Zdrowe wakacje : upały

W ostatnim czasie z powodu ciągłych wysokich temperatur możemy poczuć się jak w Grecji lub Hiszpanii.
Na upały szczególnie wrażliwe są dzieci, którym bardziej niż innym grozi odwodnienie oraz ludzie starsi, z uwagi na mniej wydolny układ krążenia.
Taka pogoda ma równie niekorzystny wpływ na:
– osoby otyłe, ze względu na złe przewodzenie ciepła przez tkankę tłuszczową i niekorzystny stosunek powierzchni ciała do jego objętości
– chorych na serce
– niskociśnieniowców – krew jest kierowana ku powierzchni ciała i nie starcza tlenu dla strategicznych narządów: serca i mózgu
– cukrzyków, ponieważ cukier wiążąc wodę utrudnia pocenie się
– osoby z nadczynnością tarczycy – mają one szybszy metabolizm, co sprawia, że ich organizm produkuje więcej ciepła
– osoby zażywające leki: niektóre uspokajające, nasenne, przeciwhistaminowe, przeciwdepresyjne oraz na chorobę Parkinsona.

JAK PRZETRWAĆ W UPAŁ?
W upalne dni bardzo często dochodzi do omdleń. Dzieje się tak, ponieważ pod wpływem wysokiej temperatury powietrza rozszerzają się naczynia krwionośne i w konsekwencji spada ciśnienie. Również osoby z nadciśnieniem muszą uważać, gdyż brane przez nie leki mogą w takie dni okazać się zbyt mocne. Gwałtowne zmiany temperatur mogą powodować również gorączkę, duszności i przeziębienia, a także ogólny spadek odporności, co sprzyja infekcjom.
Aby zredukować niekorzystny wpływ upalnej pogody dobrze jest:
1. unikać wysiłku fizycznego, w wyniku którego wzrasta temperatura ciała,
2. dużo pić, najlepiej niegazowaną wodę mineralną, sok pomidorowy, kefir oraz płyny izotoniczne dla sportowców. Niekorzystnie wpływa cukier zawarty w słodkich napojach, który skutecznie wiąże wodę, natomiast piwo, a także herbata działają moczopędnie i tym samym powodują odwodnienie
3. nosić lekkie i przewiewne ubrania, które umożliwiają wypromieniowanie większej ilości ciepła
4. w miarę możliwości chodzić boso
5. nie unikać przeciągów, ale pod warunkiem, że temperatura powietrza jest niższa niż temperatura naszego ciała
6. brać orzeźwiające kąpiele, nosić chustki lub opaski nasączone zimną wodą.

Osoby starsze i chore powinny wychodzić na powietrze w upalne dni tylko wówczas, gdy jest to konieczne. Warto też chronić głowę przed wpływem promieni słonecznych – szczególnie dotyczy to dzieci i osób łysych.

UDAR SŁONECZNY
Bardzo często konsekwencją upałów jest porażenie słoneczne, czyli udar słoneczny, do którego dochodzi w wyniku wystawienia na działanie promieni słonecznych odkrytej głowy i karku. Ważne, aby dzieci, które przecież mają cienkie kości czaszki oraz osoby łyse zawsze przebywając na słońcu miały nakrytą głowę. Charakterystyczne objawy porażenia słonecznego to:
– gorąca i czerwona twarz
– zimna i blada skóra na ciele
– niepokój
– zaburzenia orientacji
– wymioty
– sztywność karku
– omdlenia.
U małych dzieci udar słoneczny rozpoznaje się, gdy wystąpi u nich wysoka gorączka po dłuższym pobycie na słońcu.
Jeżeli podejrzewamy u kogoś porażenie słoneczne, wówczas powinniśmy przenieść chorego w chłodne, zacienione miejsce. Jeżeli osoba jest przytomna, trzeba posadzić ją pod kątem 30 stopni z uniesioną głową, natomiast jeśli jest nieprzytomna - ułożyć w pozycji bocznej ustalonej. Choremu należy robić zimne okłady, wachlować, na bieżąco kontrolować oddychanie i akcję serca.
Jeżeli mamy do czynienia z osobą nieprzytomną lub gorączkującą, trzeba bezzwłocznie skorzystać z pomocy lekarskiej.

Opracowanie: Wydział Zdrowia i Polityki Społecznej
Starostwa Powiatowego w Sochaczewie