Kolejne trzy "Dęby Katyńskie"

17 września, w 71 rocznicę sowieckiej napaści na Polskę, w Sochaczewie uroczyście oddano hołd wszystkim ofiarom II wojny światowej, a przy Pomniku Pamięci w Trojanowie posadzono dęby katyńskie przypominające o trzech policjantach zamordowanych w Twerze. To kontynuacja ogólnopolskiej akcji „KATYŃ...ocalić od zapomnienia”.

Główne uroczystości odbyły się w kościele NNMP w Trojanowie, gdzie o godz. 17.00 odprawiono mszę świętą. Ks. dziekan Józef Staszewski podkreślił w homilii, że władze Związku Radzieckiego zaplanowały likwidację narodu polskiego, a zaczęły od inteligencji: profesorów, nauczycieli, oficerów, policjantów, inżynierów. Sowieci kierowali się własną „religią”, odrzucili Boga, a bez Niego nie uda się zbudować niczego trwałego.

Po mszy delegacje przeszły pod Pomnik Pamięci przed kościołem, w którym znajdują się urny z ziemią pobraną z cmentarzy w Miednoje, Arnhem, Katyniu, Monte Cassino oraz Newark.
Prowadzący uroczystość harcmistrz Julian Tasiecki przypomniał, że po agresji na Polskę w ręce sowieckie wpadło, łącznie z ludźmi aresztowanymi zimą 1939-1940 r., około 250 tys. kombatantów polskich, w tym ponad 8 tys. oficerów, kilka tysięcy podoficerów i funkcjonariuszy Korpusu Ochrony Pogranicza i Policji Państwowej.
- Umieszczono ich w trzech wydzielonych obozach: w Kozielsku koło Briańska, w Starobielsku nad rzeką Ajdar na Ukrainie oraz na wyspie Iłowaja koło Ostaszkowa. Wiosną 1940 r. rozpoczęło się wywożenie jeńców z trzech wielkich obozów: 3 kwietnia 1940 roku odszedł w "nieznane" pierwszy transport z Kozielska, 4 kwietnia - z Ostaszkowa, 5 kwietnia - ze Starobielska. Wywożeni oficerowie byli przekonani, że władze sowieckie zdecydowały się przekazać ich do obozów jenieckich w Niemczech. Spośród około 15 tysięcy ludzi – 14,5 tysięcy przepadło wówczas bez śladu. Parę lat później odnaleziono zbiorowe mogiły, w których spoczywały ciała polskich jeńców zamordowanych zbrodniczym strzałem w tył głowy. Z obozu w Kozielsku 4410 jeńców pochowano w lesie Katyńskim, 6314 jeńców z Ostaszkowa zamordowano w Twerze i pochowano w Miednoje, 3739 jeńców ze Starobielska zamordowano w Charkowie i pochowano na przedmieściach Charkowa, 3435 zamordowanych w Kijowie pochowano prawdopodobnie w Bykowni i 3870 jeńców zamordowanych w Mińsku pochowano w Kuropatach. Oficerów polskich wymordowano na rozkaz Stalina. Zdecydowana większość polskich jeńców nie była skłonna do współpracy z organami sowieckimi i dlatego, jako ludzie o wysokim poczuciu godności i niezależności, musieli zginąć – podkreślił.

J. Tasiecki odczytał nazwiska trzech kolejnych ofiar stalinowskiej zbrodni, które urodziły się w Sochaczewie. Na „liście katyńskiej” odnaleziono:
● nadkomisarza Policji Państwowej Józefa Ekierta syna Ludwika, ur. 15.03.1885r. w Chodakowie, zamordowanego strzałem w tył głowy w Twerze w roku 1940 przez NKWD;
● aspiranta Policji Państwowej Czesława Jana Farjaszewskiego, syna Walentego, ur. 1891r. w Sochaczewie, zamordowanego strzałem w tył głowy w Twerze w 1940 roku przez NKWD;
● aspiranta Policji Państwowej Edwarda Kosiewicza, syna Leopolda, ur. 08.10.1883r. w Sochaczewie, zamordowanego strzałem w tył głowy w Twerze w 1940 roku. przez NKWD.

