanie to niezaspokajanie elementarnych potrzeb materialnych i emocjonalnych dziecka przez rodzica bądź opiekuna. Nie zapewnianie mu ciepłego posiłku w ciągu dnia, czystych ubrań, opieki medycznej i bezpieczeństwa.

Na co należy zwrócić uwagę?

Dziecko:

• Często opuszcza dni w szkole
• Kradnie jedzenie bądź żebrze u kolegów
• Często jest brudne lub nieprzyjemnie pachnie
• Nadużywa alkoholu lub zażywa narkotyki
• Łamie prawo poprzez akty wandalizmu lub kradzieże

Rodzic/opiekun:

• nie interesuje się tym, co robi dziecko
• nadużywa alkoholu lub narkotyków
• jest pogrążony w depresji


Przemoc emocjonalna to częste poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie dziecka, wymagania którym dziecko nie potrafi sprostać oraz brak odpowiedniego wsparcia i okazywania uczuć.

Na co należy zwrócić uwagę:

Dziecko:

• jest opóźnione w rozwoju fizycznym bądź emocjonalnym
• samo okalecza się
• ma problemy z trzymaniem moczu
• wykazuje zaburzenia jedzenia
• zachowuje się nieadekwatnie do wieku

Rodzic/opiekun:

• faworyzuje niektóre rodzeństwo
• stale obwinia i strofuje dziecko
• nie interesuje się problemami dziecka
• ma wygórowane wymagania wobec dziecka
• nadużywa alkoholu lub narkotyków


Przemoc seksualna to angażowanie dziecka w aktywność seksualną przez osobę dorosłą. Może to mieć postać wykorzystywania poprzez kontakt fizyczny, zmuszania do oglądania treści pornograficznych, ekshibicjonizm lub podglądanie.

Na co należy zwrócić uwagę:

Dziecko:

• przejawia dziwne bądź niezwykłe dla swojego wieku zachowania seksualne (np. dużo mówi o seksie, obnaża się)
• jest infantylne, ma trudności w relacjach z rówieśnikami
• boi się przebierania w obecności innych przed lekcją wf-u
• nadużywa alkoholu lub narkotyków
• doświadcza bólów intymnych części ciała
• jest w ciąży lub jest chore wenerycznie
• ucieka z domu
• ma nieuzasadnione nagłe przypływy gotówki lub prezentów
• pogorszyło się w nauce

Rodzic/opiekun:

• przekracza dopuszczalne granice w kontakcie fizycznym z dzieckiem
• nadużywa alkoholu i narkotyków
• nie utrzymuje relacji z osobami spoza domu
• ogranicza dziecku kontakty z rówieśnikami, przejawia nadopiekuńczość

Wymienione symptomy zachowania opiekuna mogą wzbudzać podejrzenia, jeśli towarzyszą objawom u dziecka.


Wszystkie sposoby stosowania przemocy są krzywdzące dla dziecka. Jednak należy pamiętać, iż często przemoc psychiczna jest znacznie cięższa w skutkach i trudniejsza do przetrwania niż fizyczna.


Jak reagować?

• Naucz się zwracać uwagę na objawy przemocy wobec dzieci
• Jeśli masz jakieś wątpliwości, porozmawiaj z kimś na temat sytuacji, która wzbudza w Tobie podejrzenia
• Powiadom o swoich podejrzeniach placówkę szkolną, do której uczęszcza poszkodowane dziecko – opowiedz o swoich podejrzeniach wychowawcy szkolnemu.
• Możesz wysłać anonimowe pismo do sądu rodzinnego z opisem sytuacji zawierającym dane krzywdzonego dziecka i jego rodziny, by sąd mógł podjąć interwencję.
• Możesz powiadomić policję lub prokuraturę
• Możesz również powiadomić nasz Ośrodek

Twoja reakcja jest bardzo ważna. Pamiętaj, że być może jesteś jedyną osobą, która spostrzegła problem. Nie zwlekaj z interwencją!

Zachęcamy do zapoznania się z Fundacją Dzieci Niczyje i jej programem "Dobry Rodzic - Dobry Start"

Aby to zrobić, kliknij tutaj






Zredagował Nikodem Żak na podstawie informacji programu Fundacji Dzieci Niczyje „DOBRY RODZIC – DOBRY START”.