Ławników coraz mniej

Wraz z końcem roku mija 4-letnia kadencja ławników sądowych. Do 30 czerwca można zgłaszać kandydatów na lata 2008-2011. Wyboru dokonają w październiku radni poszczególnych gmin.
Kandydatów na ławników mogą zgłaszać stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje (z wyłączeniem partii politycznych), sąd oraz mieszkańcy danej gminy posiadający czynne prawo wyborcze (co najmniej 25 osób). Zgłoszenia należy składać w biurach rad poszczególnych gmin do 30 czerwca.
Ławnikiem może zostać osoba posiadająca obywatelstwo polskie, korzystająca z pełni praw cywilnych i obywatelskich, pracująca lub mieszkająca w miejscu kandydowania co najmniej od roku. Kandydat powinien być w wieku 30-70 lat, posiadać wykształcenie średnie i stan zdrowia pozwalający na wykonywanie funkcji ławnika.
To jednak nie koniec wymogów stawianych kandydatom. Do karty zgłoszenia należy załączyć informację z Krajowego Rejestru Karnego oraz oświadczenie, że nie toczy się przeciw zainteresowanemu postępowanie karne. Ponadto potrzebne będą trzy fotografie i zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Koszty wypisu z Krajowego Rejestru Karnego oraz zaświadczenia lekarskiego ponosi kandydat na ławnika.
Prezes Sądu Rejonowego w Sochaczewie, sędzia Bożena Lasota, powiedziała nam, że zgłosiła do Sądu Okręgowego w Płocku zapotrzebowanie na 48 ławników – 20 do wydziału rodzinnego, 28 do wydziału karnego. Z kolei Sąd Okręgowy rozesłał pisma do gmin powiatu sochaczewskiego z określeniem ilości ławników na najbliższą kadencję. I tak, z terenu miasta ma być wybranych 10 ławników do Sądu Rejonowego w Sochaczewie i dwóch do orzekania w Sądzie Okręgowym. W Teresinie, Młodzieszynie, Brochowie po jednym do obu sądów, Nowa Sucha i Rybno wybiorą po jednym przedstawicielu do Sądu Rejonowego w Sochaczewie, gmina Iłów dwóch ławników, ale do Sądu Rejonowego w Płocku, bo taka jest właściwość terytorialna. Gmina Sochaczew wybierze pięciu ławników do Sądu Rejonowego i jednego do Sądu Okręgowego.
Jak wynika z powyższego zestawienia jest to ilość o wiele mniejsza niż proponowana przez sochaczewski sąd. Sędzia Bożena Lasota przypuszcza, że wynika to z planowanych zmian w procedurze karnej, jakie przygotowuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Zgodnie z nimi w sądach rejonowych sprawy karne, w znacznej większości, będą rozpatrywane w składach jednoosobowych, bez udziału ławników. Już teraz wiele rozpraw odbywa się w trybie uproszczonym i jest to stała tendencja. Może się więc okazać, że wkrótce rola ławników będzie zupełnie zminimalizowana. Jeszcze w ubiegłej kadencji, tylko na terenie miasta wybierano 48 ławników, łącznie orzekało ich w naszym sądzie 64. Ponadto od stycznia nie ma w Sochaczewie sądu pracy, w którym wcześniej orzekało 15 ławników.
Oprócz innych zmian, weszła jeszcze taka, że pracodawca co prawda ma obowiązek zwolnić ławnika na posiedzenie sądu, ale nie przysługuje mu wynagrodzenie za ten czas. Rekompensatę wypłaca sąd, a wynosi ona ok. 45 zł za jeden dzień pełnienia obowiązków.
Nie wiadomo więc, czy wszystkie te zmiany nie zniechęcą dotychczasowych ławników i nowych osób do kandydowania. Póki co, jak dowiedzieliśmy się w biurze rady, na jednej z najbliższych sesji Rady Miejskiej Sochaczewa stanie projekt uchwały o powołaniu specjalnego zespołu do oceny kandydatów na ławników.
Jolanta Sosnowska