Chwilę później, przy każdym z trzech dębów, umieszczono garść ziemi pobraną z cmentarza w Katyniu. Przywieźli ją przedstawiciele Stowarzyszenia Motocyklistów Sochaczewa, którzy dwa dni wcześniej odebrali ją na Ukrainie od uczestników X Międzynarodowego Motocyklowego Rajdu Katyńskiego.

O posadzenie „Dębu Pamięci” nadkomisarza Policji Państwowej Józefa Ekierta poproszono:
› Proboszcza Parafii w Trojanowie ks. Kazimierza Wojtczaka,
› Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej Konrada Rytla,
› Burmistrza Sochaczewa Bogumiła Czubackiego,
› Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji młodszego inspektora Marka Wójcika,

O posadzenie „Dębu Pamięci” aspiranta Policji Państwowej Czesława Jana Fariaszewskiego poproszono:
› Kapelana Diecezjalnego Policji Ks. Piotra Żądło,
› Przewodniczącego Powiatowego Zarządu Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej Jerzego Żelichowskiego,
› Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji podinspektora Grzegorza Radzikowskiego,
› Dyrektora Gimnazjum Nr 2 Teresę Zawiszę – Chlebowską,

O posadzenie „Dębu Pamięci” aspiranta policji państwowej Edwarda Kosiewicza poproszono:
› Ks. Prałata Antoniego Jaszczołta, byłego Proboszcza Parafii, pomysłodawcę i inicjatora Pomnika-Ściany Pamięci przed Kościołem w Trojanowie,
› Przewodniczący Rady Powiatu Andrzeja Grabarka,
› Dowódcę Jednostki Wojskowej w Bielicach płk. Mirosława Grzybowskiego,
› Komendanta Hufca ZHP dh. hm. Krzysztofa Wasilewskiego,

Głos zabrali zaproszeni goście, w tym Konrad Rytel, Prezes Zarządu Wojewódzkiego Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej. Przypomniał on, że w kwietniu 2010 roku obchodziliśmy 70. rocznicę Zbrodni Katyńskiej, rocznicę wymordowania przez NKWD na rozkaz Stalina 21.857 oficerów Wojska Polskiego, Policji, Straży Granicznej i Więziennej. Od 2008 roku trwa społeczny Program upamiętnienia Ofiar tej Zbrodni KATYŃ... OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA, a jego celem jest uczczenie pamięci Bohaterów Zbrodni Katyńskiej, a zarazem przywrócenie ich sylwetek zbiorowej pamięci narodu poprzez posadzenie 21.857 DĘBÓW PAMIĘCI. Każdy Dąb upamiętnia konkretną osobę, która zginęła w Katyniu, Twerze lub Charkowie, według zasady jeden DĄB to jedno nazwisko. W Programie uczestniczy już ponad 3.000 instytucji z Polski i spoza jej granic. K. Rytel podziękował władzom miasta za włączenie się w akcję i upamiętnienie łącznie 7 osób urodzonych w Sochaczewie a zamordowanych na wschodzie na rozkaz Stalina.

Zaproszeni goście złożyli następnie kwiaty przed Pomnikiem Pamięci. Burmistrz Bogumił Czubacki podziękował wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie uroczystości, m.in. księżom, policji, chórowi, orkiestrze dętej i pocztom sztandarowym, za godne uczczenie pamięci ofiar II wojny światowej.
Na koniec z krótkim programem słowno-muzycznego pt. „Polska nie zginęła, Polska żyje i zwycięży” wystąpili uczniowie Gimnazjum Nr 2.
Odpowiednią oprawę całej uroczystości zapewnił Chór Towarzystwa Śpiewaczego Ziemi Sochaczewskiej pod dyrekcją Czesława Cieślaka oraz Orkiestra Dęta Państwowej Szkoły Muzycznej pod dyrekcją Bernarda Pacholskiego.
Oddając hołd wszystkim ofiarom II wojny światowej, przed mszą burmistrz Bogumił Czubacki wraz z delegacją Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej i Sochaczewskich Harcerzy złożyli kwiaty pod Pomnikiem na Cmentarzu Wojennym w Trojanowie, gdzie w ubiegłym roku zostały posadzone już 4 „Dęby Pamięci”.

tekst i foto: Daniel Wachowski