Nasz Zamek a rewitalizacja Kramnic

Zdjęcia i foto: Nasz Zamek a rewitalizacja Kramnic Historia i tradycja sochaczew

Jeden z nielicznych sochaczewskich zabytków, znajdujący się u zbiegu ulic Warszawskiej i 1 Maja budynek Kramnic, od wielu lat znajdował się w fatalnym stanie technicznym. Władze miasta już od 2007 r. formalnie starały się doprowadzić do remontu obiektu, jednakże z racji zbyt wysokich kosztów inwestycji niezbędne było aplikowanie na ten cel o dofinansowanie ze środków zewnętrznych. Niestety zabiegi te przez jakiś czas okazywały się bezowocne. W maju 2009 roku Wydział Rozwoju Miasta kolejny raz zgłosił opracowany projekt do Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Projektów Unijnych. 26 lutego 2010 r. Zarząd Województwa Mazowieckiego podjął decyzję o dofinansowaniu projektów dotyczących rewitalizacji miast, wśród których na wysokim 5 miejscu wśród 19 wybranych projektów z całego Mazowsza (na 114 zgłoszeń) znalazła się sochaczewska aplikacja dotycząca Kramnic. Przyznane miastu dofinansowanie wynosi 7 230 950, co stanowi aż 85% kosztów całej inwestycji (środki finansowe pochodzą z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego-EFRR-w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013).

Budynek miejskich Kramnic (nazwa od kramów) wzniesiony został w stylu klasycystycznym w latach 1828-1833. Obiekt najprawdopodobniej według projektu Bonifacego Witkowskiego wybudował Abraham Szwejcer. Jego wymurowanie związane było z regulacją urbanistyczno-architektoniczną Sochaczewa dokonaną za Królestwa Kongresowego (1815-1830), w ramach której oprócz budynku Kramnic wzniesiono nowy ratusz oraz kilka kamienic, powiększono powierzchnię Rynku do dzisiejszych rozmiarów odsłaniając, facjatę kościoła i klasztoru dominikanów (nie rozebrano jednego domu ze starej pierzei, został zniszczony dopiero podczas okupacji), „wyprostowano” obecną ulicę Warszawską (wcześniej przebiegała łukiem)-od tamtej pory stała się ona główną osią rozwoju miasta oraz zbudowano na jej przedłużeniu nowy most przez Bzurę, przez co zmarginalizowano starą przeprawę w ulicy Toruńskiej.

Po zniszczeniach okresu I wojny światowej (1914-1918) zdecydowano się na rekonstrukcję parterowego obiektu Kramnic, połączoną ze wzniesieniem drugiej kondygnacji oraz rozbudową obiektu w kierunku południowym. W ten sposób powstał znany do dziś, charakterystyczny zespół, złożony z XIX-wiecznego parterowego budynku hal miejskich oraz dobudowanej do niego w okresie 20-lecia międzywojennego, modernistycznej dwukondygnacjowej kamienicy, obejmującej swym zasięgiem nie tylko narożnik ulicy Warszawskiej i 1 Maja, ale również posiadającej kontynuację w kierunku południowym i tworzącej po części pierzeję ulic 1 Maja oraz Wąskiej. Nowo wzniesiona część budynku, w przyziemiu, poprzez zwieńczone miękkimi łękami duże witryny, w interesujący sposób rozwijała arkadowy, klasycystyczny motyw hal miejskich, pointując tą kondygnację za pomocą wydatnego gzymsu. Co ciekawe rozwiązania architektoniczne parteru opisywanej kamienicy, oparte o sekwencję miękkich łuków, wpisywały się w charakterystyczny dla Sochaczewa okresu międzywojnia , lokalny dobór detalu architektonicznego na elewacjach wielu budynków (oprócz tego w przyziemiach często stosowano przypory). Niestety poprzez niezwykle oszczędne rozwiązania drugiej kondygnacji, architektura kamienicy nigdy nie dopełniała w zadowalający sposób XIX-sto wiecznego obiektu-nie była z nim wystarczająco spójna. Przy pomocy architektonicznej wizji zakładającej nadbudowę nad drugą kondygnacją kamienicy, dwuspadowego dachu z lukarnami (we fragmencie powiązanym z Kramnicami), z niezłym skutkiem próbowało w latach 90-tych XX w. znaleźć panaceum na ten dostrzegalny problem Przedsiębiorstwo Państwowe Pracownie Konserwacji Zabytków (PP PKZ). Choć na realizację wizji zabrakło pieniędzy, to uzyskała ona ówcześnie akceptację w oczach konserwatora.

