Cmentarz na skarpie ze śmieci

Opinia Państwowego Instytutu Geologicznego jest jednoznaczna: osuwisko skarpy, na której mieści się cmentarz parafialny przy Traugutta, tylko w części spowodowały silne opady deszczu. Drugim winowajcą są śmieci, ze sztucznego usypania których powiększono skarpę. A trzecim człowiek, który dopuścił raz, do wysypiska na skarpie, a dwa do pochówku zmarłych na niestabilnym podłożu, obciążając wzgórze. Sytuacja uderza dziś w największym stopniu w rodziny, które zmuszone są przenosić zwłoki swoich bliskich na inne nekropolie w mieście.

W najbardziej optymistycznej wersji tylko z powodu ludzkiej lekkomyślności na skarpie ze śmieci przeprowadzano kolejne pochówki i montowano ciężkie, marmurowe nagrobki. Za samym aktem wieloletniego wyrzucania odpadów i gruzu na skarpę stoi co najmniej zaniedbanie. Osuwisko, które powstało na cmentarnej skarpie po ulewie 4 czerwca, powinno zmusić decydentów nie tylko naprawienia zniszczeń, ale i podjęcia takich działań, które nie dopuszczą do podobnych zdarzeń w przyszłości.

Taki jest wydźwięk opinii, jaką 13 czerwca br. wydał Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy z dr Dariuszem Grabowskim, Jackiem Rubinkiewiczem i Krzysztofem Korwackim na czele. Niestety, zgodnie z tym dokumentem, skarpa w poruszonym osuwiskiem rejonie narażona jest na kolejne osunięcia, które mogą nastąpić w ciągu najbliższych miesięcy. Jak czytamy w opinii: „osuwisko uaktywnione w czerwcu 2013 roku jest w stanie permanentnego rozwoju, na co wskazuje system licznych szczelin i uskoków”.

Stwarza to realne zagrożenie dla dziesiątków grobów, stąd PIG zaleca przenoszenie kolejnych ciał i nagrobków – zgodnie z wynikami monitoringu geodezyjnego. Przypomnijmy, pierwsze ekshumacje zwłok z kilkunastu uszkodzonych: spękanych i zapadniętych grobów rozpoczęły się już kilka dni po powstaniu osuwiska. Jak zapewniły władze miasta, za żadne z nich rodziny nie muszą płacić.

Przenoszenie ciał i nagrobków to jedne z podstawowych, doraźnie zabezpieczających działań, jakie doradza Instytut, poza nieustannych monitoringiem, początkowo codziennie, potem dwa razy w tygodniu (przez ok. 3 miesiące). Celem jest nie tylko uratowanie nagrobków przed osunięciem w dół zbocza, ale i odciążenie górnej, pozostające w fazie rozwoju, części osuwiska.

Według geologów, po doraźnych należy przejść do działań zmierzających do kompleksowego zabezpieczenia osuwiska. To między innymi sporządzenie projektu prac geologicznych i zabezpieczenia osuwiska, a następnie jego wykonanie.

Ale żadne działania nie będą skuteczne, jeśli w przyszłości parafia nie będzie przestrzegać elementarnych zasad – i tu PIG wymienia trzy zalecenia: pozostawienie pasa o szerokości minimum 5 m od górnej skarpy osuwiska bez żadnej zabudowy, wykonanie właściwego systemu odwodnienia skarpy osuwiska i obszaru przyległego oraz wprowadzenie i przestrzeganie zakazu wyrzucania śmieci i gruzu na zbocze doliny Bzury!

No właśnie, rozmiar śmieciowego zanieczyszczenia skarpy jest tak wielki, że dziś nie sposób jednoznacznie wyznaczyć granicę pomiędzy naturalnym zboczem a sztucznym nasypem.

m.

foto: Małgorzata Kazur