Architektura Sochaczewa wczoraj - architektura Sochaczewa dziś - podsumowanie

29 listopada w godzinach 17.00 – 21.00, w Sali Konferencyjnej Urzędu Miasta odbył się drugi etap konsultacji architektonicznych z mieszkańcami centrum Sochaczewa. Zorganizowane przez Stowarzyszenie „Nasz Zamek”, we współpracy z Urzędem Miasta i przy dofinansowaniu z miejskiego konkursu ofert spotkanie, było z jednej strony finałem działań w ramach zadania Architektura Sochaczewa wczoraj – architektura Sochaczewa dziś, z drugiej zaś kontynuacją analogicznego projektu ubiegłorocznego. W Sali Konferencyjnej zgromadziło się ponad 30 przedstawicieli Urzędu Miasta z burmistrzami Piotrem Osieckim i Markiem Fergińskim, Starostwa Powiatowego z radnym Jerzym Żelichowskim oraz dyrektorem Wydziału Komunikacji i Transportu Pawłem Masłowskim, radnym Sejmiku Województwa Mazowieckiego Mirosławem Adamem Orlińskim, mieszkańcami ulicy Warszawskiej oraz przedstawicielami lokalnych szkół i stowarzyszeń.

Głównym celem zadania – podobnie jak w roku ubiegłym – była próba stworzenia modelu kreacji, osadzonej w historycznym kontekście, zabudowy centrum naszego miasta. Dlatego też, zaaranżowaliśmy konsultacje pomiędzy mieszkańcami oraz urzędnikami, w celu wypracowania modelu współpracy, zmierzającego, z jednej strony do stworzenia spójnej architektonicznej wizji dla obszaru centrum miasta, z drugiej zaś do koordynacji samorzutnego procesu zmian elewacji prywatnych budynków przy głównych ulicach centrum Sochaczewa. W ramach spotkania odbyły się 4 wystąpienia. Jako pierwszy zabrał głos reprezentujący Wydział Architektury Urzędu Miejskiego Tadeusz Krysiak, który zreferował działania Władz Miasta zmierzające w kierunku poprawy ładu przestrzennego centrum Sochaczewa w roku 2012. Wśród najważniejszych wydarzeń wymieniono tu: bliską zakończenia rewitalizację kramnic, pozyskanie dofinansowania na zabezpieczenie wzgórza zamkowego, próbę zastopowania budowy marketu przy placu św. Dominika, kontynuację prac nad projektem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla obszaru byłej południowej pierzei Rynku i związane z tym sfinansowanie prac archeologicznych w tym miejscu oraz dofinansowanie V edycji Konkursu Studentów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, który tematyką związany był z ulicą Warszawską i Placem Kościuszki. O założeniach szóstej edycji tego Konkursu opowiedział drugi prelegent, a zarazem jego pomysłodawca dr Cezary Głuszek. W tym roku tematyka działań studentów dotyczyć będzie nie tylko w/w obszarów ale również ruin zamku oraz planowanej sali koncertowej dla Szkoły Muzycznej w Sochaczewie. Aktualną problematykę zabudowy historycznego centrum Sochaczewa, kierunki i możliwości jej przemian, jako trzeci w kolejności omówił piszący te słowa Łukasz Popowski. Prezentacja opierała się o 3 obszary problemowe: Stary Rynek – Plac Kościuszki, Ul. Warszawska z przyległościami oraz Zabytki w przestrzeni miejskiej. W jej trakcie można było zapoznać się również z genezą działania Stowarzyszenia w tym obszarze. Punktem wyjścia dla ogólnej charakterystyki zabudowy historycznego centrum Sochaczewa byłby samorzutny, niekontrolowany proces przebudowy starszych i budowy nowych budynków, który spowodował występujące tu niespójności architektoniczne.

