Historyczne centrum Sochaczewa – kolejny głos w dyskusji

Za dwa tygodnie w Muzeum Ziemi Sochaczewskiej można będzie zobaczyć, jak młodzi architekci zagospodarowaliby wzgórze zamkowe oraz w jakim kształcie odbudowali południową pierzeję Placu Kościuszki. Na wystawie pokazane zostaną prace studentów ostatniego roku architektury Politechniki Warszawskiej, którzy przez kilka miesięcy pracowali nad wizją zagospodarowania historycznego centrum Sochaczewa. Autorzy najlepszych rozwiązań odbiorą z rąk burmistrza Piotra Osieckiego specjalne nagrody.

Pierwsza prezentacja prac odbyła się w lutym, w auli Wydziału Architektury PW. Wtedy też komisja w składzie: wiceburmistrz Sochaczewa Dariusz Zawidzki, Naczelnik Wydziału Inwestycji i Modernizacji Urszula Cielniak, Naczelnik Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury UM Tadeusz Krysiak a także Ewa Jaszczak i Krystyna Łukasik z płockiej delegatury Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wybrała najlepsze rozwiązania, rekomendowane do nagród burmistrza.

Będzie to czwarta taka wystawa. W poprzednich latach studenci pracowali nad koncepcją częściowej odbudowy zamku Książąt Mazowieckich lub zagospodarowania zabytku w obecnym kształcie, a także nad zagospodarowaniem otoczenia Placu Kościuszki.
- Chciałbym utrzymać współpracę z Wydziałem Architektury i nadal korzystać z pomysłów, rad, ciekawych koncepcji przenoszonych na papier przez studentów. Na temat okolic wzgórza zamkowego powstało już kilkadziesiąt interesujących prac, dlatego w tym roku zaproponujemy architektom opracowanie wizji zagospodarowania ulicy Warszawskiej. Wkrótce droga zostanie kompleksowo przebudowana, ale elewacje prywatnych domów nie zmienią się, dlatego liczę na interesujące rozwiązania pokazujące wygląd kamienic przy Warszawskiej – mówi wiceburmistrz Dariusz Zawidzki.
Wystawa pt. „Historyczne centrum Sochaczewa – kolejny głos w dyskusji”, otwarta zostanie 11 maja, o godzinie 11.00, w Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą. Do oglądania prac zachęcają: burmistrz Sochaczewa Piotr Osiecki, Zakład Konserwacji Zabytków Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, Delegatura Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Płocku oraz Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą.



W wyniku przemian ustrojowych po 1989 roku, również w praktyce ochrony zabytków nastąpiły zasadnicze zmiany, związane z przejęciem obowiązku utrzymania zabytków przez ich właścicieli, powrotem poszanowania prywatnej własności oraz wyraźnym ożywieniem społecznych inicjatyw inwestycyjnych. W obszarze zainteresowania społecznego znalazły się m.in. zniszczone podczas ostatniej wojny historyczne centra miejscowości i pozostałości ich zabytkowych umocnień. W ostatnich latach są one coraz śmielej przekształcane: modernizowane, rozbudowywane i adaptowane do nowych funkcji - często jako próby swobodnych, nie opartych o odpowiednie badania konserwatorskie inicjatyw budowlanych. Tymczasem podejmowane przedsięwzięcia powinny uwzględniać nie tylko dążenia inwestorów, lecz również konserwatorskich zasad zagospodarowania, jako warunku zachowania zabytkowych wartości - do przekazania przyszłym pokoleniom.
Wystawa jest prezentacją projektów studenckich z Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, poruszających problematykę konserwatorską modernizacji, adaptacji i konserwacji zabytkowych struktur centrum Sochaczewa. Jest efektem kontynuacji, zainicjowanej kilka lat temu, współpracy władz miasta z uczelnią. Z jednej strony znakomitą okazją do szerszej, popartej propozycjami projektowymi dyskusji społeczności Sochaczewa o przestrzennym kształcie i jakości silnie zdegradowanej, zabytkowej spuścizny miasta. Z drugiej strony włączeniem się studentów w bardziej praktyczną stronę procesu projektowego – powiązania teoretycznego podejścia akademickiego z realiami życia. Optymistyczna jest idea sygnalizowana przez obecne władze miasta, aby te pierwsze doświadczenia współpracy nie tylko kontynuować, lecz również twórczo rozwijać.

Zamek w Sochaczewie - koncepcja zagospodarowania rejonu wzgórza zamkowego

Ruiny zamku w Sochaczewie są przykładem na rodzące się rozbieżności pomiędzy oczekiwaniami społecznymi ukierunkowanymi na odbudowę, a zasadami konserwatorskimi. W założeniach dydaktycznych podkreślono, że celem ochrony konserwatorskiej jest zachowanie wartości kulturowej zabytku m.in. poprzez utrwalenie autentyczności formy. Celem projektu było uzyskanie przykładów rozwiązań projektowych, uwzględniających zarówno oczekiwania konserwatorskie jak i społeczne - jako materiał poglądowy ułatwiający szerszą, merytoryczną dyskusję społeczno-konserwatorską na temat dalszych losów ruin sochaczewskiego zamku.

Zabudowa przyrynkowa w Sochaczewie

Zabudowa przyrynkowa w Sochaczewie, silnie zniszczona podczas II wojny światowej, wymaga odbudowy i przywrócenia pierwotnych relacji przestrzenno-funkcjonalnych przynależnych centrum miasta - a zwłaszcza niezachowana pierzeja. Założeniem dydaktycznym było wprowadzenie w miejsce niezachowanej pierzei rynkowej współczesnych uzupełnień architektonicznych, z zaniechaniem prób tworzenia replik historycznych form. Celem projektu była próba zaprojektowania nowej architektury w miejsce niezachowanej. Współczesną interpretację dawnych kamienic wykonano w oparciu o badania historyczne i dość bogatą dokumentację fotograficzną przedwojennego rynku. Uzyskane w ten sposób współczesne rozwiązania projektowe, uwzględniające reguły konserwatorskie, należy traktować jako materiał poglądowy ułatwiający szerszą, merytoryczną dyskusję społeczno-konserwatorską na temat zmiany obecnego parku na kwartał zabudowy przyrynkowej i zmiany wybranych elementów zagospodarowania pierzei północnej.

dr arch. Cezary Głuszek
arch. Tadeusz Krysiak