Wielkanocne tradycje i obyczaje

Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto uznawane przez Chrześcijan. Upamiętnia ono Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Jest to święto ruchome, obchodzone w pierwszą niedzielę po pierwszej pełni księżyca przypadającej po 21 marca. Z Wielkanocą wiąże się wiele tradycji i zwyczajów, które przestrzegamy i celebrujemy. Dzięki nim święta stają się radośniejsze, przygotowania niekiedy angażują całą rodzinę tworząc tym samym wyjątkową atmosferę. Jednak wielu z nas nie zna symboliki poszczególnych obyczajów, zatem dlaczego się do nich stosujemy?

Wiosenne porządki
Tradycyjnie przygotowania do Wielkiej Nocy zaczynamy od słynnych wiosennych porządków. Mycie okien, trzepanie dywanów, dokładne ścieranie kurzu - te na pozór proste czynności w okresie przedświątecznym mają swój symboliczny wymiar. Brud, którego się pozbywamy, przy okazji wymiata zło, choroby i pozostałości po zimie.

Niedziela Palmowa
A gdy nasze domy są już przygotowane, na tydzień przed Zmartwychwstaniem Jezusa obchodzimy Niedzielę Palmową. Wszyscy wiemy, że wiąże się ona z poświęceniem palemek. Te natomiast symbolizują nieśmiertelność duszy. Święcenie, przystrojonych i kolorowych gałązek ma chronić domowników przed nieszczęściem. Dawniej zaś palemkami lekko bito domowników by zapewnić im szczęście, a także połykano jedną z poświęconych bazi, co miało wróżyć zdrowie i bogactwo.

Topienie Judasza
Kolejnym dniem związanym z obrzędami była Wielka Środa, niegdyś tego dnia miało miejsce topienie Judasza. Aby sprawiedliwości stało się zadość, młodzież robiła ze słomy i siana kukłę, którą przywiązywano do łańcucha bądź sznura i wleczono po okolicy, by na koniec utopić ją w stawie i ukarać w ten sposób zdrajcę.

Pogrzeb żuru i wieszanie śledzia
Równie nieznanymi nam teraz obyczajami, które już dawno odeszły w niepamięć, były pogrzeb żuru i wieszanie śledzia. Żur, z racji tego, że był potrawą spożywaną przez cały post, w dwa ostatnie dni przed Niedzielą był wylewany litrami na ziemię. Podobnie postępowano ze śledziem-ważnym symbolem postu. Przybijano go do drzewa, aby ukarać rybę za to, że przez ostatnie 40 dni zajmowała w jadłospisie miejsce mięsa. Ostatnie trzy obyczaje są już niepraktykowane, ale istniały w polskiej tradycji przez lata.

Wielkanocne koszyczki
Z pewnością jednak wszyscy przygotowują koszyczki wielkanocne, które święcimy w Wielką Sobotę. Nie może w nim zabraknąć baranka -symbolu Zmartwychwstania, wędlin -symbolu kończącego się postu, jajka – symbolu narodzenia, choć te ostatnio najczęściej wkładamy do koszyka w postaci pisanek.

Malowanie jajek
Pisanki to odpowiednik Bożonarodzeniowej choinki, malowane, ozdabiane, wyklejane czy wyskrobywane przynoszą frajdę całej rodzinie, szczególnie jej najmłodszym członkom. Symbolizują one rodzącą się do życia przyrodę i nadzieję na zmartwychwstanie.


Świąteczne śniadanie
Wielka Niedziela jest rozpoczynana od śniadania wielkanocnego i podzielenia się poświęconym jajkiem. Pełni ono, podobnie jak opłatek w święta Bożego Narodzenia, rolę podarunku, którego intencją jest życzenie pomnażania sił witalnych. Po świątecznej mszy rodzina może zasiąść do stołu, na którym nie może zabraknąć babki wielkanocnej i mazurka-symboli umiejętności i doskonałości.

Śmigus Dyngus
Dodatkowym dniem świątecznym, w którym przysługuje nam wolne od pracy jest Lany Poniedziałek inaczej Śmigus Dyngus. Ta staropolska tradycja jest niczym innym niż zabawą, polegającą na wzajemnym oblewaniu się wodą. Niegdyś wierzono, że panny oblane tego dnia będą miały większe szanse na zamążpójście. Niestety poniedziałek to już ostatni dzień świąteczny, a po nim powrót do codziennych obowiązków.

niko