Etyka w szkołach - raport z realizacji zadania nr 3.4

„Wprowadzenie do edukacji szkolnej zajęć z dziećmi z zakresu etyki” - raport z realizacji zdania nr 3.4, w ramach ogólnopolskiej akcji "Przejrzysta Polska"

We wszystkich Szkołach Podstawowych i Gimnazjach na terenie Sochaczewa prowadzone są zajęcia z zakresu etyki w życiu społecznym. Szkoły nie wyodrębniły zajęć w programach dydaktycznych, natomiast zaleceniem dyrekcji w każdej placówce omawia się m.in. podczas lekcji wychowawczych, języka polskiego czy biologii, tematykę etycznego postępowania.

W Szkołach Podstawowych nr 2,3,4 i 7 prowadzi się np.
- akcje „Stop Narkotykom”, „Debata”, „Sprzątanie Świata”, Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, „Paczka do Paczki”,
- zajęcia z asertywności, tolerancji, empatii oraz cykliczne akcje „Niesiemy pomoc potrzebującym”,
- zajęcia z pedagogiem i psychologiem, lekcje wychowawcze (kształtowanie postaw asertywnych, sposoby przeciwdziałania agresji)
- cykle lekcji poświęconych wybranym zagadnieniom (np. prawa dziecka, asertywność, tolerancja, ochrona przyrody)
- debaty ogólnoszkolne, warsztaty
- zajęcia integracyjne prowadzone przez pedagoga i psychologa oraz zaproszonych gości z Poradni Pedagogiczno – Psychologicznej,
- warsztaty psychoedukacyjne prowadzone przez p. S. Szadkowskiego, które nakłaniają do zastanowienia się nad podstawowymi wartościami etycznymi
- przedstawienia teatralne - agresja, narkomania, podstawowe wartości w życiu człowieka,
- prowadzona jest zbiórka makulatury i puszek aluminiowych
- uczniowie sprawują opiekę nad mogiłami żołnierzy września 1939r. na miejscowym cmentarzu,
- pomagając biedniejszym uczniom organizują giełdy używanych podręczników oraz organizują w klasach akcje samopomocy koleżeńskiej,
- odbywają się spotkania z policjantem - bezpieczeństwo ruchu drogowego i kultura kierowcy,

Problemy i treści z zakresu moralności i etyki nie występują także w pracy szkół gimnazjalnych jako odrębny przedmiot nauczania – etyka, ale podejmowany jest na innych przedmiotach. Najczęściej są to lekcje języka polskiego, religii, historii, biologii, wychowania do życia w rodzinie czy godziny do dyspozycji wychowawcy. W trzech Gimnazjach nr 1, 2 i 3 program nauczania etyki został rozszerzony o nowe elementy, nie występujące w szkołach podstawowych, a odpowiednie dla starszych uczniów.
Np. w Gimnazjum nr 2 zagadnienia etyczne wchodzą w zakres treści ścieżki filozoficznej. Realizując je, szkoła korzysta z metody dialogu filozoficznego w grupie uczniów, która stanowi wspólnotę dociekającą. Metodę tę zaczerpnięto z programu edukacyjnego Beaty Elwich, Anny Łagodzkiej i Brygidy Pytkowskiej-Kapulkin „Filozoficzne dociekania z dziećmi i młodzieżą” (DKW-4014-28/99).
Na lekcjach j. polskiego mówi się o np. o granicach w reklamie czy swobodzie artystycznej twórców sztuki. Lekcje biologii dają możliwość wypowiadania się na tematy biotyczne - transplantacja narządów, eutanazja, aborcja. Godziny do dyspozycji wychowawcy są okazją, by rozmawiać o różnych odmianach etyki zawodowej, np. o etyce dziennikarskiej, lekarskiej, nauczycielskiej czy prawniczej. Wychowanie do życia w rodzinie stwarza możliwość dyskusji na tematy związane z rodziną, np. o autorytecie, prawach dziecka, przemocy w rodzinie, a z edukacji seksualnej np. o prawach mniejszości seksualnych. Na lekcjach historii z etycznego punktu widzenia ocenia się ustroje polityczne, postawy przywódców, zagadnienia prawdy historycznej i historycznej odpowiedzialności. Z innych zagadnień etycznych występują na różnych lekcjach: problem winy i kary, starości, samobójstwa (w odniesieniu do kodeksu bushido), korupcji, tolerancji, wolności jednostki, wierności, odpowiedzialności moralnej i prawnej.

Wymienione działania udokumentowane są w dziennikach lekcyjnych, pozalekcyjnych, sprawozdaniach przedmiotowych zespołów samokształceniowych, księdze protokołów, kartach realizacji ścieżek międzyprzedmiotowych.