W kontekście tamtej finansowej niemocy tym bardziej wartościowe i pocieszające jest dziś to, że dzięki pozyskanym środkom planowane działania inwestycyjne obejmą nie tylko sam XIX-wieczny parterowy obiekt hal miejskich, ale również dobudowaną do niego kamienicę, wraz z projektowanym przez PKZ-ty dwuspadowym dachem. Odpowiednie – spójne i kontekstualne – działania projektowe oraz budowlane odnośnie zarysowanego zespołu dwóch historycznych obiektów, stwarzają zatem szansę na poprawienie estetyki prawie całego kwartału zabudowy miejskiej, pomieszczonej pomiędzy ulicami Warszawską, 1 Maja i Wąską. Pozwalają także myśleć o odzyskaniu fragmentu wartościowej architektonicznie, historycznej tkanki miejskiej, mogącej w przyszłości pozytywnie wpływać na wygląd innych pobliskich obiektów. Sprzyjałoby to kreowaniu procesu ujednolicania architektury centrum miasta, na bazie odniesienia do najwartościowszej stylowo i najliczniej lokalnie reprezentowanej zabudowy kamienicznej z okresu 20-lecia międzywojennego.

Stowarzyszenie na Rzecz Historycznej Odbudowy Zamku w Sochaczewie „Nasz Zamek”, jest organizacją szczególnie zainteresowaną ochroną i restauracją lokalnych zabytków, przywróceniem historycznych i estetycznych walorów architektonicznych zabudowie kamienicznej centrum Sochaczewa oraz powrotem do części dawnych sprawdzonych rozwiązań urbanistycznych w tym fragmencie miasta. Od kilku lat, reprezentując społeczność lokalną, efektywnie uczestniczymy w pracach planistycznych, jakie podejmuje Urząd Miasta odnośnie centrum Sochaczewa. Naturalną konsekwencją realizacji celów statutowych Stowarzyszenia jest również nasze zainteresowanie, jakie żywimy odnośnie rewitalizacji Kramnic, tym bardziej, że polegać ma ona nie tylko na konserwacji całego budynku, ale również na jego rozbudowie o dodatkową kondygnację. Godnym pochwały pomysłem, który znajduje się również w kręgu naszych zainteresowań, jest plan utworzenia w odnowionym obiekcie „Sochaczewskiego Centrum Organizacji Pozarządowych” oraz „biur organizacji pozarządowych”.

Dostrzegamy odnośnie opisywanego kompleksu zabudowań kilka ewentualnych punktów newralgicznych dotyczących przyszłych działań projektowych. Najlepszym ich reprezentantem jest nieznana jeszcze architektoniczna forma planowanej, trzeciej kondygnacji, w tej części kamienicy, która nie jest związaną z halami i rysunkiem PKZ. W miejscu tym-od ulicy Wąskiej, dla perspektywy widokowej związanej z pierzejami Placu Armii Ludowej, niezwykle ważna będzie spójność i kontekst w stosunku do zabytkowej części budynku, która według nas, sprowadza się do zaprojektowania dwuspadowego dachu z lukarnami na całej długości kamienicy, nie zaś jedynie na części powiązanej z Kramnicami.

Aby zatem, jako przedstawiciele społeczności lokalnej mieć szansę na uczestnictwo w konsensualnym kreowaniu najlepszego, godnego dla centrum Sochaczewa oraz samych Kramnic rozwiązania projektowego, zwróciliśmy się do Urzędu Miasta z formalną prośbą, o umożliwienie nam, aktywnego uczestnictwa w tych pracach. Jako, że nasze kompetencje zostały pozytywnie zweryfikowane w trakcie wcześniejszych, wspólnych prac przy podobnych projektach, mamy nadzieję, że zostaniemy zaproszeni do konsultacji i tym razem.

Na koniec pragniemy pogratulować Urzędnikom Wydziału Rozwoju Miasta pozyskania środków zewnętrznych na konserwację Kramnic. Dzięki temu uratowanie jednego z najcenniejszych, a zarazem najciekawszych obiektów architektonicznych Sochaczewa będzie możliwe!

Łukasz Popowski

P.S.

Relacje z prac projektowych będziemy zamieszczać na bieżąco.


 



0
Oceń
(0 głosów)

 

Opinie i komentarze użytkowników (0)

skomentuj ten artykuł

e-Sochaczew.pl poleca filmy