Czy znasz historię miasta? - pytamy o Sochaczew

Pytaliśmy o pozytywne i negatywne strony miasta, o ulubione miejsca w Sochaczewie oraz o to, czego miastu brakuje. Tym razem postanowiliśmy sprawdzić wiedzę sochaczewian na temat historii naszego miasta. Skąd pochodzi nazwa miasta? W którym wieku Sochaczew dostał prawa miejskie? Ile mieszkańców liczy?

Większość osób miała problem z odpowiedziami. Często słyszałam, że jest to nieistotne, że ludzie mają tyle spraw na głowie, są zabiegani. Młodzież ucząca się często historię uważa za przedmiot zbędny, matematyka uczy liczyć, język polski pisać i mówić, dzięki biologii poznajemy budowę człowieka. A co daje historia? „Tylko daty. Było - minęło, po co do tego wracać”.
Dzięki historii wiemy, kim jesteśmy, potrafimy pewne rzeczy zrozumieć, uczymy się analizować. Dawne czasy pokazują jak należy postępować, a jak nie, nie chcemy powtarzać błędów naszych przodków. Przeszłość kształtuje dziś. Na ten temat rozmawiałam z Izabelą Nalej, od wielu lat uczącą historii w ZSCKP:
- Czy historia jest przedmiotem potrzebnym?
- W każdej sytuacji chcemy, żeby nas postrzegano oddzielnie, jako Polaków. Jeśli powiemy, że historia jest niepotrzebna, to znaczy, że grupy narodowościowe i etniczne są również niepotrzebne. Historia jest potrzebna żebyśmy sobie powiedzieli, kim jesteśmy, jest jednym z czynników narodowotwórczych, to jest nasza wspólna przeszłość.
Czy lekcje historii w szkołach ponadgimnazjalnych poświęcane są Sochaczewowi? Na pytanie nauczycielki historii i języka polskiego odpowiadają, że program jest zbyt napięty, aczkolwiek organizowane są w szkołach konkursy wiedzy o mieście i lekcje w Muzeum Ziemi Sochczewskiej, poświęcone obronie Sochaczewa we wrześniu 1939r. Historia regionu i miasta uczona jest szerzej dużo wcześniej, w szkołach podstawowych i gimnazjach.
Wracając do ankiety. Pytanie, które przyniosło najwięcej trudności, to to dotyczące nazwy. Niestety wiedzieli tylko nieliczni, że nazwa Sochaczew pochodzi od gwarowego wyrazu „sochacze” - czyli resztki gałęzi sterczących z drzewa. Na tych suchych gałęziach podczas targu wieszano wędzone mięso. Wiele osób uważa, że od starego drewnianego urządzenia rolniczego - sochy” lub od nazwiska średniowiecznych właścicieli.
Sochaczew był to jeden z najstarszych grodów Mazowsza, który od 1221 roku był siedzibą kasztelana. 1368 roku znany jest pierwszy dokument potwierdzający jego prawa miejskie. Sochaczewianie zapytani o wiek nadania praw miejskich odpowiadali różnie, od X po XVIII wiek. „Wiadoma rzecz, Sochaczew prawa miejskie otrzymał wcześniej niż nasza stolica”- napisał ankietowany. Poprawnie na pytania odpowiadali rodowici mieszkańcy, często poprzez skojarzenia: „Nazwa ulicy al. 600-lecia nadana została w XX wieku, wystarczy prosty rachunek i wiem od którego wieku Sochaczew jest miastem”.
Najmniej problemów sprawiło pytanie dotyczące liczby mieszkańców. Dane statystyczne mówią, że liczba ludności w mieście wynosi 38 900 tys. i w tym przypadku nie było aż tak wielu pomyłek.
Powinniśmy uczyć się historii nie tylko naszego narodu, ale także regionu i miasta, budzi się wówczas lokalny patriotyzm, mieszkańcy łączą się, powstaje między nimi więź, losy miasta nie są obojętne. Na temat historii naszego miasta wiemy bardzo mało. Jedną z przyczyn jest skromna baza źródłowa i brak dobrej monografii.

Ewa G.