Stary Rynek – Plac Kościuszki: w tej części prezentacji poznać mogliśmy kalendarium wydarzeń związanych z korzystnymi zmianami jakie od 2005/6 r. do dnia dzisiejszego zachodzą w obrębie Placu. Zagadnienie odtworzenia zabudowy w południowej pierzei sochaczewskiego Rynku zostało poprzedzone prezentacją kilku ogólnopolskich – pozytywnych oraz negatywnych – przykładów zrekonstruowanej (po drugowojennych zniszczeniach) zabudowy miejskiej. Zaprezentowana została przygotowana przez członków Stowarzyszenia „Nasz Zamek”, cyfrowa rekonstrukcja zabudowy południowej pierzei Rynku wraz z zabudowaniami klasztoru dominikanek na stan z 1939 r. (autor: Łukasz Wojtczak). Następnie piszący te słowa zreferował problematykę dotyczącą odtworzenia południowej pierzei Placu Kościuszki. Omówiono również działania Urzędu Miasta w roku 2012 w odniesieniu do poprawy architektury Starego Rynku: odnalezienie przez Juliana Zasuwę w Archiwum przedwojennej parcelacji w tym rejonie, spór o budowę supermarketu przy Placu św. Dominika oraz sfinansowanie wykonanych w dawnej południowej pierzei Rynku prac archeologicznych. Finalnym elementem tej części było zaprezentowanie obszarów problemowych oraz dedykowanych rozwiązań architektonicznych dla zabudowy przy Placu Kościuszki. Omówiono jednokondygnacyjną i niekontekstową formę zabudowy związanej z sochaczewskim PSS Społem (Bar – Jadłodajnia, AGD oraz  Okrąglak), brak zabudowy w ostrych granicach działki związanej z budynkiem Pana Kośmidra, brak zabudowy pomiędzy Barem – Jadłodajnią a w/w obiektem, niewłaściwe formy architektoniczne elewacji (siding oraz otwory okienne) budynku we wschodniej pierzei Rynku.

Ul. Warszawska z przyległościami: na początku tej części poznaliśmy kalendarium najważniejszych wydarzeń związanych z poprawą estetyki ul. Warszawskiej. Scharakteryzowana została również zabudowa tej części miasta, wraz z omówieniem występujących tu obszarów problemowych oraz postulowanych działań naprawczych. Bazując na przykładzie tej ulicy wskazaliśmy również jak efektownie i efektywnie budować oraz przebudowywać istniejące tu obiekty. Zaprezentowane zostały najbardziej fortunne modernizacje starszych, a także wznoszonych od podstaw kamienic oraz zaproponowane sposoby motywacji właścicieli do podjęcia odpowiednich działań w tym względzie. Zabudowy wnękowych balkonów w budynkach z lat 70 – 80 – tych XX w., w formach nawiązujących do architektury XX – sto lecia międzywojennego (model optymalny prezentuje budynek p. Kwiatkowskiego z ul. Warszawskiej – patrz zdjęcie pod tekstem), ukazały w jakim kierunku powinny iść modernizacje elewacji w centrum Sochaczewa. Następnie zreferowano zjawisko dewastacji detalu architektonicznego na zabytkowych elewacjach, w efekcie procesu ocieplania budynków styropianem, a następnie kwestię rezygnacji z zachowywania historycznych podziałów okiennych podczas wymiany stolarki okiennej na nową.

Zabytki w przestrzeni miejskiej: w części tej zwrócono uwagę na główne obszary problemowe dotyczące obiektów zabytkowych w naszym mieście. Za największą słabość obecnej sytuacji uznać wypada brak ochrony niektórych budynków za pomocą wpisu do Rejestru Zabytków, bądź Gminnej Ewidencji Zabytków. Sytuację tę omówiono na przykładzie rozebranej w roku 2012, wartościowej kamienicy przy ul. Staszica 48, a także zagrożonej analogicznym działaniem kamienicy z ul. Farnej 13.

