Żeby nam hip-hop nie pożarł świata…

- Przez ostatnie 20 lat słyszę jedynie hip-hop. W każdym teledysku złote łańcuchy, wypasione samochody, nagie panienki przy basenie. Kolesie śpiewają tylko o tym, jacy to oni są fantastyczni. To jest kretyńskie – mówi Jack White, współzałożyciel legendarnej grupy THE WHITE STRIPES. Legendarnej – zapyta ktoś? Ależ tak. We współczesnym świecie legendą zostaje się niemal tak szybko, jak z jednego z jednego do drugiego końca świata biegnie wiadomość e-mail. W końcu zjawisko musiało to objąć także rock’n’rolla. I choć przez chwilę wywołało kryzys – w zglobalizowanym społeczeństwie każdy mógł chwycić za gitarę i nagrać płytę - to już pod koniec XX wieku zaczęła się „nowa gitarowa rewolucja”. Oczywiście to tylko nazwa, ale jednak coś nam mówi o grupach pokroju THE VON BONDIES, COPPER TEMPLE CLAUSE, BLACK REBEL MOTORCYCLE CLUB. W tym miejscu trzeba podkreślić, że żadna z nich nie stała się nurtu grupą przewodnią – taką jaką dla grunge’u lat dziewięćdziesiątych była NIRVANA. Miejsce to było zarezerwowane dla Jacka i Meg White czyli THE WHITE STRIPES. Właśnie tutaj, na gruncie muzyki sprawdziło się twierdzenie, że rewolucji muszą dokonać ci, którzy potrafią się odwołać do jakiejś jeszcze dawniejszej tradycji. HOWLIN’ WOLF, MUDDY WATERS, CREAM, LED ZEPPELIN? Ależ tak! Jednak tym najważniejszym był dla Jacka White’a ROBERT JOHNSON. Ten, o którym mówiono, że na rozstajach dróg zaprzedał duszę diabłu, aby osiągnąć gitarowe mistrzostwo i być Primus Inter Pares pośród muzyków Delty Mississippi. W pierwszą część tej opowieści można wierzyć lub nie, druga okazała się prawdą. Do muzyki Roberta Johnsona odnosili się LED ZEPPELIN, CREAM, JIMI HENDRIX, THE ROLLING STONES, a przede wszystkim ERIC CLAPTON. Na swój sposób nie zapomnieli o muzyku z Delty RED HOT CHILI PEPPERS. Jack i Meg White przewodząc „nowej gitarowej rewolucji” robią to po swojemu, przede wszystkim przywracając prostotę, jaką dał nam blues, dziką i tajemniczą siłę, jaką pozostawił JOHNSON.
Programowo unikając ideologii tworzą muzyczną i kulturową doktrynę, jakiej nie było od czasu NIRVANY, PERAL JAM, SOUNDGARDEN, ALICE IN CHAINS. Można zadać sobie pytanie: o cóż chodzi tej tajemniczej parze? Odpowiedź ma charakter filozoficzny. THE WHITE STRIPES przywracają nam prawdę. Najpierw estetyczną i epistemologiczną, na końcu wreszcie etyczną.
Cóż otrzymują wrażliwcy, którzy od czasu do czasu włączają telewizyjne stacje muzyczne? Hip-hop, pseudorockowe gwiazdeczki i tony afrowycia. I nie ma tu niczego z rasizmu. Prawdziwy czarni muzycy dla White’a „żyli w zapadłych dziurach, gdzieś na Południu”. Mówi, że to „czarna kultura dała mnóstwo fantastycznej muzyki: blues, rock’n’roll, rythm’n’blues, soul, gospel, jazz”.
Jack i Meg grają tylko we dwójkę. W estetycznym minimalizmie posuwają się jeszcze dalej niż czyniły to legendarne tria CREAM i THE JIMI HENDRIX EXPERIENCE. Po rewelacyjnym albumie „Elephant” przychodzą z zupełnie świeżym „Get Behind Me Satan”. Świadomie czy nie, tytuł krążka nawiązuje znowuż do ROBERTA JOHNSONA, który obsesyjnie zmagał się w swoich bluesach z Szatanem.
Po płytach, które już stały się kultowymi stwierdzenie: „Krocz za mną, Szatanie”, nie jest bezzasadne. Państwo White już rzucili wyzwanie popkulturze. Już choćby tylko tym, że byli kochankami pod szyldem rodzeństwa. Dzisiaj mówią: „Szatanie, krocz za mną”. Jaki to jest Szatan? Ten, który dążąc do zła, dobro czyni? Czy ten, który się w takie subtelności nie bawi? A może ten, który ma stanąć na drodze miażdżącemu pochodowi tak zwanej kultury masowej? To zajmująca i słodka dialektyka. Prawdziwie odkryć można ją tylko wtedy, kiedy dobrze się w sztukę oferowaną przez duet zagłębimy. Zapraszamy do robienia tego z Kulturalnym Programem Muzycznym.
I to jest nasz dzisiejszy gwóźdź programu: THE WHITE STRIPES – „Get Behind Me Satan”
Prócz tego na pewno: NEW MODEL ARMY, JOHN MAYALL, TIAMAT, JOE HENRY, QUEEN, PAUL SIMON, MIECZYSŁAW FOGG, SONIC YOUTH, i po raz kolejny najnowsze albumy KAZIKA i QUEEN OF THE STONE AGE.
Po co to wszystko gramy? Chyba dlatego, że podobnie jak Jack White mamy obawy, że hip-hop schrupie nam świat.
Kulturalny Program Muzyczny – w każdą środę, po 21-ej.

Andrzej Gąsiorowski
Michał Krysiak

famakpm@wp.pl