Księga Pamięci Sochaczewa - relacja ze spotkania promocyjnego

W dniu 15 grudnia br. w sali konferencyjnej Hotelu „Chopin” odbyła się promocja „Księgi pamięci Sochaczewa”, czyli przekładu z języków jidysz i hebrajskiego publikacji, którą jako „Pinkas Sochaczew” wydali w 1962 r. w Jerozolimie ocalali z Zagłady byli żydowscy mieszkańcy naszego miasta. Stowarzyszenie „Nasz Zamek” było współorganizatorem tego wyjątkowego wydarzenia.

Gośćmi specjalnymi spotkania byli: prof. Monika Adamczyk-Garbowska, literaturoznawca z Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, która współpracowała z sochaczewską redakcją od początku realizacji projektu, była jedną z tłumaczek z jidysz i co najważniejsze podjęła się niezwykle ważnej konsultacji językowej, oraz dr Paweł Fijałkowski z Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie, pochodzący z Sochaczewa historyk, który dokonał konsultacji judaistycznych, opracował wiele przypisów i przygotował słowniczek terminów judaistycznych. Oprócz gości książkę przedstawiali i na pytania odpowiadali członkowie jej sochaczewskiego grona redakcyjnego: Marcin Prengowski, Tomasz Karolak i Łukasz Popowski.

Spotkanie rozpoczęto od przedstawienia publikacji, opowiedzenia o idei, jaka przyświecała wydawcom tej edycji, oraz przybliżenia przeszłości społeczności żydowskiej. Prof. M. Adamczyk-Garbowska opowiedziała również o pinkasach (księgach pamięci) i ich roli w kulturze żydowskiej. Następnie wywiązała się bardzo ożywiona dyskusja, która tylko utwierdziła nas w przekonaniu, jak żywotny temat poruszyli autorzy „Księgi pamięci Sochaczewa”, i jak dotkliwą lukę na lokalnym rynku wydawniczym wypełnił jej polski przekład. Rozmawiano o relacjach polsko-żydowskich, trudnym okresie Zagłady, życiu kulturalnym i politycznym sochaczewskich Żydów. Poruszono również kwestię upamiętnienia Żydów w Sochaczewie i opłakany stan cmentarza. Odczytano kilka fragmentów publikacji. Okazało się, że wśród obecnych są osoby, które znały ostatnich sochaczewskich Żydów, którzy odwiedzali miasto jeszcze kilka lat temu. Rozmowy przeciągnęły się jeszcze o kilka godzin po zamknięciu części oficjalnej.

Po spotkaniu każdy uczestnik otrzymał w prezencie jeden egzemplarz wydawnictwa. W najbliższych dniach publikacja ta zostanie rozdystrybuowana do bibliotek i innych instytucji kulturalnych z terenu powiatu sochaczewskiego i całego kraju, aby zasięg jej oddziaływania był jak największy i by dotarła do możliwie największej liczby czytelników.

Projekt tłumaczenia i wydania drukiem „Księgi pamięci Sochaczewa” zrealizowało Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Nad Bzurą, które otrzymało dofinansowanie ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu operacyjnego „Patriotyzm Jutra” wdrażanego przez Muzeum Historii Polski oraz Samorządu Województwa Mazowieckiego w ramach konkursu ofert na realizację zadań publicznych w zakresie kultury i dziedzictwa narodowego w 2012 r. Realizacja zadania odbywała się przy merytorycznej i organizacyjnej współpracy ze Stowarzyszeniem „Nasz Zamek”. Natomiast samo spotkanie promocyjne odbyło się w ramach cyklu „Spotkania z historią Sochaczewa i Ziemi Sochaczewskiej”, które zostały dofinansowane przez Urząd Miejski w Sochaczewie.

Księga pamięci Sochaczewa: wybór tekstów, wybór, opracowanie i wstęp: Marcin Prengowski, Monika Adamczyk-Garbowska, Paweł Fijałkowski, Tomasz Karolak, Łukasz Popowski, Sochaczew 2012. Publikacja zawiera 432 strony, liczne fotografie, tabelę oraz sporządzony z pamięci plan przedwojennego Sochaczewa. Wybrane fragmenty publikacji zamieszczono na stronie www.nadbzura.pl w zakładce PINKAS SOCHACZEW.