Następnie odbyła się dyskusja z mieszkańcami, w której do zagadnienia roli Urzędu Miasta przy modernizacji prywatnych budynków, odniósł się burmistrz Piotr Osiecki. Zapewnił, że Urząd będzie koordynował i motywował proces przebudowy elewacji budynków w historycznym centrum Sochaczewa. Dodatkowo wszyscy dyskutanci jednogłośnie poparli pomysł na odbudowę południowej pierzei Rynku, podkreślając jednocześnie konieczność kontynuacji zabudowy również przy ul. Traugutta, aż do ul. Podzamcze.

Podczas czwartego wystąpienia, zaaranżowanego przez Michała Cichockiego z Pracowni Archeologicznej „Trecento”, poznaliśmy wyniki najnowszych badań archeologiczno-architektonicznych, prowadzonych w tym roku, we współpracy z naszą organizacją i przy dofinansowaniu Urzędu Miejskiego, przy dawnej południowej pierzei Placu Kościuszki. Dzięki prezentacji mogliśmy zapoznać się z ciekawymi zabytkami kultury materialnej, czy pozostałościami kamienic z okresu międzywojennego. Zlokalizowana została ul. Bóżniczna, a także relikty fundamentowe budynku murowanego najpewniej z XVI w. Dzięki wynikom badań archeologicznych oraz planom odnalezionym przez Juliana Zasuwę, możliwe stało się rozpoznanie historycznej parcelacji oraz wprowadzenie ich do tworzonego właśnie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla obszaru dawnej południowej pierzei Rynku.

W ramach podsumowania dwuletniego projektu Konsultacji… sformułować można propozycje konkretnych rozwiązań oraz potrzeb:

stworzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla całego obszaru historycznego centrum miasta, bądź ogólnej wizji zabudowy dla tego obszaru;

konsultacje na linii urzędnicy – właściciele budynków podczas przebudowy obiektów rejestrowych i nierejestrowych;stworzenie w ramach możliwości prawnych systemu motywacyjnego dla właścicieli budynków w centrum miasta;dokończenie badań archeologicznych przy południowej pierzei Rynku;starania o ratunek dla kamienic będących w Rejestrze Zabytków i w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków;dokończenie prac przy Gminnej Ewidencji Zabytków;wpisy do Rejestru Zabytków.

Od pozytywnej reakcji urzędników oraz właścicieli budynków centrum Sochaczewa na tak sformułowane postulaty zależeć będzie czy zrealizowane zadanie przyniesie wymierne efekty.

Łukasz Popowski

Więcej zdjęć w naszej galerii!

Materiały konferencyjne w załączniku pod tekstem.

Zadanie dofinansowane w otwartym konkursie ofert dotyczącym realizacji zadań publicznych Miasta Sochaczewa z zakresu “Programu współpracy Miasta Sochaczewa z organizacjami pozarządowymi”.

Podziękowania:
- burmistrz Piotr Osiecki oraz Urząd Miasta w Sochaczewie,
- dr Cezary Głuszek,
- Tadeusz Krysiak,
- Michał Cichocki oraz Tomasz Olszacki - Pracownia Archeologiczna "Trecento",
- Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą – wykorzystanie zdjęć archiwalnych,
- Andrzej Kornacki – wykorzystanie zdjęć archiwalnych,
- Andrzej Janiszewski – wykorzystanie zdjęć archiwalnych.

Foto: Małgorzata Kazur
Wizualizacje: Łukasz Wojtczak

Linki:

Architektura Sochaczewa wczoraj – architektura Sochaczewa dziś - zapraszamy na konsultacje

Konkurs Studencki Historyczne Centrum Sochaczewa: Ulica Warszawska

O Starym Rynku podczas Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków

Obchody Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków

Konsultacje architektoniczne za nami

W kierunku poprawy architektury centrum Sochaczewa

Architektoniczne konkursy studenckie 2010/2011 

Studencki konkurs na zagospodarowanie otoczenia Placu Kościuszki rozstrzygnięty

Nasz Zamek a konkurs na wizję odbudowy