Farna 13 wśród zabytków

Stowarzyszenie „Nasz Zamek” ma zaszczyt poinformować, że decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dokonano wpisu do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego kamienicy położonej przy ul. Farnej 13 w Sochaczewie. Działania mające na celu uratowanie tego cennego obiektu przez rozbiórką, które nasza organizacja podjęła wiosną ubiegłego roku, zostały zatem uwieńczone powodzeniem.

Wpisem do rejestru objęto budynek w granicach fundamentowania, w celu jednak ochrony wartości widokowych obiektu i jego zabezpieczenia przed oddziaływaniem szkodliwych czynników zewnętrznych ustalono konserwatorską strefę otoczenia w granicach całej działki, w skład której wchodzi również obszerne podwórze wzdłuż ul. Toruńskiej.

W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że działka z kamienicą wzniesioną około połowy XIX w. stanowią ważny element historycznego założenia miejskiego Sochaczewa, czyli układu urbanistycznego ul. Farnej – najstarszego traktu komunikacyjnego Sochaczewa, (prowadzącego z dawnego placu targowego do pierwotnego kościoła parafialnego na tzw. Poświętnem), który swą genezą sięga jeszcze okresu wczesnego średniowiecza. Oprócz wartości historycznych – jest to wszak najstarsza obecnie kamienica sochaczewska – obiekt posiada duże walory architektoniczne, stanowiąc wyjątkowy na tle architektury Sochaczewa przykład murowanego budownictwa miejskiego i odgrywając ważną rolę w jego krajobrazie kulturowym jako jeden z nielicznych budynków z dobrze zachowaną bryłą i nielicznym, ale wartościowym detalem architektonicznym.

Wpis kamienicy do rejestru zabytków to ważny etap na drodze ku przywróceniu obiektowi należnego miejsca na architektonicznej mapie Sochaczewa. Należy podkreślić, że stan techniczny budynku nie jest zadowalający, a jego obecni, prywatni właściciele nie posiadają wystarczających środków finansowych na niezbędne prace remontowe. Będąc przekonani, że walory historyczne, architektoniczne czy widokowe kamienicy to ogromny potencjał, w imieniu Stowarzyszenia „Nasz Zamek” po raz kolejny deklarujemy udzielenie pomocy merytorycznej dla obecnych właścicieli w pozyskiwaniu środków zewnętrznych na rewitalizację budynku oraz przy innych działaniach. Formalny wpis do rejestru zabytków otwiera przecież w tej materii wiele interesujących perspektyw. Kolejną szansą na ratunek dla obiektu jest jego sprzedaż innemu właścicielowi, który posiadałby odpowiednie zasoby finansowe na remont oraz zaprojektowanie tu nowych funkcji użytkowych. W budynku można wyobrazić sobie przecież zarówno mieszkania, niewielki hotel (zajazd), lokal gastronomiczny czy inny rodzaj usług. Wymagałoby to zapewne zmian podziałów wewnętrznych i być może wysokości kondygnacji, niemniej przy obecnym stanie technicznym ścian działowych i stropów ingerencja w te struktury przy pracach remontowych i tak będzie niezbędna. Jesteśmy przekonani, że służby konserwatorskie dopuściłyby zmiany architektoniczne wnętrza obiektu oraz jego ewentualną rozbudowę o dodatkowe południowe skrzydło w pierzei ul. Toruńskiej. Istotą opisywanej ścieżki postępowania byłoby więc jedynie zachowanie bryły oraz elementów detalu architektonicznego. Działania te mogłyby zwiększyć ilość rozwiązań przy projektowaniu nowych funkcji użytkowych kamienicy. Jeszcze inną możliwością, którą artykułuje obecny właściciel, jest udział przy działaniach ratunkowych władz miejskich, co podyktowane mogłoby być z jednej strony wyjątkową rolą kamienicy w historycznym krajobrazie Sochaczewa, z drugiej zaś faktem, że obecny stan techniczny obiektu jest pochodną jego wieloletniego użytkowania jako mienia komunalnego.

Niezależnie od tego, w jakim kierunku pójdą działania ratunkowe związane z najstarszą sochaczewską kamienicą, cieszymy się, że została objęta państwową ochroną, i nauczeni przykładem obiektu przy ul. Staszica 48, żywimy nadzieję, że nie podzieli jego losu.

O dalszych postępach w tej sprawie będziemy na bieżąco informować.


Kalendarium dotychczasowych działań Stowarzyszenia „Nasz Zamek” ws. kamienicy położonej przy ul. Farnej 13 w Sochaczewie:

● 03. 2011 r. – spotkanie z lokatorami kamienicy, zaalarmowanych decyzją wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przewidującą wykwaterowanie mieszkańców i rozbiórkę budynku z uwagi na nieopłacalność jego remontu;

● 04. 04. 2011 r. – oficjalny początek działań Stowarzyszenia w przedmiotowej sprawie – wniosek o wpis kamienicy do rejestru zabytków złożony w Delegaturze w Płocku Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie;

● 11. 04. 2011 r. – inspekcja terenowa / oględziny kamienicy przez przeprowadzone przedstawiciela Delegatury w Płocku Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie w obecności jednego z lokatorów obiektu, pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oraz członków Stowarzyszenia; pozytywna ocena stanu technicznego budynku, obalenie tez o grożącej katastrofie budowlanej i konieczności rozbiórki;

● 20. 04. 2011 r. – wszczęcie z urzędu procedury wpisu kamienicy do rejestru zabytków przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie;

● 16. 05. 2011 r. – komisja konserwatorska zwołana przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie w celu dokonania oględzin kamienicy, którą poprowadził przedstawiciel Delegatury w Płocku Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie w obecności współwłaścicieli, ich pełnomocnika i lokatorów obiektu, pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oraz członków Stowarzyszenia; podtrzymanie stanowiska służb konserwatorskich dotyczącego stanu technicznego budynku i możliwości jego remontu i deklaracja członków Stowarzyszenia udzielenia pomocy merytorycznej dla właścicieli w pozyskiwaniu środków zewnętrznych na rewitalizację budynku

● 05. 2012 r. – spotkanie członków Stowarzyszenia z właścicielem kamienicy dotyczące przyszłości obiektu po wpisie do rejestru zabytków; podtrzymanie wcześniejszej deklaracji Stowarzyszenia o udzieleniu pomocy w pozyskiwaniu środków zewnętrznych na rewitalizację budynku;

● 2012 r. – wpis kamienicy do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego dokonany przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie;

Tomasz Karolak
Łukasz Popowski