Relacja z XI Muzealnego Spotkania z Niezłomnymi

Dzisiaj 1 marca w Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą odbyło się XI Muzealne Spotkanie z Niezłomnymi, pod Honorowym Patronatem Prezydenta Andrzeja Dudy.

Przed południem uczestnicy obchodu zapalili światło pamięci w miejscu walki porucznika Łukasza Cieplickiego oraz porucznika Jana Tabortowskiego, przy pomniku im. Gen. Kutrzeby w Witkowicach.

Następnie słuchacze zgromadzili się w Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą. Na sali obecni byli goście specjalni: Pani Michalina Kuc, pseudonim „Krystyna” oraz kapitan Stanisław Lipiński, pseudonim „Kadet”. , ze Zgrupowania AK Kampinos oraz historycy i sochaczewska młodzież. 

Kustosz Jakub Wojewoda przedstawił wszystkim zebranym wykład biograficzny o żołnierzach niezłomnych- „Wyklęci znad Bzury: komandor por. Kazimierz Bielawski i major Walerian Tumanowicz". Pierwszym zaprezentowanym był Komandor porucznik dr. Kazimierz Bielawski urodzony w 1893 roku. Walczący w 6 batalionie 1 Brygady Legionów Józefa Piłsudskiego. Następnie służący w 13 Dywizji Piechoty. Wspaniały zarówno żołnierz, jak i lekarz. Był polskim komendantem jenieckiego szpitala wojennego na terenie fabryki w Chodakowie, gdzie uratował setki rannych w bitwie żołnierzy. W 1948 został aresztowany i skazany na 15 lat więzienia. Później karę tę złagodzono do lat 5. Dalsze losy Bielawskiego pozostają nieznane. W grudniu 2017 r. został patronem jednej z ulic w dzielnicy Sochaczewa- Chodakowie.

Kolejną postacią przedstawioną przez Pana Jakuba był Walerian Józef Tumanowicz ps. „Jagra”, „Jagodziński”, urodzony w 1894 roku. Pochodzący z rodziny polskich Ormian. Uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej walcząc w szeregach 3 pułku piechoty legionów. Po wybuchu II wojny światowej uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 r. Dowodził I batalionem 146 pułku piechoty (44 DP), biorąc udział w bitwie nad Bzurą. W 1940 r. został organizatorem i pierwszym inspektorem Inspektoratu Mielec Związku Walki Zbrojnej, następnie w Armii Krajowej, pełnił tę funkcję do początku 1944 roku. Na początku 1947 roku został skazany na karę śmierci, a w listopadzie został stracony przez rozstrzelanie. 

Następnym etapem dzisiejszego spotkania był premierowy pokaz trailera oraz zdjęć promujących film dokumentalny ,, Skowronek – żołnierze Sochaczewa. Fotografie zostały wykonane w okolicznych lasach Iłowa, przez Marcina Szmidta i Konrada Garbacza.

Po pokazie nastąpiła prezentacja broni używanej przez oddziały konspiracji. Na koniec parę słów o sobie powiedziała Michalina Kuc, pseudonim ,,Krystyna" ze Zgrupowania AK Kampinos. Dzieląc się z uczestnikami swoimi przeżyciami i wiedzą.

 ,, W 39 roku straciłam rodziców, dom, wszystko. Znalazłam się w lasach pod Ostrołęką (...)" - wspomina Pani Michalina.  

Jej głównym celem była walka o ojczyznę, a najbliższą rodziną stali się koledzy powstańcy. 

Po oficjalnym zakończeniu spotkania Jakub Wojewoda zaprosił Michalinę Kuc oraz Stanisława Lipińskiego do obejrzenia wystawy „Akcja Burza. Armia Krajowa w walce o wolna Polskę” Wiele emocji i wspomnień wywołało oglądanie przez gości umundurowania, broni czy odznak żołnierzy.

M.

 (źródłem zdjęć:

-porucznika dr. Kazimierz Bielawskiego, 

-Waleriana Józefa Tumanowicza

 oraz listu z kancelarii Prezydenta

jest Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą)