Andrzej Kuśmirek - dlaczego jestem przeciwnikiem podziału Mazowsza?

Nie milknie dyskusja na temat podziału Mazowsza na dwa odrębne województwa. Projekt ten zakłada wyodrębnienie z obszaru obecnego Województwa Mazowieckiego Warszawy wraz z przylegającymi dziewięcioma powiatami (nowodworskim, legionowskim, wołomińskim, mińskim, otwockim, piaseczyńskim, pruszkowskim, grodziskim i warszawskim-zachodnim) i stworzenie dwóch nowych wojewódzkich jednostek administracyjnych – Województwa Warszawskiego (aglomeracja warszawska) i nowego Województwa Mazowieckiego – tzw. Mazowsza regionalnego, którego stolicą miałby być prawdopodobnie Radom.

Sochaczew wg nowego podziału znalazłby się w nowym Województwie Mazowieckim. Jakie mogą być konsekwencje takich zmian, jaki może mieć to wpływ na życie przeciętnego mieszkańca Sochaczewa i powiatu sochaczewskiego? Zagadnienie jest bardzo szerokie ale ja poruszę tylko kilka aspektów.

Nowe województwo a podróże koleją

Planowany podział administracyjny będzie wymagał zmian w organizacji transportu zbiorowego. Znaczna część mieszkańców naszego miasta i powiatu dojeżdża koleją do stolicy, czy to do pracy, czy na uczelnię, na zakupy, do lekarza, teatru… Jeśli nie codziennie, to raz na jakiś czas. Koleje Mazowieckie to spółka, której właścicielem jest samorząd Województwa Mazowieckiego i która jest jednocześnie największym przewoźnikiem kolejowym na Mazowszu. Zmiana administracyjna wymusi podział spółki na dwa odrębne podmioty. Jak wynika z przeprowadzonej przez samorząd marszałkowski analizy rentowność połączeń kolejowych realizowanych przez Koleje Mazowieckie w nowym Województwie Mazowieckim wyniosłaby zaledwie 38% (w nowym Województwie Warszawskim 99%) Te liczby pokazują, że w praktyce może to oznaczać albo skracanie nierentownych połączeń, albo wręcz likwidację przynajmniej niektórych z nich – tych poza aglomerację warszawską.

Nowe granice administracyjne a służba zdrowia

Na obszarze obecnego Mazowsza działa 26 podmiotów leczniczych samorządu województwa (szpitale i stacje pogotowia ratunkowego). Tylko 12 z nich po podziale będzie na terenie nowego Województwa Mazowieckiego (regionalnego), do którego będzie należał powiat sochaczewski i miasto Sochaczew, a 14 będzie znajdować się na terenie Województwa Warszawskiego. Należy zwrócić uwagę, że większość z placówek w Warszawie to szpitale wysokospecjalistyczne o charakterze regionalnym, a nie lokalnym. Po zmianie granic administracyjnych może się okazać, że dostęp do tego rodzaju placówek dla mieszkańców nowego Województwa Mazowieckiego będzie utrudniony.

Finansowanie zadań

Wspólną kwestią dla poruszonych zagadnień służby zdrowia i połączeń kolejowych jest ich finansowanie. Największą część dochodów obecnego Województwa Mazowieckiego są wpływy z podatku CIT. Udział tego podatku z obszaru planowanego nowego Województwa Mazowieckiego w obecnych dochodach to ledwie 13 %. Na Warszawę i przylegające do niej powiaty przypada aż 87% udziału dochodu z tego tytułu.

Czy zatem ktoś zastanowił się, z czego finansowane będą w nowym Województwie Mazowieckim nie tylko szpitale, połączenia kolejowe, ale także instytucje kultury, szkoły, czy budowy lub remonty dróg?

Środki unijne

Jednym z argumentów podnoszonym przez nielicznych zwolenników podziału Mazowsza jest troska o to, aby więcej środków unijnych trafiało do biedniejszych regionów województwa. Argument ten jest niedorzeczny.

Zasady przyznawania środków unijnych oparte są o statystyki rozwoju regionalnego. Unia Europejska ustanowiła wspólną klasyfikację jednostek terytorialnych do celów statystycznych nazwaną NUTS. Od 1. stycznia 2018 roku na potrzeby unijnych wyliczeń obecne Województwo Mazowieckie traktowane jest jak dwa odrębne regiony statystyczne NUTS-2 (warszawski stołeczny i mazowiecki regionalny). Wobec tego proponowany nowy podział administracyjny nikomu nie pomógłby w zakresie przyznawanych środków, ponieważ już od trzech lat aglomeracja warszawska w żaden sposób nie zawyża wskaźników statystycznych dla pozostałej części województwa.

Odrębną sprawą jest sama umiejętność i skuteczność pozyskiwania środków unijnych. Nie są one przyznawane ad hoc, ale wymagają merytorycznego przygotowania przez jednostki samorządu terytorialnego konkretnych projektów. Niestety w rankingu wykorzystania środków europejskich przez samorządy w latach 2014 – 2019 opublikowanym przez Pismo Samorządu Terytorialnego „Wspólnota” powiat sochaczewski zajął OSTATNIE miejsce w Polsce.

Podsumowanie

Podział Mazowsza to nie tylko poruszone przeze mnie kwestie. To także problem dostępności do urzędu wojewódzkiego, dostępności do szkół i uczelni w tym czy innym województwie, ale przede wszystkim problem ekonomiczny – w tym zadłużenie. Taki podział spowoduje, że Sochaczew będzie należał do jednego z najbiedniejszych województw w Polsce.

Za zachowaniem integralności Województwa Mazowieckiego opowiedziało się już wiele samorządów i wielu urzędników jednostek samorządowych. Brak akceptacji dla podziału Mazowsza widoczny jest także w sondażach. Ale czy ustawodawca w ogóle weźmie to pod uwagę? Czy raczej będzie realizował swoje polityczne cele kosztem mieszkańców miast i powiatów? Czy w ogóle można wskazać jakieś korzyści płynące z podziału Mazowsza dla mieszkańców Sochaczewa i powiatu sochaczewskiego? Według mnie nie.

Radny miejski, szef Koła Miejskiego Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej w Sochaczewie

Andrzej Kuśmirek

Na podstawie : www.mazovia.pl